Gửi bình luận
Mùa Xuân 2026 mở ra diện mạo mới cho lễ hội truyền thống khi hướng tới chuẩn hóa thực hành và lan tỏa giá trị di sản.
Không chỉ là trẩy hội đầu năm, các lễ hội Xuân 2026 cho thấy nỗ lực dung hòa giữa gìn giữ giá trị nguyên gốc và yêu cầu quản lý hiện đại, để di sản tiếp tục lan tỏa trong đời sống đương đại.
Mùa Xuân 2026 mở ra diện mạo mới cho lễ hội truyền thống khi hướng tới chuẩn hóa thực hành và lan tỏa giá trị di sản. Việc tổ chức Lễ hội Xuân Yên Tử và Lễ hội truyền thống Hội Lim cho thấy những cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng chung mục tiêu bảo tồn bản sắc và nâng tầm hình ảnh di sản.
Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt với Yên Tử khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới. Vì vậy, Lễ hội Yên Tử trở thành điểm nhấn văn hóa mang tầm vóc quốc gia, thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Lễ hội năm nay khai mạc vào ngày 26/2 (tức mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại Cung Trúc Lâm Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh. Lễ hội được chuẩn bị với quy mô lớn, nhiều hoạt động văn hóa - nghệ thuật nhằm tôn vinh giá trị Phật giáo Trúc Lâm và lịch sử hình thành của vùng danh thắng.
Đáng chú ý, tỉnh Quảng Ninh thực hiện chính sách miễn phí tham quan khu di tích (trừ dịch vụ cáp treo) trong giai đoạn đầu sau khi được ghi danh, nhằm tạo điều kiện để người dân tiếp cận di sản, đồng thời khẳng định cam kết đưa giá trị di sản đến gần hơn với cộng đồng.
Những ngày đầu năm, lượng khách đổ về Yên Tử tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Sự gia tăng này cho thấy sức hút của không gian văn hóa tâm linh đã được quốc tế công nhận. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội luôn là thách thức.
Các chuyên gia bảo tồn khuyến nghị, sau khi được ghi danh, yêu cầu quan trọng nhất là quản lý bền vững, tránh tình trạng quá tải, thương mại hóa làm ảnh hưởng đến giá trị cốt lõi của di sản.
Một số nhà nghiên cứu nhấn mạnh khái niệm “bảo tồn động”, tức là cho phép di sản phát triển trong đời sống hiện đại, nhưng phải đặt dưới những nguyên tắc bảo vệ nghiêm ngặt. Với Yên Tử, điều đó đồng nghĩa với việc giữ gìn không gian linh thiêng của Phật giáo Trúc Lâm, đồng thời tổ chức các hoạt động trải nghiệm, quảng bá một cách chừng mực, tránh làm loãng chiều sâu văn hóa.
Sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, cơ quan quản lý di sản và Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong công tác tổ chức cho thấy tư duy quản trị lễ hội ngày càng chuyên nghiệp. Lễ hội không chỉ là dịp hành hương đầu năm, mà còn là kênh quảng bá “giá trị nổi bật toàn cầu” của di sản, góp phần định vị hình ảnh văn hóa Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Nếu Yên Tử phản ánh bài toán quản lý di sản sau ghi danh quốc tế, thì Hội Lim năm 2026 lại cho thấy nỗ lực bảo vệ giá trị nguyên bản của di sản phi vật thể trong đời sống hiện đại.
Hội Lim 2026 diễn ra trong hai ngày 28/2 - 1/3 (tức 12 - 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Lễ hội gắn với không gian văn hóa Quan họ Kinh Bắc - loại hình dân ca được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tuy nhiên, nhiều năm qua, thực hành “ngửa nón xin tiền” khi hát Quan họ từng gây tranh luận, bị cho là làm giảm vẻ trang nhã, tinh tế vốn có của nghệ thuật này.
Tại cuộc họp báo trước mùa hội, lãnh đạo địa phương và ban tổ chức khẳng định sẽ chấm dứt tình trạng “ngửa nón xin tiền” trong lễ hội năm nay. Nghệ nhân không thực hiện hành vi này khi biểu diễn; nếu du khách muốn bày tỏ sự trân trọng, việc “thưởng” sẽ được thực hiện theo hình thức phù hợp, bảo đảm giữ gìn hình ảnh và phẩm giá của Quan họ.
Trên các diễn đàn về bảo tồn văn hóa, nhiều ý kiến cho rằng việc điều chỉnh không đồng nghĩa xóa bỏ truyền thống, mà là bước chuẩn hóa cần thiết khi lễ hội ngày càng thu hút đông đảo du khách. Trong bối cảnh lễ hội trở thành không gian giao thoa giữa cộng đồng và thị trường, việc giữ ranh giới giữa sinh hoạt văn hóa và yếu tố thương mại càng trở nên quan trọng.
Bên cạnh đó, Hội Lim 2026 cũng tăng cường các biện pháp quản lý như công khai giá dịch vụ, bố trí lực lượng đảm bảo an ninh trật tự, hạn chế các hoạt động thiếu lành mạnh trong khu vực lễ hội. Chương trình nghệ thuật Quan họ được đầu tư bài bản, kết hợp với các hoạt động hiện đại như bắn pháo hoa trong đêm khai hội, tạo điểm nhấn thu hút công chúng mà vẫn giữ được tinh thần truyền thống.
Theo Sở VH,TT&DL tỉnh Bắc Ninh, mục tiêu không chỉ là tổ chức một lễ hội an toàn, mà còn xây dựng hình ảnh Hội Lim văn minh, thân thiện, đúng với giá trị của di sản Quan họ. Việc chỉnh đốn thực hành, minh bạch hóa hoạt động dịch vụ và nâng cao ý thức cộng đồng được xem là nền tảng để di sản tiếp tục được gìn giữ lâu dài.
Từ Yên Tử đến Hội Lim, Lễ hội Xuân 2026 cho thấy tư duy tổ chức mới, đặt trọng tâm vào bảo tồn giá trị cốt lõi và lan tỏa di sản bền vững. Yên Tử chú trọng giữ gìn không gian linh thiêng song hành quảng bá, còn Hội Lim quyết liệt chuẩn hóa thực hành văn hóa, bảo vệ phẩm giá nghệ thuật dân gian.
Trong bối cảnh truyền thông số phát triển, lễ hội không còn bó hẹp trong phạm vi địa phương. Hình ảnh Yên Tử và Hội Lim lan tỏa mạnh mẽ, quảng bá văn hóa Việt ra thế giới, nhưng chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với trách nhiệm cộng đồng và nguyên tắc bảo tồn nghiêm túc.
Phương án di chuyển tại Lễ hội Đền Và (Sơn Tây)
Đền Và thờ Tản Viên Sơn Thánh là lễ hội tiêu biểu của xứ Đoài. Xuân Bính Ngọ 2026 là năm chính hội, nổi bật với nghi lễ rước long ngai bài vị Tam vị Đức Thánh Tản vượt sông Hồng sang đền Ngự Dội tế lễ rồi hoàn cung. Lễ hội diễn ra từ 2 - 5/3 (tức 14 - 17 tháng Giêng). Theo Ban tổ chức, năm nay chỉ đoàn rước thực hiện nghi lễ qua sông bằng thuyền, còn du khách đi đường bộ qua cầu Vĩnh Thịnh bằng xe ô tô miễn phí. Giải pháp này nhằm bảo đảm an toàn, giảm áp lực giao thông đường thủy và tạo điều kiện để người dân tham gia lễ hội được thuận lợi, trang nghiêm.
