Gửi bình luận
Nghị định 339/2025/NĐ-CP về hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh tiểu học và THCS tại các xã biên giới đang mang đến niềm vui cho thầy trò vùng biên Thanh Hóa, góp phần cải thiện điều kiện học tập, sinh hoạt và nâng cao chất lượng giáo dục nơi biên cương.
Trong nhiều năm qua, giáo dục vùng biên Thanh Hóa luôn đối mặt với những khó khăn rất riêng. Điều kiện kinh tế - xã hội chậm phát triển, địa hình hiểm trở, giao thông chia cắt, đời sống người dân còn nhiều thiếu thốn… tất cả đều tác động trực tiếp đến việc học tập của học sinh.
Ở nhiều xã biên giới, việc duy trì sĩ số đã là bài toán nan giải, huống hồ tổ chức dạy học 2 buổi/ngày theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018. Không ít nhà trường phải chắt chiu từng nguồn lực, huy động xã hội hóa, nhờ cậy phụ huynh hay các tổ chức thiện nguyện để giữ chân học sinh ở lại trường cả ngày. Tuy vậy, những giải pháp này vẫn mang tính tạm thời, thiếu ổn định và dễ đứt gãy, nhất là vào mùa mưa lũ.
Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân quan trọng khiến học sinh vùng biên khó theo học đầy đủ, liên tục chính là điều kiện sinh hoạt chưa được bảo đảm, đặc biệt là bữa ăn trưa.
Bởi vậy, việc Chính phủ ban hành Nghị định 339/2025/NĐ-CP được xem là bước đi kịp thời, thể hiện rõ quan điểm lấy học sinh làm trung tâm, ưu tiên đầu tư cho giáo dục vùng khó, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Chính sách này không chỉ giàu tính nhân văn mà còn mang ý nghĩa lâu dài: bữa ăn đủ dinh dưỡng giúp cải thiện thể trạng, nâng cao khả năng học tập, đồng thời tạo điều kiện để học sinh đến lớp đều đặn và yên tâm tiếp thu kiến thức.
Thanh Hóa có đường biên giới dài hơn 200 km tiếp giáp với Lào, địa bàn rộng, nhiều xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa còn gặp không ít khó khăn về hạ tầng giao thông và điều kiện sinh hoạt. Địa hình chủ yếu là núi cao, dốc lớn, sông suối chằng chịt khiến nhiều bản làng thường xuyên bị chia cắt vào mùa mưa lũ.
Có thời điểm, việc đi lại giữa các bản, các điểm trường gần như tê liệt, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập của học sinh. Trong bối cảnh ấy, bữa ăn trưa tại trường trở thành điều kiện then chốt để các em có thể học cả ngày, vừa bảo đảm dinh dưỡng, vừa hạn chế nguy cơ bỏ buổi.
Tại các xã biên giới như Trung Lý, Quang Chiểu, Mường Chanh, Tam Thanh…, không ít học sinh THCS phải đi bộ từ 5 - 8 km mỗi ngày, vượt dốc cao, băng qua suối lớn để đến lớp. Vào mùa mưa, các em phải rời nhà từ rất sớm cho kịp giờ học, trong khi việc quay về nhà ăn trưa rồi trở lại trường gần như không thể.
Điều này không chỉ bào mòn thể lực mà còn ảnh hưởng đến tâm lý, khiến học sinh mệt mỏi, giảm tập trung, thậm chí bỏ học buổi chiều. Thực tế ấy khiến các nhà quản lý giáo dục nhiều năm trăn trở tìm lời giải, từ tổ chức bán trú, bố trí bữa ăn tại trường đến vận động xã hội hóa, song các giải pháp đều thiếu bền vững do hạn chế về kinh phí, cơ sở vật chất và nhân lực.
Với học sinh các xã biên giới Thanh Hóa, bữa ăn trưa từ lâu không chỉ là sinh hoạt thường ngày mà đã trở thành “điểm nghẽn” ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì sĩ số và chất lượng học tập. Trong điều kiện địa hình phức tạp, giao thông cách trở, đời sống kinh tế của nhiều gia đình còn khó khăn, việc bảo đảm cho học sinh một bữa ăn đủ chất ngay tại trường từng là mong mỏi kéo dài suốt nhiều năm của các nhà trường và phụ huynh.
