Chiếc thước nhựa và quyết định buộc thôi việc: Giới hạn nào cho người thầy?

Giáo viên "mang vết" bạo lực học sinh

Sự việc cô giáo dùng thước đánh học trò bị buộc thôi việc ở Gia Lai kéo theo nhiều ý kiến trái chiều. Dù vẫn còn nhiều tranh cãi về việc sử dụng đòn roi trong giáo dục trẻ nhưng điều đó không thay đổi được hành vi của cô đã sai cả về mặt luật pháp lẫn quy định ngành.

Và hậu quả cô đang phải đối mặt là bị buộc thôi việc cùng một tương lai nghề nghiệp không dễ dàng khi "mang vết” bạo lực học sinh.

Trước vụ cô giáo bị buộc thôi việc vì dùng thước đánh học sinh đã có những trường hợp giáo viên phải gánh hậu quả đáng tiếc khi thiếu kỹ năng sư phạm, sử dụng cách thức giáo dục vi phạm quy định.

Cách đây không lâu, tại một trường phổ thông dân lập ở TPHCM xảy ra sự việc giám thị - là một thầy giáo trẻ - gọi một số nam sinh xuống phòng, yêu cầu các em cởi quần áo để kiểm tra việc các em mang thuốc lá điện tử vào trường.

Hành vi của thầy xuất phát từ việc có học sinh từng nhiều lần mang thuốc lá đến lớp, thầy muốn kiểm tra và giám sát để tránh tình trạng các em vi phạm. Mục đích là tốt nhưng thầy giáo lại dùng cách xử lý gây bức xúc và ảnh hưởng đến học trò.

Thầy giáo này vừa ra trường, được bố trí làm giám thị. Thầy mang nhiệt huyết với nghề nhưng non nớt, nóng vội, thiếu kỹ năng trong xử lý tình huống liên quan đến học trò. Khi sai phạm, thầy giáo này phải nghỉ việc cùng nhiều áp lực từ học sinh, phụ huynh, dư luận và cả tương lai làm nghề phía trước.

“Nhà trường hiểu thầy mong muốn quản lý học sinh tốt hơn nhưng không có nghĩa là chấp nhận hành vi phản sư phạm này. Chúng ta ai cũng phải chịu trách nhiệm và hậu quả cho cách hành xử của mình”, quản lý nhà trường cho biết.

Theo vị quản lý này, hơn ai hết chính người thầy phải kiểm soát bản thân, học hỏi kỹ năng, tiếp cận các phương pháp giáo dục phù hợp và đặc biệt phải biết giới hạn trong hành vi để bản thân không vi phạm pháp luật và quy định.

Gần đây nhất, một giáo viên tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Victory ở Đắk Lắk cũng buộc thôi việc với thầy giám thị trường vì hành vi đánh học sinh trong giờ trưa để răn đe.

Hành động này vi phạm đạo đức nhà giáo, nội quy của trường và các quy định của ngành, của pháp luật

Phạt học trò: Giới hạn nào cho người thầy?

TS giáo dục Nguyễn Thị Thu Huyền, chuyên gia cố vấn thiết kế chương trình giáo dục nhà trường, cho hay, cô giáo dùng thước đánh học sinh ở Gia Lai hành xử sai luật, sai quy định của ngành và phải chịu hậu quả là mất việc ngay lập tức và khả năng tiếp tục với nghề rất khó khăn.

Bà Huyền kể, mới cách đây 2 tuần, quản lý một trường học tư thục chia sẻ với bà về một giáo viên có “lý lịch” đánh học sinh ở trường học cũ mà khi tuyển dụng trường không biết. Nơi cũ giải quyết cho cô nghỉ việc trong êm đẹp. Cô chuyển chỗ ở và ứng tuyển vào trường tư thục này.

Ở trường mới, cô đã ứng xử khác đi nhưng phụ huynh lại biết được sự việc trước đây của cô và lên tiếng phản đối. Cô giáo đã chủ động xin nghỉ trước khi nhà trường đề nghị.

Con đường quay trở lại làm nghề của cô thực sự khó khăn và cũng cho thấy những ứng xử trái quy định của người thầy phải nhận hậu quả nặng nề và lâu dài.

Bà Huyền cho hay, trong lĩnh vực trường tư thục từ phân khúc học phí trung bình cao đến cao đều không thể tiếp nhận giáo viên có “lịch sử” đánh đập, nhục mạ học sinh. Họ không tự tin để tuyển dụng ứng viên mà khi tham chiếu nơi làm cũ có dấu vết về hành vi sai trong ứng xử với học trò.

TS Huyền trải lòng, bà có thể cảm thông những giây phút thiếu kiềm chế, những khó khăn, áp lực của giáo viên. Bà cũng không vội phán xét nhân cách của họ vì những hành vi không phù hợp trong một vài tình huống cụ thể.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc chấp nhận hành vi đánh đập, xúc phạm học sinh. Kể cả có sự đồng thuận của phụ huynh, cũng không có nghĩa là hành vi đó là được phép.

Theo bà Huyền, cần phân định rõ rằng, xâm phạm thân thể, nhục mạ học sinh bằng lời lẽ thô tục là giới hạn người thầy không được vượt qua. Nếu tuỳ tiện vượt qua giới hạn này, người thầy phải chấp nhận và chịu trách nhiệm về "cái giá" đi cùng là mất uy tín, mất việc, mất cơ hội được tiếp tục làm nghề…

Chia sẻ tại toạ đàm về ứng xử học đường, nhà nghiên cứu giáo dục Nguyễn Quốc Vương nhấn mạnh: "Nguyên tắc cơ bản của mỗi người thầy là tránh tiếp xúc, xâm phạm đến thân thể học trò dưới bất cứ hình thức nào nếu không phải trong tình huống khẩn cấp, bắt buộc".

Điều này không chỉ là quy định về pháp luật mà còn mang tính chất dự phòng, tránh những tình huống gây nguy hiểm cho học sinh và cho chính thầy cô.

Theo ông Vương, trong giáo dục “thầy phải ra thầy, trò phải ra trò”. Người thầy phải không ngừng rèn giũa mình, tạo dựng uy tín của mình với phụ huynh, với học sinh bằng năng lực chuyên môn, bằng kỹ năng sư phạm, khả năng giao tiếp xã hội, xử lý tình huống.

Việc xây dựng một mối quan hệ tốt đẹp với học trò là điều cực kỳ quan trọng với mỗi người thầy.