Gửi bình luận
Bộ GD&ĐT tổ chức Tọa đàm góp ý dự thảo Đề án 'Đổi mới giáo dục nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa trong các cơ sở giáo dục đến năm 2030'.
Tọa đàm được tổ chức tại Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương – ngày 29/10.
Phát biểu tại tọa đàm, bà Trịnh Hoài Thu - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD&ĐT) - cho biết, dự thảo Đề án đã được xây dựng và đang tiếp tục được lấy ý kiến. Ban soạn thảo, Tổ biên tập sẽ tổng hợp, nghiên cứu các góp ý để chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.
Tọa đàm là diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cơ sở giáo dục trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp, góp phần hoàn thiện dự thảo Đề án theo hướng thiết thực, khả thi, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và điều kiện thực tiễn tại các địa phương.
Theo TS Nguyễn Thu Hà - Chuyên viên chính Vụ Giáo dục Phổ thông, Đề án hướng tới tạo chuyển biến trong tổ chức giáo dục nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa tại các cơ sở giáo dục.
Mục tiêu đặt ra là đến năm 2028 có 80% và đến năm 2030 có 100% học sinh, sinh viên được tiếp cận, tham gia thường xuyên các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và giáo dục di sản.
Để thực hiện mục tiêu này, dự thảo xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tập trung vào hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành; đổi mới nội dung, phương pháp dạy học; tăng cường hoạt động trải nghiệm; phát triển đội ngũ giáo viên; huy động sự tham gia của nghệ nhân, nghệ sĩ và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Từ góc độ giáo dục phổ thông, TS Đỗ Anh Dũng - Vụ Giáo dục Phổ thông phân tích thực trạng đưa di sản văn hóa vào chương trình giáo dục, đồng thời nhấn mạnh vai trò của di sản trong phát triển phẩm chất, năng lực và tư duy sáng tạo của người học.
Với hơn 18,9 triệu học sinh trong năm học 2026-2027, chiếm khoảng 23% dân số cả nước, giáo dục phổ thông có vai trò quan trọng trong lan tỏa giá trị văn hóa, bồi đắp bản sắc dân tộc cho thế hệ trẻ.
Từ thực tiễn triển khai, TS Đỗ Anh Dũng đề xuất đa dạng hóa phương pháp dạy học, tăng cường trải nghiệm, phối hợp giữa nhà trường với gia đình, cộng đồng và các thiết chế văn hóa. Việc phát triển học liệu số cũng cần được chú trọng nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận di sản bình đẳng cho học sinh ở các vùng miền.
Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, ThS Nguyễn Thị Ngọc Anh - Phòng Giáo dục, Truyền thông, Bảo tàng Lịch sử quốc gia - giới thiệu các mô hình giáo dục di sản trực tiếp và trực tuyến như: Câu lạc bộ “Em yêu Lịch sử”, “Giờ học Lịch sử” và chương trình Tourday Online.
Các mô hình góp phần kết nối kiến thức trong nhà trường với hiện vật, di tích và không gian văn hóa thực tế, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận di sản cho học sinh ở nhiều địa phương.
Từ đó, tham luận đề xuất phát triển chương trình phù hợp với từng cấp học, nâng cao chất lượng học liệu, bồi dưỡng đội ngũ và tăng cường phối hợp giữa bảo tàng với nhà trường.
Ở góc độ đào tạo và tổ chức giáo dục nghệ thuật, PGS.TS Nguyễn Thị Phương Thảo - Trưởng khoa Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương - nhấn mạnh yêu cầu phát triển năng lực giáo viên, đổi mới giáo dục di sản theo hướng trải nghiệm, liên môn, phù hợp với từng lứa tuổi.
Theo đó, giáo viên cần được trang bị năng lực thực hành, diễn giải giá trị di sản, thiết kế hoạt động học tập trải nghiệm và phối hợp với nghệ nhân, nghệ sĩ, cộng đồng. Công tác bồi dưỡng, đánh giá người học cũng cần đổi mới theo hướng đa chiều, gắn với năng lực số.
Đối với dự thảo Đề án, PGS.TS Nguyễn Thị Phương Thảo đề xuất tham chiếu Chương trình Giáo dục di sản của UNESCO năm 2017 và kinh nghiệm quốc tế; đồng thời cụ thể hóa việc phát triển hệ sinh thái nghệ thuật học đường thông qua các dự án công nghiệp văn hóa, triển lãm, cuộc thi. Những giải pháp này góp phần tăng cường kết nối giữa nhà trường với cộng đồng, nâng cao tính khả thi trong triển khai.
Đề cập đến nguồn nhân lực, cô Nguyễn Thị Hồng Thắm - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, chỉ ra những bất cập về số lượng, cơ cấu và năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên nghệ thuật. Đáng chú ý, ở cấp THPT, mới có khoảng 26% số trường có giáo viên môn Nghệ thuật.
Từ thực tế này, tham luận đề xuất tăng cường dự báo nhu cầu nhân lực, gắn kết cơ sở đào tạo với đơn vị sử dụng lao động, đổi mới chương trình đào tạo và bồi dưỡng, chú trọng năng lực số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phương pháp giáo dục tích hợp STEM/STEAM. Bên cạnh đó, cần đầu tư cơ sở vật chất, không gian thực hành và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa nhà trường, giáo viên, nghệ nhân và cộng đồng.
Khẳng định Đề án có ý nghĩa chiến lược đối với ngành Giáo dục, đồng thời thiết thực với định hướng phát triển chuyên môn của Nhà trường, PGS.TS Đào Đăng Phượng - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương – nhấn mạnh, trường là cơ sở giáo dục đại học công lập duy nhất trực thuộc Bộ GD&ĐT chuyên đào tạo về sư phạm nghệ thuật và giáo dục nghệ thuật.
Trường hiện có 22 ngành, chuyên ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, quy mô đào tạo trên 7.000 sinh viên, cùng đội ngũ 46 tiến sĩ và 13 giáo sư, phó giáo sư. Việc tổ chức tọa đàm cũng tạo cơ hội để cán bộ, giảng viên trao đổi chuyên môn, tiếp thu kinh nghiệm từ các chuyên gia và cơ sở quản lý di sản, văn hóa.
Kết luận tọa đàm, bà Trịnh Hoài Thu cho biết Ban soạn thảo sẽ tiếp thu, nghiên cứu các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện dự thảo trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt. Quá trình triển khai cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở đào tạo, thiết chế văn hóa và các lực lượng liên quan, trên cơ sở kế thừa kết quả của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Ban soạn thảo mong muốn tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp sau tọa đàm, qua đó hoàn thiện Đề án theo hướng thiết thực, khả thi, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nghệ thuật, phát huy giá trị di sản văn hóa và bồi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ.
