Đào tạo truyền thông và báo chí trong kỷ nguyên số: Để sinh viên 'tắm mình' vào thực tế

Ngày 18/6, Trường đại học Hòa Bình tổ chức tọa đàm khoa học "Đào tạo truyền thông và báo chí trong kỷ nguyên số", với sự tham gia của các chuyên gia, nhà báo, giảng viên, sinh viên.

Phát biểu tại tọa đàm, PGS.TS Tô Ngọc Hưng - hiệu trưởng Trường đại học Hòa Bình - cho biết sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, mạng xã hội và các nền tảng kỹ thuật số mới không chỉ làm thay đổi cách thức sản xuất, phân phối và tiêu thụ thông tin, mà còn đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới đối với công tác đào tạo nguồn lực báo chí, truyền thông trong các cơ sở giáo dục đại học.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy đào tạo báo chí - truyền thông còn nhiều thách thức, như mạng lưới đào tạo phát triển nhanh nhưng chưa đồng đều; chương trình còn nặng lý thuyết, thiếu cập nhật với xu thế truyền thông đa nền tảng; cơ sở vật chất, thiết bị, phần mềm chuyên dụng phục vụ giảng dạy còn hạn chế; đội ngũ giảng viên thiếu những chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tiễn; liên kết với các cơ quan báo chí và doanh nghiệp truyền thông chưa chặt chẽ, khiến sinh viên gặp khó khi ra trường.

Tương tự, TS Vũ Thị Thanh Nhàn - trưởng khoa truyền thông đa phương tiện, Trường đại học Thăng Long - cho biết hiện nay nhiều chương trình đào tạo truyền thông tại các trường đại học vẫn nặng, chưa kịp cập nhật đầy đủ kỹ năng số hiện đại. Trong khi đó, các nhà tuyển dụng yêu cầu ứng viên truyền thông phải thành thạo các nền tảng số, biết sáng tạo nội dung đa phương tiện, quản lý cộng đồng số và phân tích dữ liệu.

Theo khảo sát của TopCV Việt Nam năm 2023, có đến 64% nhà tuyển dụng trong ngành truyền thông - marketing cho rằng sinh viên ra trường thiếu kỹ năng thực hành trên nền tảng số, đặt biệt là các công cụ như Facebook Ads, Canva, Google Analytics, TikTok…

"Thách thức nhất với những giảng viên, những người làm giáo dục là làm thế nào để sinh viên tin có thể học được, làm được và ra trường xin được việc làm", bà Nhàn nói.

TS Trần Văn Lệ - trưởng khoa truyền thông Trường đại học Đại Nam - cho biết trước yêu cầu đổi mới, nhà trường đã điều chỉnh chương trình đào tạo ngành truyền thông đa phương tiện và quan hệ công chúng theo hướng tinh gọn, giảng dạy những điều cốt lõi nhất.

Cụ thể, trường đã rút từ gần 150 tín chỉ xuống còn khoảng 120 tín chỉ cho 9 học kỳ trong 3 năm học, giúp sinh viên ra trường sớm, tăng cơ hội việc làm. "Học phải đi đôi với hành, nếu không sẽ rất khó làm được việc", ông Lệ nhấn mạnh.

"Trong các học phần, yêu cầu bắt buộc giảng viên phụ trách phải đưa sinh viên ra ngoài cơ quan báo chí hoặc doanh nghiệp hoặc mời chuyên gia về trường chia sẻ. Điều này giúp sinh viên tiếp cận được những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm của các chuyên gia, đơn vị đào tạo báo chí truyền thông", ông Lệ nói.

TS Trần Bá Dung - trưởng khoa truyền thông và thiết kế Trường đại học Hòa Bình - cho rằng cơ hội thực hành và việc làm sau khi ra trường là một yếu tố quan trọng tạo sự cạnh tranh trong đào tạo.

"Để thực hiện mô hình gắn kết giữa nhà trường với cơ quan báo chí, Trường đại học Hòa Bình đã ký kết hợp tác đào tạo với báo Tuổi Trẻ. Thay vì học tại trường, sinh viên được đến báo Tuổi Trẻ học tập và thực hành môn kỹ thuật nhiếp ảnh số, có sản phẩm được đăng trên báo. Khác hẳn với những chương trình đào tạo trước đây.

Đổi mới chương trình đào tạo truyền thông là điều kiện tiên quyết để các đơn vị đào tạo tạo ra sự khác biệt và cạnh tranh, đáp ứng được nhu cầu thị trường", ông Dung nói.