Cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính một cách thực chất; hướng tới giảm hình thức, giảm áp lực hành chính cho cơ sở giáo dục, GV.

Chiều 20/5, tại Bộ GD&ĐT, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh chủ trì hội thảo Công tác pháp chế Quý II năm 2026, chuyên đề cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính trong các văn bản quy phạm pháp luật do Bộ GD&ĐT trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền. Cùng dự có đại diện lãnh đạo các đơn vị vụ, cục thuộc Bộ.
Báo cáo tại cuộc họp, bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho biết: Trong 2 năm 2025 và 2026, Bộ GD&ĐT đã rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 191 thủ tục hành chính, 577 điều kiện kinh doanh và bãi bỏ 4 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Để thực thi các phương án đã được phê duyệt, Bộ cần sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế 40 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 3 luật, 15 nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 21 thông tư.
Đối với các văn bản thuộc thẩm quyền cấp trên, tổng số văn bản cần sửa đổi, bổ sung là 19 văn bản; trong đó đã hoàn thành 3 văn bản, còn 16 văn bản đang tiếp tục sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, gồm 3 luật và 13 nghị định. Đối với văn bản thuộc thẩm quyền Bộ trưởng, có 21 thông tư cần sửa đổi, bổ sung; đến nay đã hoàn thành 14 thông tư, còn 7 thông tư đang tiếp tục hoàn thiện.
Công tác cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục đã đạt được kết quả bước đầu rõ nét về số lượng thủ tục, điều kiện, thời gian và chi phí tuân thủ được cắt giảm.
Cụ thể, theo Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 84 thủ tục hành chính tại 10 nghị định, trong đó 82 thủ tục được đơn giản hóa, 2 thủ tục được cắt giảm; đồng thời cắt giảm 148 điều kiện kinh doanh, giảm 581 ngày giải quyết thủ tục hành chính và giảm khoảng hơn 4,3 tỷ đồng chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Theo Nghị quyết số 23/2026/NQ-CP, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 57 thủ tục hành chính, trong đó cắt giảm 48 thủ tục, đơn giản hóa 9 thủ tục; đồng thời cắt giảm 165 điều kiện kinh doanh, giảm 903 ngày giải quyết thủ tục hành chính và giảm khoảng hơn 3,6 tỷ đồng chi phí tuân thủ.
Các thủ tục được xử lý tập trung vào nhóm hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, tư vấn du học, cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài và văn phòng đại diện giáo dục nước ngoài tại Việt Nam.

Đối với Nghị định số 142/2025/NĐ-CP và Nghị định số 143/2025/NĐ-CP, các văn bản này đã thể chế hóa chủ trương phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực giáo dục theo hướng chuyển mạnh thẩm quyền từ Trung ương, cấp huyện về cấp tỉnh, cấp xã, bảo đảm nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Qua rà soát, có 13 nội dung cần sửa đổi, bổ sung; trong đó 4 nội dung đã được xử lý tại các văn bản mới ban hành, 9 nội dung dự kiến được đưa vào các nghị định chuyên ngành do Bộ GD&ĐT đang xây dựng. Vì vậy, Bộ GD&ĐT đề xuất Phó Thủ tướng Chính phủ cho phép dừng trình Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 142/2025/NĐ-CP và Nghị định số 143/2025/NĐ-CP.
Theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP, Bộ GD&ĐT tiếp tục đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 53 thủ tục hành chính, trong đó 47 thủ tục được đề xuất cắt giảm, 6 thủ tục được đơn giản hóa, liên quan đến 13 văn bản quy phạm pháp luật gồm 3 luật, 9 nghị định và 1 thông tư. Đồng thời, dự kiến cắt giảm 153/851 điều kiện kinh doanh, đạt 17,98%; giảm 806/5.315 ngày giải quyết thủ tục hành chính, đạt 15,16%...
Đối với Thông tư số 27/2025/TT-BGDĐT, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 5 thủ tục hành chính, trong đó cắt giảm 4 thủ tục, đơn giản hóa 1 thủ tục; đồng thời cắt giảm 36 điều kiện kinh doanh, giảm 100 ngày giải quyết thủ tục hành chính và giảm khoảng 49,43 triệu đồng chi phí tuân thủ. Các nội dung tập trung vào giáo dục thường xuyên, hoạt động giáo dục kỹ năng sống, giáo dục ngoài giờ chính khóa và một số thủ tục có tính chất cấp phép, xác nhận, đánh giá chất lượng.