Chính phủ đã quy định rõ trong Nghị định 339: mỗi học sinh tiểu học và THCS tại các xã biên giới được hỗ trợ 450.000 đồng/tháng cùng 8 kg gạo để tổ chức bữa ăn trưa tại trường. Mức hỗ trợ này được đánh giá phù hợp với điều kiện thực tế, vừa bảo đảm dinh dưỡng cho học sinh, vừa thuận lợi trong triển khai, giúp các em duy trì việc học cả ngày, đồng thời giảm bớt gánh nặng chi phí cho phụ huynh.
Ông Trần Văn Thắng - Chủ tịch UBND xã Trung Lý cho biết, nhiều năm qua, việc chăm lo cho học sinh vùng biên luôn là mối quan tâm lớn của địa phương. “Nghị định 339/2025 là chủ trương rất kịp thời, sát với thực tiễn. Bữa ăn trưa không chỉ giúp học sinh đủ sức khỏe để học tập mà còn tạo niềm tin cho phụ huynh, để họ yên tâm cho con em đến trường đều đặn, nhất là trong mùa mưa lũ”, ông Thắng chia sẻ.
Nghị định 339 được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng học đường, nâng cao thể lực, sự tập trung và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh, đồng thời giúp giữ sĩ số ổn định, nhất là với các em thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Chính sách này cũng tạo nền tảng củng cố mô hình bán trú - giải pháp giáo dục hiệu quả giúp học sinh vùng cao được học tập đồng đều, rèn luyện kỹ năng sống và phát triển toàn diện.
Ông Nguyễn Văn Hảo - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Lý 2 cho biết, hơn 90% học sinh của trường là con em đồng bào dân tộc Mông, Thái; phần lớn thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo. Việc đi lại của học sinh gặp nhiều vất vả do phải vượt đèo, lội suối, trong khi cơ sở vật chất tại các điểm trường còn thiếu thốn, diện tích chật hẹp, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu tổ chức các hoạt động giáo dục theo Chương trình GDPT 2018.
Theo ông Hảo, khi bữa ăn trưa được bảo đảm, học sinh không còn tình trạng đói mệt vào buổi chiều, khả năng tập trung và tiếp thu bài học được cải thiện rõ rệt. Giáo viên cũng yên tâm giảng dạy hơn, không phải lo học sinh xin về giữa chừng. “Quan trọng hơn, nhà trường có điều kiện duy trì sĩ số ổn định để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày - điều mà nhiều năm nay chúng tôi luôn trăn trở”, ông Hảo cho biết.
Trước đây, nhiều trường phải xoay xở tổ chức bữa ăn trưa bằng nguồn xã hội hóa, sự hỗ trợ của phụ huynh hoặc các tổ chức thiện nguyện. Tuy nhiên, những nguồn lực này thường thiếu ổn định, khó duy trì lâu dài. Việc ban hành Nghị định 339 giúp nhà trường chủ động hơn trong tổ chức bữa ăn, bảo đảm đủ dinh dưỡng, cân đối khẩu phần và phù hợp với số lượng học sinh, nhất là trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt của mùa mưa lũ.
Khi có bữa ăn trưa đầy đủ ngay tại trường, học sinh không phải vội vã quay về nhà giữa buổi, có thêm thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe. Nhờ đó, việc học tập buổi chiều trở nên tập trung và hiệu quả hơn. Đồng thời, nhà trường cũng thuận lợi hơn trong công tác quản lý, tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, trải nghiệm và rèn luyện nề nếp sinh hoạt theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.
Tại Trường Tiểu học Mường Chanh và Trường Tiểu học Tam Thanh, việc triển khai Nghị định 339/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến rõ nét. Ông Tào Văn Sinh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mường Chanh cho biết, với địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, việc tổ chức bữa ăn trưa ổn định tại trường giúp học sinh yên tâm ở lại học, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác quản lý và tổ chức dạy học. “Khi học sinh ăn no, nghỉ đủ, khả năng tiếp thu kiến thức buổi chiều sẽ tốt hơn, hiệu quả dạy học cũng được nâng lên”, ông Sinh chia sẻ.
