Gửi bình luận
Từ đổi mới phương pháp dạy học đến mở rộng giao lưu quốc tế, trường học TPHCM tạo môi trường để học sinh phát triển năng lực, tự tin hội nhập.
Trong năm học 2026-2027, cô Nguyễn Thị Thanh Thảo, giáo viên chủ nhiệm lớp 1/4, Trường Tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận), tiếp tục tìm tòi, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số vào thiết kế, tổ chức hoạt động dạy học, nhằm mang đến cho học sinh những tiết học sinh động, hiệu quả.
Theo cô Thảo, học sinh lớp 1 vừa chuyển từ hoạt động vui chơi ở cấp mầm non sang học tập có chủ đích nên thường bị thu hút bởi hình ảnh trực quan, âm thanh sinh động và các hoạt động tương tác. Vì vậy, việc ứng dụng AI cần phù hợp với đặc điểm tâm lý và khả năng nhận thức của lứa tuổi.
Trong môn Tiếng Việt, ở các tiết kể chuyện, cô sử dụng AI hỗ trợ xây dựng hình ảnh nhân vật, tái hiện bối cảnh, thiết kế video hoạt hình ngắn kết hợp lời thoại và âm thanh. Học sinh nhờ đó dễ hình dung diễn biến, ghi nhớ nội dung, đồng thời được khuyến khích dự đoán tình tiết, kể lại câu chuyện và bày tỏ suy nghĩ về hành động của nhân vật.
Trong môn Toán, AI hỗ trợ thiết kế các tình huống trực quan, trò chơi về đếm số, so sánh, cộng trừ trong phạm vi 10. Học sinh quan sát các nhóm đồ vật, tham gia trò chơi thêm - bớt, giải quyết tình huống mua bán đơn giản. Qua đó, các em không chỉ ghi nhớ kết quả mà còn được thao tác, suy nghĩ và giải thích cách làm, từng bước hình thành tư duy toán học.
Theo cô Thảo, AI không chỉ làm phong phú học liệu mà còn góp phần thay đổi cách tổ chức bài học. Giáo viên chuyển từ chủ yếu giảng giải sang hướng dẫn học sinh quan sát, dự đoán, đặt câu hỏi, trao đổi và tự khám phá kiến thức. Qua đó, học sinh hào hứng, tích cực tham gia hơn. Những em còn rụt rè hoặc tiếp thu chậm cũng có thêm cơ hội tiếp cận bài học.
Tuy nhiên, cô Thảo cho rằng, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng đúng mục đích, phù hợp với đối tượng học sinh. Với học sinh lớp 1, cô không lạm dụng thiết bị số hay để các em chỉ tiếp nhận kiến thức qua màn hình, mà kết hợp học liệu số với giao tiếp, thao tác trên đồ vật thật, trò chơi và trải nghiệm thực tế. Học liệu do AI tạo ra cũng được kiểm tra, đối chiếu với yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, sách giáo khoa và tài liệu chính thống trước khi đưa vào bài giảng.
Không chỉ đổi mới trong từng tiết học, chuyển đổi số còn thúc đẩy sự thay đổi trong cách tổ chức dạy học tại các trường THPT. Tại Trường THPT Phú Nhuận (phường Đức Nhuận, TPHCM), giáo viên từng bước chuyển từ truyền thụ kiến thức sang thiết kế, định hướng hoạt động học tập, khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu, trao đổi, hợp tác và vận dụng kiến thức.
Một trong những đổi mới là mô hình lớp học Google được triển khai từ năm học 2024-2025, sau quá trình chuẩn bị cơ sở vật chất, thiết bị và bồi dưỡng giáo viên. Thông qua các công cụ như Google Classroom, Google Docs, Google Slides, giáo viên có thể giao nhiệm vụ, tổ chức hoạt động nhóm, theo dõi tiến độ và nhận xét sản phẩm học tập trên môi trường số.
Học sinh nhờ đó chủ động tìm kiếm tài liệu, trao đổi, hợp tác và xây dựng sản phẩm. Giáo viên linh hoạt kết hợp công nghệ với tương tác trực tiếp. Theo Hiệu trưởng Trần Công Tuấn, năm 2025, Trường THPT Phú Nhuận được công nhận đạt tiêu chuẩn “Trường học số”, ghi nhận những chuyển biến trong ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực số của đội ngũ.
Cùng với lớp học số, nhà trường đa dạng hóa hoạt động giáo dục, tạo điều kiện để học sinh phát huy năng lực, sở trường. BookFest 4.0 tổ chức tháng 5/2026 với chủ đề “Đọc sách - Trải nghiệm - Kết nối và lan tỏa” là một trong những hoạt động tiêu biểu. Học sinh được tham gia giải mã tác phẩm văn học, chia sẻ trải nghiệm đọc, trưng bày sản phẩm sáng tạo và tương tác với sách. Qua đó, các em có cơ hội trao đổi, thể hiện góc nhìn cá nhân, rèn luyện khả năng cảm thụ và diễn đạt.
