Bộ KH&CN đề xuất cơ chế thu nhập lên tới 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư, cùng hàng loạt đổi mới về quản lý tài chính, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu và chuyển sang quản lý theo kết quả đầu ra, hướng tới mục tiêu thương mại hóa hơn 30 sản phẩm công nghệ chiến lược vào năm 2030.

Thông tin trên được đưa ra tại Hội thảo "Góp ý hoàn thiện cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược quốc gia đặc biệt sử dụng ngân sách nhà nước" do Quỹ Phát triển KH&CN Quốc gia (NAFOSTED - Bộ KH&CN), tổ chức ngày 9/7.
PGS.TS Đào Ngọc Chiến, Giám đốc NAFOSTED cho biết, trong nhiều năm qua, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chủ yếu được quản lý theo mô hình đề tài nghiên cứu. Cơ chế lập dự toán vẫn thiên về các khoản chi cho nhân lực, vật tư, thiết bị, chưa phản ánh đúng đặc thù của quá trình phát triển, làm chủ và thương mại hóa công nghệ chiến lược.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng KH&CN, Quỹ NAFOSTED cùng các đơn vị liên quan đã xây dựng các dự thảo Thông tư quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước đối với các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược, theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 260/2026/NĐ-CP.
Phát triển công nghệ chiến lược đòi hỏi một cơ chế tài chính tương xứng. Muốn hình thành đội ngũ nhân lực công nghệ đẳng cấp quốc tế, Việt Nam cần có chính sách đãi ngộ đủ sức cạnh tranh.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng KH&CN, Quỹ NAFOSTED cùng các đơn vị liên quan đã xây dựng các dự thảo Thông tư quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước đối với các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược, theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 260/2026/NĐ-CP.
Đại diện Quỹ NAFOSTED cho biết, dự thảo Thông tư không chỉ điều chỉnh phương thức quản lý tài chính mà còn thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy "quản lý chi phí" sang "đầu tư cho phát triển công nghệ chiến lược", tạo nền tảng thu hút nhân tài, làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Dự thảo Thông tư đề xuất 6 nhóm cơ chế tài chính đột phá, gồm: Cơ chế đãi ngộ nhân lực tham gia nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược; kinh phí dự phòng tối đa 10% tổng kinh phí nhiệm vụ; quản lý và quyết toán theo kết quả, mức khoán; cho phép triển khai nhiều phương án nghiên cứu độc lập; trao quyền tự chủ lựa chọn nhà cung cấp; và quản lý theo chuỗi nhiệm vụ, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.
Đáng chú ý, dự thảo lần đầu đề xuất khung thu nhập cạnh tranh cho đội ngũ nhân lực chủ chốt, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và điều chỉnh theo sức mua tương đương của Việt Nam. Theo đó, mức đề xuất tối đa là 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư, 250 triệu đồng/tháng đối với Kiến trúc sư trưởng, 150 triệu đồng/tháng đối với Chủ nhiệm nhiệm vụ hoặc Chủ tịch hội đồng và 40 triệu đồng/tháng đối với các chuyên gia, nhà khoa học tham gia. Riêng mức 300 triệu đồng/tháng dành cho Tổng công trình sư được đề xuất cao hơn mức quy đổi nhằm tăng sức cạnh tranh đối với nguồn nhân lực đặc biệt khan hiếm.
Chương trình KHCN và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển khoảng 30 sản phẩm công nghệ chiến lược hoàn chỉnh, trong đó ít nhất 10 sản phẩm đủ sức cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế; đồng thời làm chủ ít nhất 12 công nghệ lõi và hình thành tối thiểu 5 chuỗi sản phẩm công nghệ chiến lược.
Về nhân lực, Chương trình áp dụng chính sách tuyển chọn, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt đối với Tổng công trình sư, Kiến trúc sư trưởng và các chuyên gia đầu ngành nhằm thu hút nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao.