Gửi bình luận
Trong bối cảnh học sinh tiếp cận mạng xã hội ngày càng sớm, nhiều trường THCS tại TPHCM đã chủ động ban hành Bộ quy tắc ứng xử trong môi trường số.
Các quy định này góp phần bảo vệ quyền riêng tư, bảo đảm an toàn cho học sinh, đồng thời hình thành văn hóa ứng xử văn minh, có trách nhiệm trên không gian mạng.
Giữa tháng 12/2025, Trường THCS Phạm Đình Hổ (phường Bình Tiên, TPHCM) ban hành bộ quy tắc ứng xử trong môi trường số với 19 nguyên tắc áp dụng cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh
Theo đó, các cá nhân khi tham gia mạng xã hội phải sử dụng tên thật; không đăng tải, bình luận những thông tin, hình ảnh trái thuần phong mỹ tục, trái pháp luật hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục. Nhà trường đồng thời khuyến khích lan tỏa thông tin tích cực, gương người tốt, việc tốt và tuyên truyền việc sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh.
Đối với đội ngũ giáo viên, bộ quy tắc nhấn mạnh yêu cầu không lạm dụng mạng xã hội trong giờ làm việc; việc giao tiếp với phụ huynh và học sinh trên môi trường số phải bảo đảm tính chuẩn mực, mang tính sư phạm. Giáo viên tuyệt đối không được đăng tải hình ảnh, thông tin của học sinh khi chưa được phép theo quy định; đồng thời có trách nhiệm chủ động giáo dục học sinh về an toàn mạng, đạo đức số và văn hóa ứng xử trên không gian mạng.
Tương tự, Trường THCS Nguyễn Huệ (phường Phú Thọ Hòa, TPHCM) cũng ban hành bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường, áp dụng từ năm học 2025-2026. Bộ quy tắc yêu cầu cán bộ, giáo viên, học sinh ứng xử trên mạng xã hội với tinh thần tôn trọng, hợp tác; không nói xấu, xúc phạm, bôi nhọ, chia sẻ thông tin sai sự thật hoặc các nội dung tiêu cực, nhạy cảm.
Đặc biệt, giáo viên không được đăng tải, chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư, kết quả học tập hay các vấn đề nhạy cảm của học sinh, kể cả trong các nhóm kín, khi chưa có sự đồng ý của phụ huynh; không tự ý chia sẻ thông tin nội bộ khi chưa được phép.
Chia sẻ về bộ quy tắc vừa ban hành, bà Bùi Thị Hiền - Hiệu trưởng Trường THCS Phạm Đình Hổ cho biết, quy định được xây dựng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, khi học sinh ngày càng tiếp cận Internet và mạng xã hội sớm hơn. Nhà trường xác định cần trang bị cho học sinh năng lực sống số an toàn, có trách nhiệm. Bản chất của bộ quy tắc mang tính giáo dục, định hướng và phòng ngừa, không nhằm kiểm soát hay xâm phạm quyền riêng tư. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trong môi trường số, bảo vệ học sinh và hình thành thói quen sử dụng không gian mạng lành mạnh.
“Trong quá trình xây dựng, nhà trường bám sát các chỉ đạo, văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT TPHCM về văn hóa ứng xử, an toàn trên không gian mạng và chuyển đổi số trong trường học, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp với đặc thù của đơn vị. Sau khi hoàn thiện, bộ quy tắc được triển khai đến các tổ chuyên môn để thống nhất thực hiện, kết hợp với giáo viên chủ nhiệm tuyên truyền, phổ biến đến học sinh và phụ huynh thông qua sinh hoạt lớp, họp phụ huynh nhằm tạo sự phối hợp đồng bộ trong giáo dục”, bà Hiền cho hay.
Theo bà Hiền, việc ban hành bộ quy tắc không mất nhiều thời gian do nhà trường đã kế thừa các quy định hiện hành và có sẵn nền tảng về bảo mật thông tin, quy tắc ứng xử chung.
Trước quy định không đăng tải, chia sẻ hình ảnh, thông tin học sinh trên mạng xã hội khi chưa được phép theo bộ quy tắc ứng xử trong môi trường số, nhiều phụ huynh bày tỏ sự đồng tình, cho rằng đây là chủ trương cần thiết, góp phần bảo vệ quyền riêng tư và bảo đảm an toàn cho học sinh khi tham gia không gian mạng.
