Cử nhân Ngoại thương thành thủ khoa kỹ sư AI ở Bách khoa Hà Nội

Nguyễn Thị Huyền, 26 tuổi, vừa tốt nghiệp kỹ sư chuyên sâu đặc thù Trí tuệ nhân tạo Tạo sinh (GenAI) của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) với điểm tổng kết 3.96/4. Đây là chương trình học tương đương trình độ thạc sĩ, vì đạt bậc 7 trên 8 trong Khung trình độ quốc gia.

Tại lễ trao bằng cuối tháng 5, Huyền đại diện hơn 400 học viên phát biểu. Nhắc đến hành trình từ cử nhân Quản trị kinh doanh trường Đại học Ngoại thương đến thủ khoa đầu ra về AI của HUST, Huyền khiến nhiều thầy cô và học viên có mặt bất ngờ.

TS Ngô Văn Linh, giảng viên khoa Khoa học máy tính, trường Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết đây là lần đầu tiên gặp một sinh viên đạt được kết quả nổi bật như vậy khi chuyển hướng với nền tảng từ khối ngành Kinh tế.

"AI là lĩnh vực khó ngay cả với sinh viên có nền tảng kỹ thuật", thầy Linh nói. "Với một người học Kinh tế chuyển sang, khó khăn không chỉ nằm ở kiến thức, mà còn ở cách tư duy".

Khi còn là học sinh trường THPT Thạch Thất, Hà Nội, Huyền chưa bao giờ nghĩ sẽ học về Công nghệ, Kỹ thuật, chỉ nghĩ "con gái học Kinh tế cho nhẹ nhàng". Trúng tuyển trường Ngoại thương bằng tổ hợp D01 (Toán, Văn, Anh) với Huyền khi đó là "rất mãn nguyện".

Vào đại học, Huyền duy trì kết quả loại giỏi. Bước ngoặt đến vào năm thứ ba, khi cô trở thành quán quân một cuộc thi về quản lý sản phẩm, đồng thời bắt đầu đi làm toàn thời gian ở doanh nghiệp. Tiếp xúc nhiều với công nghệ, nữ sinh tò mò và luôn tự đặt câu hỏi: "Những thứ mình làm sau này có công nghệ nào thay thế hay không?".

Qua những cuộc trò chuyện với các anh, chị trong ngành, Huyền nhận ra AI là câu trả lời.

Suốt một năm rưỡi sau đó, Huyền vừa đi làm, vừa tự học về AI qua các khóa học trên nền tảng Udemy và Coursera. Vì công ty linh hoạt giờ làm, chỉ cần đủ 8 tiếng, Huyền luôn chọn vào làm lúc 10h, nhưng thức dậy từ 7h để có hai tiếng tự học. Vào cuối tuần, Huyền gần như ôm máy tính toàn thời gian, học từ Toán, Lập trình đến Machine Learning (học máy), Deep Learning (học sâu).

Dù vậy, cô vẫn thấy không đủ khỏa lấp những câu hỏi trong đầu. Càng học, Huyền càng thấy nhiều thứ chưa biết. Giữa lúc đó, Huyền bắt gặp thông tin chương trình kỹ sư chuyên sâu đặc thù về AI của HUST. Một quyết định đến ngay trong đầu: "Mình phải đến Bách khoa để học về AI một cách hệ thống nhất".

Với các ứng viên không có nền tảng Công nghệ thông tin, chương trình kỹ sư chuyên sâu của HUST yêu cầu tối thiểu 3 năm kinh nghiệm làm việc liên quan, kèm học bổ sung nhiều học phần.

Học nhiều hơn bạn bè khoảng 10 môn khiến Huyền quay cuồng trong giai đoạn đầu, thường xuyên phải học 3 ca vào cuối tuần, mỗi ca 3 tiếng, rồi xoay xở với bài tập. Áp lực thi cử và hoàn thiện dự án dồn dập vào cuối kỳ I còn khiến Huyền phải xin nghỉ việc toàn thời gian.

Đổi lại, Huyền thấy may mắn khi vào môi trường học tập với nhiều sinh viên IT xuất sắc. Cô được bạn bè trong lớp hỗ trợ nhiều về cách học, nâng cao kỹ năng lập trình và giải bài toán bằng công nghệ.

Cùng đó, những trải nghiệm ở vị trí quản lý sản phẩm giúp Huyền có kỹ năng đặt vấn đề và giải quyết một cách khoa học, khả năng nhìn thấy những bài toán thực tiễn cần dùng đến công nghệ và cơ hội kinh doanh từ nó.

"Sự kết nối giữa tư duy kinh doanh và công nghệ là sự khác biệt của mình so với bạn bè", Huyền nói. "Nền tảng kinh tế giúp mình trả lời câu hỏi vì sao phải làm và làm cho ai, còn tư duy kỹ thuật giúp mình biết làm như thế nào".

Dạy Huyền trong các học phần về mô hình ngôn ngữ lớn, Chatbot và hướng dẫn làm đồ án tốt nghiệp, thầy Ngô Văn Linh ấn tượng năng lực tự xây lại nền tảng của Huyền. Xuất phát từ khối ngành Kinh tế nhưng thay vì học chắp vá để theo kịp, Huyền có xu hướng hệ thống hóa vấn đề: cần hiểu lớp toán nào, nắm tư duy lập trình gì, nhìn mô hình AI ở tầng nguyên lý ra sao?

"Đó là năng lực hiếm", thầy Linh nói. "Em biết mình thiếu gì, biết cách bù đắp và quan trọng hơn là biến sự thiếu hụt ban đầu thành động lực để học sâu hơn".

Thầy Linh còn đánh giá cao Huyền ở bản lĩnh khi bước vào lĩnh vực hoàn toàn mới với tâm thế của người muốn hiểu tận gốc vấn đề, không xem xuất phát điểm khác biệt là rào cản mà coi đó là cơ hội.

Huyền cũng chia sẻ việc học ban đầu với tâm thế đơn giản là để lấp đầy kiến thức, hóa giải thắc mắc, chứ không nhắm tới tấm bằng hạng ưu. Dù vậy, cô không bất ngờ khi trở thành thủ khoa vì duy trì điểm số tốt từ học kỳ đầu.

Huyền sẽ nhận việc tại VinSmart Future vào cuối tháng 6 với vị trí quản lý sản phẩm AI để tích lũy thêm kinh nghiệm thực chiến. Song song, nữ thủ khoa dự định tiếp tục phát triển đồ án tốt nghiệp (đạt 9,7/10 điểm) thành sản phẩm thương mại và nếu có cơ hội sẽ khởi nghiệp.