Theo ông Đỗ Xuân Sơn - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tam Thanh, chính sách mới còn giúp san sẻ gánh nặng cho phụ huynh, nhất là những gia đình làm nương rẫy, thu nhập không ổn định. “Khi con em được ăn trưa tại trường, phụ huynh yên tâm lao động sản xuất, còn nhà trường thuận lợi hơn trong việc phối hợp giáo dục”, ông Sơn nhận định.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, việc triển khai chính sách cũng đặt ra yêu cầu về đầu tư cơ sở vật chất như bếp ăn, phòng nghỉ trưa và đội ngũ nhân lực phục vụ bán trú. Các địa phương cho rằng, để Nghị định 339 phát huy hiệu quả bền vững, cần có lộ trình đầu tư đồng bộ, gắn trách nhiệm của chính quyền cơ sở với ngành Giáo dục trong tổ chức, giám sát và bảo đảm an toàn bữa ăn cho học sinh.
Mức hỗ trợ theo Nghị định 339/2025/NĐ-CP giúp các nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức bữa ăn trưa phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, bảo đảm tính ổn định, lâu dài và bền vững.
Cụ thể, học sinh tiểu học được tổ chức khoảng 20 bữa ăn trưa mỗi tháng; học sinh THCS ăn trung bình 6 bữa mỗi tuần, tùy theo hình thức bán trú. Kinh phí được phân bổ để mỗi bữa ăn đạt khoảng 20.000 đồng, đủ xây dựng thực đơn cân đối dinh dưỡng với cơm nóng, rau xanh, thịt, cá, trứng, đậu phụ…, góp phần cải thiện thể trạng và hạn chế nguy cơ suy dinh dưỡng học đường.
Anh Giàng A Giống, ở bản Cánh Cộng, xã Trung Lý, có con đang học lớp 3 tại Trường Tiểu học Trung Lý 2, chia sẻ: Trước đây, con anh thường ăn cơm nguội hoặc bỏ bữa trưa vì bố mẹ đi làm nương rẫy, không có điều kiện chăm sóc. Sắp tới, các cháu được ăn cơm nóng tại trường, đủ chất, lại có thầy cô quản lý nên gia đình rất yên tâm.
Không chỉ mang lại lợi ích trước mắt, chính sách hỗ trợ bữa ăn trưa còn tạo ra những tác động tích cực lâu dài đối với cộng đồng. Khi con em được chăm sóc đầy đủ, phụ huynh yên tâm lao động sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế gia đình; giáo viên cũng giảm áp lực quản lý học sinh đói, mệt, có điều kiện tập trung hơn cho việc đổi mới phương pháp dạy học.
Theo các nhà quản lý, bữa ăn trưa còn là một “công cụ giáo dục mềm”, giúp học sinh hình thành nề nếp sinh hoạt khoa học, tinh thần trách nhiệm, ý thức giữ gìn vệ sinh và biết sẻ chia với bạn bè. Những thói quen ấy góp phần nuôi dưỡng một thế hệ học sinh khỏe mạnh, tự lập, gắn bó với cộng đồng và quê hương biên giới.
Có thể thấy, khi những bữa cơm trưa ấm áp nơi vùng cao, biên giới được tổ chức bài bản, một môi trường học tập ổn định, nhân văn và bền vững đang dần hiện hữu đối với thầy trò các xã nơi phên giậu của Tổ quốc.
Ngày 5/1/2026, ông Đầu Thanh Tùng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa - đã chỉ đạo giao Sở GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở Dân tộc và Tôn giáo cùng các đơn vị liên quan khẩn trương tham mưu, tổ chức triển khai Nghị định số 339/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ về chính sách hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền, bảo đảm thực hiện đúng quy định.
Theo chỉ đạo, các đơn vị liên quan cần kịp thời rà soát, báo cáo và đề xuất UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, quyết định đối với những nội dung vượt thẩm quyền trước ngày 25/1/2026, nhằm sớm đưa chính sách vào cuộc sống, đáp ứng mong mỏi của các nhà trường và học sinh vùng biên.
