Gửi bình luận
Với cách đối sánh này, cả nước chia làm 3 nhóm: Nhóm 20 địa phương tốp đầu, 23 địa phương tốp giữa và 20 địa phương tốp cuối về chất lượng giáo dục THPT.
20 địa phương tốp đầu về chất lượng giáo dục THPT: Có 20 địa phương dẫn đầu về chất lượng giáo dục THPT. Đây là những địa phương có truyền thống giáo dục, kinh tế xã hội, giáo dục phát triển.
23 địa phương tốp giữa về chất lượng giáo dục THPT: Có 23 địa phương tốp giữa về chất lượng giáo dục THPT. Đây là những địa phương ở miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, có nhiều huyện miền núi, vùng đồng bào dân tộc ít người và chất lượng giáo dục không đồng đều giữa các huyện, thị xã trong tỉnh.
20 địa phương tốp cuối về chất lượng giáo dục THPT: Có 20 địa phương tốp cuối về chất lượng giáo dục THPT. Đây là những địa phương khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội, thu nhập của người dân còn thấp, vùng có nhiều dân tộc thiểu số.
 |
| Nguồn: Số liệu công bố của Bộ GD&ĐT và tính toán của tác giả. |
Phương pháp đối sánh “tổng thứ hạng ba chỉ số” như trên chưa phải là đối sánh chính thức do Bộ GD&ĐT đưa ra. Tuy nhiên, qua thực tiễn cho thấy những địa phương có thứ hạng “tổng thứ hạng ba chỉ số” cao là những địa phương có chất lượng giáo dục tốt.
Bình Dương là địa phương tốt nhất về chất lượng giáo dục THPT, bởi không chỉ có điểm thi các môn cao, mà chênh lệch giữa điểm học bạ và điểm thi cũng thấp nhất cả nước. Điều này cho thấy, Bình Dương thực hiện tốt yêu cầu: “Dạy thật, học thật, thi thật và chất lượng thật”. Các địa phương trong top 10 là các thành phố trực thuộc Trung ương (Hải Phòng, TPHCM, Hà Nội) và địa phương có truyền thống giáo dục như Nam Định, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hà Nam, Vĩnh Phúc, Tiền Giang.
10 địa phương tốp cuối có 6 địa phương thuộc vùng núi phía Bắc, 2 địa phương Tây Nguyên và 2 địa phương Đồng bằng sông Cửu Long, là những địa phương khó khăn về kinh tế, có kết quả thi tốt nghiệp THPT thấp trong nhiều năm.
Đối sánh là một quy trình mang tính tích cực, cung cấp các đo lường khách quan nhằm đưa ra các giá trị mang tính sáng tạo, đặt ra mục đích và phương hướng cải tiến dẫn đến đổi mới trong giáo dục. Vì vậy, Bộ GD&ĐT cần tiếp tục thực hiện đối sánh và công bố thêm nhiều chỉ số có ý nghĩa khác, như tỷ lệ trúng tuyển đại học theo phương thức xét tuyển của các địa phương.
Qua kết quả đối sánh cho thấy, phương thức thi theo tổ hợp KHTH và KHXH vẫn chưa thực sự phân hóa theo định hướng nghề nghiệp, vì thực tế học sinh chỉ tập trung học 1 hoặc 2 môn trong tổ hợp. Vì vậy, Kỳ thi tốt nghiệp THPT sau năm 2025, ngoài các môn thi bắt buộc, học sinh có quyền lựa chọn 2 môn thi theo định hướng nghề nghiệp, phù hợp với khả năng và sở thích của mình.
Dựa vào kết quả đối sánh về tổng 3 thứ hạng này, các địa phương cần xem xét, đối chiếu, chẩn đoán nguyên nhân vì sao địa phương mình lại có thứ hạng cao hoặc thấp, từ đó có giải pháp cải tiến, từng bước xây dựng văn hóa chất lượng.
Các địa phương tăng cường trao đổi, chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau về các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Các sở GD&ĐT thực hiện đối sánh với nhiều chỉ số khác nhau giữa các trường THPT, giúp các trường so sánh, đối chiếu, chẩn đoán những điểm mạnh, điểm yếu của trường mình, từ đó đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục.
Nhà nước có chính sách đầu tư cho chất lượng giáo dục vùng khó, đồng thời đầu tư, mở rộng quy mô và chất lượng đào tạo đại học, cao đẳng, để nâng cao tỷ lệ nhập học đại học, cao đẳng của học sinh Việt Nam, vì năm 2019 tỷ lệ này của Việt Nam là 28,6%, thuộc nhóm thấp trong khối ASEAN và chỉ bằng một nửa so với bình quân 55,1% của các quốc gia có thu nhập trung bình cao.
Bốn đặc điểm cốt lõi
Để đảm bảo cho quá trình đối sánh thành công, các cấp quản lý giáo dục và trường học cần nắm vững 4 đặc điểm sau:
Đối sánh là quá trình đánh giá liên tục: Việc so sánh, đánh giá không chỉ làm một lần hoặc khi cần thiết, mà đòi hỏi phải có sự đánh giá, so sánh, đo lường liên tục. Bộ GD&ĐT, các sở GD&ĐT và từng trường học phải thực hiện đối sánh liên tục.
Tìm hiểu và xác nhận phương pháp làm việc tốt nhất: Phương pháp làm việc tốt nhất của một tổ chức/đơn vị nào đó là cái tốt nhất, phù hợp nhất khi áp dụng cho đơn vị mình, sẽ mang lại hiệu quả tốt. Chẳng hạn, các sở GD&ĐT tìm hiểu các giải pháp mà một sở nào đó thực hiện thành công trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, mà những giải pháp đó khi áp dụng vào địa phương mình là phù hợp nhất, tốt nhất.
Kiên trì, nghiêm ngặt, cam kết sử dụng: Đối sánh khi thực hiện cần có sự kiên trì, nghiêm ngặt và cam kết sử dụng của cấp quản lý đơn vị. Đối sánh phải gắn với quá trình thực hiện một cách kiên trì, không nóng vội và nhất là cam kết sử dụng kết quả đối sánh cho mục tiêu cải tiến chất lượng.
Gắn liền với quá trình cải tiến không ngừng: Mọi sự vật, hiện tượng luôn luôn vận động, vì vậy, đối sánh phải gắn liền với quá trình cải tiến liên tục của đơn vị. Để đối sánh kết quả thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học giữa các địa phương trong từng năm thành công, cần gắn quá trình đối sánh này với quá trình cải tiến chất lượng giáo dục liên tục của từng địa phương, mỗi trường học.
