Với lợi thế nghiên cứu đa ngành, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) mong muốn thành lập Trung tâm Vaccine và Công nghệ Miễn dịch nhằm kết nối các nhà khoa học trong toàn hệ thống với Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, các bệnh viện, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, qua đó hình thành chuỗi nghiên cứu vaccine từ khoa học cơ bản đến ứng dụng.
Theo GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG-HCM, đại dịch COVID-19 cho thấy năng lực nghiên cứu và làm chủ công nghệ vaccine không chỉ là vấn đề y tế công cộng mà còn là năng lực khoa học - công nghệ chiến lược của một quốc gia. Với mô hình đại học đa ngành, ĐHQG-HCM có lợi thế khi sở hữu lực lượng nghiên cứu tham gia ở nhiều mắt xích trong chuỗi phát triển vaccine.
Hiện ĐHQG-HCM có khoảng 200 tiến sĩ trong lĩnh vực Hóa học, khoảng 350 tiến sĩ trong lĩnh vực Công nghệ sinh học, cùng các nhóm nghiên cứu trong các lĩnh vực Sinh học, Y - Dược, Khoa học sức khỏe, Vật liệu, Công nghệ nano, Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu.
Trên cơ sở đó, ĐHQG-HCM định hướng xây dựng chương trình nghiên cứu vaccine trong 10 - 20 năm tới theo hướng tập trung, có trọng tâm, ưu tiên các lĩnh vực phù hợp với thế mạnh của ĐHQG-HCM và nhu cầu thực tiễn. Các hướng nghiên cứu được xem xét gồm nghiên cứu kháng nguyên và miễn dịch, các nền tảng vaccine mới, công nghệ RNA, công nghệ dẫn truyền, vật liệu nano và polymer, tá dược, nghiên cứu tiền lâm sàng và các công nghệ mới.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai cho biết thêm, mục tiêu không phải triển khai tất cả các hướng nghiên cứu, mà là lựa chọn những lĩnh vực vừa phù hợp với thế mạnh của ĐHQG-HCM, vừa đáp ứng nhu cầu của Việt Nam và có khả năng vươn tới trình độ quốc tế.
Từ lợi thế này,ĐHQG-HCM mong muốn thành lập Trung tâm Vaccine và Công nghệ Miễn dịch như một nền tảng nghiên cứu liên ngành dùng chung, quy tụ và kết nối các nhà khoa học trong toàn ĐHQG-HCM với Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, các bệnh viện, doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Qua đó, các bên phát huy thế mạnh và hình thành chuỗi nghiên cứu vaccine từ khoa học cơ bản đến ứng dụng.
Chia sẻ về định hướng nghiên cứu và chiến lược phát triển Trung tâm Vaccine và Công nghệ Miễn dịch ĐHQG-HCM, PGS.TS Đặng Hoàng Phú, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM cho biết, theo định hướng đề xuất, hoạt động nghiên cứu của Trung tâm sẽ tập trung vào hai hướng lớn gồm hóa học, công nghệ dẫn truyền và tá dược; sinh học phân tử và công nghệ vaccine. Các nhóm nghiên cứu chuyên sâu sẽ được tổ chức và phát triển theo từng giai đoạn.
Ba nền tảng công nghệ được đề xuất gồm nền tảng dẫn truyền và chất bổ trợ miễn dịch (Delivery & Adjuvant Platform); nền tảng trí tuệ nhân tạo và tin sinh học (AI & Bioinformatics Platform), phục vụ thiết kế phân tử, theo dõi biến thể và thiết kế kháng nguyên; nền tảng nghiên cứu tiền lâm sàng và tiêu chuẩn hóa (Pre-clinical & Standardization Platform), tập trung đánh giá tiền lâm sàng, kiểm soát chất lượng và xây dựng các quy trình tiêu chuẩn.
Bên cạnh đó, trung tâm được định hướng là nền tảng nghiên cứu và phát triển, tập trung vào phát triển công nghệ, nghiên cứu tiền lâm sàng và tiêu chuẩn hóa. Theo đề xuất, tầm nhìn đến năm 2035 trở thành một trung tâm nghiên cứu hàng đầu Đông Nam Á về vaccine thế hệ mới và các công nghệ y sinh chiến lược.
Theo ĐHQG-HCM, để hiện thực hóa mục tiêu này, giai đoạn 2026 - 2028, ĐHQG-HCM sẽ xây dựng sáu nhóm nghiên cứu cốt lõi và phát triển một đến hai nguyên mẫu công nghệ; giai đoạn 2029 - 2030, đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành, phát triển tài sản trí tuệ và chuyển giao công nghệ; đến giai đoạn 2031 - 2035, hình thành ít nhất 3 nền tảng công nghệ lõi sẵn sàng chuyển giao.