Công tác kiểm định cần trở thành động lực mỗi nhà trường

Trả lời câu hỏi này phải từ kết quả đạt được, chất lượng thực chất - thể hiện qua những con số, bằng chứng, sự hài lòng của người học và xã hội. Công tác bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục chính là thước đo khách quan phản ánh chất lượng giáo dục, đào tạo.

Những năm gần đây, bảo đảm và kiểm định chất lượng đã trở thành một trụ cột quan trọng trong quản lý Nhà nước về giáo dục. Các chủ trương mang tính đột phá được thể hiện trong những nghị quyết lớn của Trung ương và Chính phủ đặt ra yêu cầu cấp thiết: Phải nhìn lại chất lượng giáo dục không chỉ qua con số, mà bằng tư duy phản biện và tinh thần cải tiến liên tục.

Với nỗ lực toàn hệ thống, thực tiễn đã ghi nhận những chuyển biến đáng mừng. Tính đến 31/5, đã có 68,8% cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên đạt kiểm định chất lượng giáo dục; 65% cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên đạt chuẩn quốc gia. Tỷ lệ các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên năm học 2024 - 2025 đạt chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục tăng gần gấp đôi so với năm học trước, cho thấy nỗ lực rất lớn từ địa phương đến cơ sở.

Cùng với đó, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; ban hành nhiều thông tư quan trọng về kiểm định chất lượng giáo dục, giám sát, đánh giá tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục, công khai trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Hàng loạt hoạt động tọa đàm, tập huấn, hội thảo được triển khai, giúp nâng cao nhận thức về bảo đảm, kiểm định chất lượng. Kiểm định, công nhận đạt chuẩn quốc gia được xem là động lực thúc đẩy cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dục một cách thực chất.

Tuy vậy, bức tranh toàn cảnh còn những hạn chế. Công tác tự đánh giá ở một số cơ sở giáo dục chưa bảo đảm các yêu cầu quy định. Do đó, tự đánh giá không phát huy hết hiệu quả. Đội ngũ đánh giá ngoài thiếu ổn định, kiêm nhiệm nhiều, chưa dành nhiều thời gian nghiên cứu kỹ hồ sơ; chưa thực hiện đầy đủ, hiệu quả công tác cải tiến chất lượng sau đánh giá ngoài do thiếu theo dõi, kiểm tra. Đội ngũ chuyên gia kiểm định có trình độ cao, tư duy quốc tế còn thiếu. Hệ thống dữ liệu quản lý chưa đồng bộ...

Đứng trước yêu cầu mới, đổi mới mạnh mẽ tư duy, chuyển từ “chỉ đạo hành chính” sang “dẫn dắt bằng chất lượng” là không thể chậm trễ. Mọi hoạt động kiểm định phải hướng đến giá trị cốt lõi: Giúp nhà trường tự soi mình, tự thay đổi để tốt hơn. Trong đó, chuyển đổi số toàn diện là chìa khóa và con người là yếu tố then chốt quyết định thành công.

Ngành Giáo dục đang xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ chuyên trách kiểm định, theo hướng chuyên sâu, chuyên nghiệp, hội nhập. Đội ngũ này không chỉ cần giỏi nghiệp vụ, mà còn phải có tư duy dữ liệu, kỹ năng số và ngoại ngữ để làm việc trong môi trường toàn cầu. Người làm công tác kiểm định phải thực sự là “người gác cổng” cho chất lượng.

Dẫu vậy, chất lượng không phải là đích đến cuối cùng, mà là một hành trình liên tục hoàn thiện. Trên hành trình ấy, công tác kiểm định cần trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi chiến lược của mỗi nhà trường. Bởi lẽ, cải cách giáo dục sẽ khó bền vững nếu thiếu nền tảng vững chắc về bảo đảm và kiểm định chất lượng; và ngược lại, kiểm định cũng chỉ thực sự có ý nghĩa khi góp phần nâng tầm phát triển thực chất của từng cơ sở đào tạo.