Trọng tâm trong thời gian tới là hoàn thiện 2 dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 125/2024/NĐ-CP. Bà Mai Thị Anh cho biết, dự thảo thứ nhất quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, với 7 nội dung phân cấp, phân quyền; 5 nhóm nội dung cắt giảm điều kiện kinh doanh và 4 nhóm nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Dự thảo thứ hai quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và kiểm định chất lượng giáo dục, với 2 nội dung phân cấp, phân quyền và 17 nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Từ kết quả và thực trạng nêu trên, Vụ Pháp chế đề xuất 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để bảo đảm cải cách đi vào thực chất, thống nhất và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.
Thứ nhất, tập trung hoàn thiện dứt điểm các văn bản quy phạm pháp luật để thể chế hóa đầy đủ các phương án cắt giảm, đơn giản hóa đã được phê duyệt.
Thứ hai, ưu tiên hoàn thiện 2 dự thảo Nghị định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, bảo đảm cắt giảm thực chất, phân cấp rõ thẩm quyền, không phát sinh thêm thủ tục, điều kiện không cần thiết.
Thứ ba, rà soát, sửa đổi kịp thời các thông tư thuộc thẩm quyền Bộ trưởng để bảo đảm đồng bộ với luật, nghị định và không làm “tái sinh” thủ tục, điều kiện đã được cắt giảm.

Tại hội thảo, lãnh đạo các đơn vị, cục, vụ thông tin, trao đổi về công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực phụ trách liên quan đến việc cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.
Lưu ý về nội dung này, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh đặc biệt nhấn mạnh việc lãnh đạo các vụ, cục phát huy vai trò, trách nhiệm người đứng đầu, trực tiếp chịu trách nhiệm về tiến độ và chất lượng văn bản.
Cùng với đó, các đơn vị cần rà soát lại dự thảo thông tư đang triển khai để bảo đảm khi nghị định quy định về điều kiện đầu tư và các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục ban hành, thông tư sẽ không phát sinh thêm hồ sơ, thủ tục hành chính; đồng thời, không lấy yêu cầu chuyên môn để làm phát sinh thủ tục hành chính.
Từ hạn chế trong thực tiễn, Thứ trưởng cho rằng cần lấy thực tiễn làm trung tâm xây dựng chính sách; lắng nghe, đánh giá đầy đủ tác động để mỗi chính sách đưa ra sẽ dễ dàng triển khai thực hiện. Cùng với đó, tăng cường mạnh mẽ hơn nữa công tác truyền thông chính sách, cả trước, trong và sau khi ban hành văn bản; từ đó, tạo đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện.

Phát biểu kết luận, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh đầu tiên đến việc cần thay đổi tư duy cả trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và thực thi.
Theo đó, khi xây dựng văn bản phải nhìn từ góc độ đối tượng chịu tác động; nội dung rõ ràng, mạch lạc, trình bày logic, khoa học, cố gắng định lượng rõ ràng để người thực thi dễ hiểu, dễ áp dụng. Giảm tất cả những yếu tố hình thức và hiệu quả thực tiễn là thước đo quan trọng. Theo Bộ trưởng, không chỉ đánh giá việc ban hành đúng tiến độ mà phải đánh giá chính sách đó đi vào cuộc sống như thế nào, giải quyết được vấn đề gì, tác động ra sao sau một thời gian thực hiện.
Bộ trưởng đồng thời yêu cầu cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính một cách thực chất; không chỉ thực hiện để đáp ứng yêu cầu cấp trên mà làm sao hướng tới giảm hình thức, giảm áp lực hành chính cho cơ sở giáo dục. Cần hạn chế thấp nhất những công việc không liên quan đến chuyên môn, loại bỏ các hoạt động mang tính hình thức để giáo viên có điều kiện tập trung cao nhất cho nhiệm vụ chuyên môn và nâng cao chất lượng giáo dục.

Nhiệm vụ trong thời gian tới, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị tập trung hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật để thể chế hóa các phương án cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Trong quá trình hoàn thiện văn bản, không để phát sinh thêm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh mới. Nếu bắt buộc phải duy trì hoặc bổ sung điều kiện thì phải có căn cứ pháp lý chặt chẽ, đánh giá tác động rõ ràng.
Bộ trưởng cũng yêu cầu ưu tiên hoàn thiện 3 dự thảo nghị định về điều kiện đầu tư, hoạt động trong lĩnh vực giáo dục. Rà soát các thông tư để bảo đảm đồng bộ với các nghị định, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đã được cắt giảm. Đối với các nội dung thuộc phạm vi chuyên môn, kỹ thuật, cần quy định rõ các tiêu chí, yêu cầu, rõ trách nhiệm, không biến yêu cầu chuyên môn thành điều kiện kinh doanh hoặc thủ tục hành chính mới.
Sau khi nghị định, thông tư được ban hành, cần công bố kịp thời để bảo đảm các thủ tục đã cắt giảm hoặc đơn giản hóa không còn tồn tại trong cơ sở dữ liệu và thực tiễn giải quyết thủ tục hành chính.
Nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng yêu cầu các vụ trưởng, cục trưởng phải trực tiếp theo sát quá trình xây dựng văn bản, chịu trách nhiệm về chất lượng và tiến độ, bảo đảm văn bản khi ban hành có tính khả thi cao và giúp công tác quản lý hiệu quả hơn.