Gửi bình luận
Đồ muối chua, nước sốt, ruốc, nước hầm xương và cháo trắng là 5 món tàn phá gan, thận được bác sĩ cảnh báo người già nên tránh.
Bác sĩ chuyên khoa thận Hong Yongxiang (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết nhiều người cao tuổi tin rằng mình đang ăn uống thanh đạm, tốt cho sức khỏe, nhưng thực tế những món ăn quen thuộc trên bàn ăn lại âm thầm tàn phá chức năng gan và thận.
Dưới đây là danh sách 5 loại thực phẩm gây hại cho gan và thận người già cần đặc biệt lưu ý:
Cháo trắng
Nhiều người cho rằng người già răng yếu ăn cháo là lành mạnh nhất, nhưng cháo trắng thực chất lại là một "quả bom đường huyết tốc độ cao".
Tinh bột tinh chế trong quá trình ninh nhừ sẽ bị phá vỡ cấu trúc, làm chỉ số đường huyết (GI) tăng vọt. Khi người cao tuổi ăn nhiều cháo, lượng đường trong máu sẽ tăng lên nhanh chóng.
Nghiên cứu công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Mỹ chỉ ra rằng, chế độ ăn có chỉ số GI cao trong thời gian dài làm tăng nguy cơ viêm mạn tính toàn thân. Điều này không chỉ dẫn đến gan nhiễm mỡ mà còn làm bùng phát biến chứng bệnh thận do đái tháo đường. Lượng đường dư thừa khi vào gan sẽ chuyển hóa thành chất béo trung tính (triglyceride) gây gan nhiễm mỡ không do rượu; đồng thời đường huyết cao kéo dài khiến các cầu thận rơi vào trạng thái quá tải, cuối cùng dẫn đến suy thận.
Nước hầm xương, nước hầm thịt
Quan niệm "hầm xương cho ra hết canxi, uống vào mới chắc xương" đã khiến vô số người cao tuổi hiểu lầm. Thực tế, canxi trong xương rất khó hòa tan vào nước; thứ hòa tan nhiều nhất trong nước hầm lại là chất béo, purin và kim loại nặng như chì.
Nghiên cứu trên tạp chí Nutrition cho thấy, lượng chì tích tụ trong xương động vật sẽ giải phóng vào nước dùng trong quá trình ninh nấu. Đối với người cao tuổi có chức năng chuyển hóa suy giảm, đây chính là "sát thủ thầm lặng" đối với thận.
Hàm lượng purin cao khiến axit uric tăng vọt, gây sỏi thận hoặc bệnh thận do gout. Trong khi đó, gan phải hoạt động hết công suất để xử lý các kim loại nặng và lượng chất béo bão hòa nạp vào từ nước hầm.
Cháo trắng thực chất lại là một "quả bom đường huyết tốc độ cao". Ảnh: Bùi Thủy
Ruốc (chà bông) và thịt khô
Nhiều người già cũng như con cháu vì lo lắng người thân thiếu dinh dưỡng nên lầm tưởng ăn ruốc cũng tương đương với ăn thịt tươi. Tuy nhiên, để ruốc thơm, giòn và xốp, nhà sản xuất phải cho thêm rất nhiều dầu mỡ, đường cát và hợp chất phosphate.
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Bệnh học Thận Lâm sàng cho biết, cơ thể hấp thụ tới 90-100% lượng phospho vô cơ từ các chất phụ gia thực phẩm, gây tổn thương cực lớn cho thận. Lượng phốt pho dư thừa làm thất thoát canxi, dẫn đến xơ cứng mạch máu.
Bên cạnh đó, muối mặn và chất bảo quản nitrite phổ biến trong ruốc buộc gan phải liên tục giải độc, còn hàm lượng phốt pho cao đẩy nhanh quá trình xơ hóa cầu thận, khiến người già đối mặt sớm với nguy cơ phải chạy thận nhân tạo.
Các loại nước sốt, chao
Bác sĩ Hong Yongxiang cảnh báo, hàm lượng natri chỉ trong một miếng chao nhỏ đã có thể vượt quá 1/3 lượng khuyến nghị hàng ngày. Do vị giác suy giảm theo tuổi tác, người già thường thấy nước tương "chưa đủ mặn" nên tiếp tục chấm thêm sốt tương đen, tương ớt ngọt... Những loại gia vị này không chỉ chứa nhiều natri mà còn có chất bảo quản và phẩm màu nhân tạo.
Một nghiên cứu quy mô lớn trên Tạp chí Y học New England (NEJM) chứng minh rằng, lượng natri nạp vào cao có mối tương quan chặt chẽ với tình trạng tăng huyết áp, đột quỵ và suy thận. Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương các vi mạch thận, gây suy giảm chức năng thận không thể phục hồi. Đồng thời, gan cũng phải làm việc "quá giờ" để lọc bỏ các chất phụ gia và phẩm màu nhân tạo.
Rau củ muối chua (củ cải muối, dưa chua, dưa muối)
Đứng đầu danh sách là các loại rau củ muối như củ cải muối, dưa kiệu, dưa cải chua. Bác sĩ Hong Yongxiang nhận định, nhóm thực phẩm này hội tụ mọi yếu tố bất lợi nhất cho cả gan lẫn thận:
Theo một nghiên cứu theo dõi dài hạn trên tạp chí Cancer Prevention Research, việc ăn thường xuyên các loại thực phẩm muối chua làm tăng đáng kể tỷ lệ mắc ung thư thực quản và ung thư gan. Đối với bệnh nhân mắc bệnh thận, đây là nhóm thực phẩm nằm trong danh sách cấm tuyệt đối. Lượng muối lớn khiến huyết áp mất kiểm soát, giữ nước gây phù thận; nguy hiểm hơn, nếu ăn phải đồ muối bị nấm mốc, độc tố sẽ trực tiếp làm hoại tử tế bào gan.
Bác sĩ Hong Yongxiang khuyến cáo, nếu người cao tuổi trong gia đình đang duy trì thói quen ăn uống những "thực phẩm đèn đỏ" này mỗi ngày vì nghĩ là bổ dưỡng, cần phải chủ động thay đổi chế độ dinh dưỡng càng sớm càng tốt để bảo vệ sức khỏe.