“Nhà trường cũng chú trọng xây dựng môi trường giáo dục mở, tăng cường ngoại ngữ và năng lực hội nhập thông qua các tiết học với giáo viên nước ngoài, Câu lạc bộ Tiếng Anh, hoạt động ngoại khóa và Câu lạc bộ Văn hóa Việt - Nhật. Những hoạt động này giúp học sinh thực hành ngôn ngữ, tìm hiểu văn hóa, rèn luyện kỹ năng giao tiếp và tôn trọng sự khác biệt”, ông Tuấn cho hay.
Nếu lớp học số tạo điều kiện để học sinh chủ động tiếp cận tri thức thì các hoạt động giao lưu quốc tế giúp các em vận dụng kiến thức, rèn luyện ngoại ngữ và khả năng thích ứng trong môi trường thực tế.
Từ trải nghiệm giao lưu với học sinh Nhật Bản, Nguyễn Phương Anh và Nguyễn Bắc Thảo Vy, học sinh lớp 12 chuyên Anh 3, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (phường Chợ Quán, TPHCM), nhận thấy việc học cần gắn với thực tiễn, đồng thời mở rộng cơ hội trải nghiệm và kết nối quốc tế.
Hằng năm, trong các đợt giao lưu với học sinh Nhật Bản tại trường, Phương Anh và Thảo Vy sử dụng tiếng Anh để trò chuyện, trao đổi và kết nối. Sau các hoạt động tại trường, hai nữ sinh còn đồng hành, đưa bạn bè tham quan TPHCM. Qua đó, các em có cơ hội vận dụng ngoại ngữ vào những tình huống thực tế, từ làm quen, giới thiệu địa điểm đến chia sẻ về thành phố và đời sống địa phương.
Theo hai nữ sinh, việc giao tiếp đôi lúc chưa thực sự thuận lợi do khả năng sử dụng tiếng Anh của một số bạn học sinh Nhật Bản còn hạn chế. Điều này đòi hỏi người tham gia phải linh hoạt trong cách diễn đạt, lựa chọn từ ngữ và điều chỉnh cách giao tiếp để hai bên hiểu nhau. Qua trải nghiệm, các em nhận ra sử dụng ngoại ngữ không chỉ đòi hỏi vốn từ, ngữ pháp mà còn cần khả năng phản xạ và xử lý tình huống.
Bên cạnh kiến thức trên lớp, các hoạt động ngoại khóa cũng giúp học sinh rèn luyện những kỹ năng cần thiết. Thảo Vy cho biết em tham gia công tác Đoàn và Câu lạc bộ Tranh biện của trường. Quá trình sinh hoạt giúp em học cách phối hợp, phân công công việc và làm việc nhóm.
“Các câu lạc bộ đều do học sinh tự quản lý nên chúng em có cơ hội học cách làm việc nhóm. Nếu đảm nhận một vị trí quan trọng trong ban lãnh đạo câu lạc bộ, học sinh còn được rèn luyện thêm kỹ năng quản lý”, Thảo Vy chia sẻ.
Trong học tập, Phương Anh và Thảo Vy cũng quan tâm đến việc ứng dụng AI để hỗ trợ học ngoại ngữ. Tuy nhiên, theo hai nữ sinh, công nghệ cần được sử dụng song song với tư duy độc lập và khả năng kiểm chứng thông tin.
Thảo Vy cho biết, khi làm bài, em thường tự thực hiện trước, sau đó mới tra cứu, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn. Em thường tham khảo các từ điển Cambridge, Oxford và Merriam-Webster để kiểm tra độ chính xác, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào câu trả lời do AI cung cấp.
Từ những trải nghiệm giao lưu, hai nữ sinh mong muốn nhà trường tiếp tục mở rộng hoạt động hợp tác quốc tế, tạo cơ hội kết nối với học sinh đến từ nhiều quốc gia như Trung Quốc, Pháp, Anh, Mỹ,... Thảo Vy đề xuất tổ chức thêm các hoạt động trao đổi văn hóa, học tập chung hoặc tạo điều kiện để học sinh nước ngoài cùng tham dự tiết học với học sinh Việt Nam.
“Chúng em thực sự rất thích giao lưu với các bạn nước ngoài. Em nghĩ nên có thêm hoạt động trao đổi văn hóa, có thể cùng học tập hoặc tham dự một tiết học với nhau”, Thảo Vy chia sẻ.
“Tôi tin rằng, trong thời đại AI, điều quan trọng không chỉ là dạy học sinh biết sử dụng công nghệ, mà còn phải dạy các em biết suy nghĩ độc lập, sử dụng công nghệ có trách nhiệm và không đánh mất khả năng sáng tạo của chính mình”, cô Nguyễn Thị Thanh Thảo, giáo viên Trường Tiểu học Thuận Kiều.