Anh Nguyễn Trọng Tuân (phường Phước Long, TPHCM) cho rằng, việc giáo viên sử dụng mạng xã hội cá nhân để chia sẻ hình ảnh học sinh cần được thực hiện thận trọng và đúng quy định. “Học sinh là đối tượng cần được quan tâm, bảo vệ. Không phải hình ảnh nào của các em cũng phù hợp để đăng tải trên môi trường mạng, nhất là khi phụ huynh chưa được thông tin hoặc trao đổi trước”, anh Tuân chia sẻ.
Trong khi đó, chị Đặng Thị Dưng (phường Long Trường, TPHCM) mong muốn nhà trường có sự linh hoạt trong quá trình triển khai, phù hợp với tinh thần định hướng, giáo dục của bộ quy tắc.
Theo chị, các hoạt động tập thể, ngoại khóa của học sinh vẫn có thể được thông tin, chia sẻ thông qua các kênh chính thống của nhà trường hoặc lớp học, trên cơ sở có sự thống nhất, đồng thuận của gia đình. Cách làm này vừa bảo đảm quyền riêng tư cho học sinh, vừa giúp phụ huynh kịp thời nắm bắt tình hình học tập, sinh hoạt của con em mình.
Ở góc độ chuyên gia, TS Bùi Hồng Quân (Trường Đại học Sư phạm TPHCM) nhận định, việc sử dụng hình ảnh trên các nền tảng mạng xã hội không chỉ là vấn đề kỹ thuật hay thói quen cá nhân, mà cần tuân thủ các quy định, quy ước chung và pháp luật về thông tin trên không gian mạng. Khi giáo viên và nhà trường được điều chỉnh bởi quy định không lạm dụng mạng xã hội, điều này mang lại nhiều giá trị tích cực.
“Giá trị đầu tiên là thể hiện sự tôn trọng quyền cá nhân của học sinh. Không phải học sinh nào cũng cảm thấy thoải mái khi hình ảnh của mình được đăng tải trên mạng xã hội. Đặc biệt với học sinh THCS, các em đã có sự trưởng thành nhất định và ý thức rõ hơn về quyền riêng tư. Nếu giáo viên hoặc nhà trường đăng hình ảnh học sinh mà chưa trao đổi ý kiến, không chỉ tiềm ẩn rủi ro pháp lý mà còn chưa thể hiện đầy đủ sự tôn trọng đối với học sinh – những chủ thể của hình ảnh”, ông Quân phân tích.
Ngoài ra, theo TS Quân, quy định này giúp giáo viên nhận thức rõ hơn sự cần thiết của việc thận trọng khi chia sẻ thông tin, hình ảnh, nhất là những nội dung liên quan đến người khác. Việc học sinh là đối tượng giáo dục không đồng nghĩa với giáo viên có thể tùy ý sử dụng hay lan truyền hình ảnh của các em.
Trên thực tế, giáo viên và nhà trường thường chia sẻ hình ảnh học sinh nhằm mục đích minh họa hoặc phục vụ công tác truyền thông cho các hoạt động giáo dục. Nếu không sử dụng hình ảnh học sinh, hoạt động truyền thông của nhà trường có thể gặp hạn chế trong việc lan tỏa những giá trị tích cực.
Do đó, điều quan trọng là cần hiểu đúng tinh thần của quy định và gắn với mục đích sử dụng cụ thể. Việc sử dụng hình ảnh học sinh để truyền thông cho các hoạt động giáo dục tích cực nên được khuyến khích, nhưng phải đi kèm với sự minh bạch thông tin và định hướng rõ ràng đối với học sinh.
“Nhà trường và phụ huynh cần trao đổi, thống nhất rõ ràng về phạm vi chia sẻ hình ảnh cũng như mục đích sử dụng. Dù hình ảnh được dùng với mục đích tốt, học sinh vẫn cần được thông tin đầy đủ vì các em là chủ thể của hình ảnh đó. Việc tạo sự đồng thuận giữa nhà trường, phụ huynh và học sinh là yếu tố then chốt để bảo đảm hài hòa giữa quyền riêng tư và nhu cầu thông tin”, TS Bùi Hồng Quân nhấn mạnh.
