Gửi bình luận
NGƯT. ThS. Tô Ngọc Sơn - giảng viên Trường ĐH Đồng Tháp chia sẻ giải pháp giúp học sinh nhanh chóng bắt nhịp hoạt động học tập sau nghỉ Tết.
Trong những ngày đầu đến trường, thầy cô không vội đề cập đến nội dung kiến thức mà rất cần thiết lập sự kết nối. Thầy cô hãy dành 5-10 phút đầu giờ để trẻ chia sẻ cảm xúc về ngày Tết hoặc kể lại những điều các con yêu thích trong những ngày nghỉ Tết.
Sau chia sẻ đó, thầy cô cần chuyển ý nhẹ nhàng để “gói” những cảm xúc ấy thành kỷ niệm đẹp, đồng thời dẫn lối để các con tiếp nối chương trình còn dở dang. Khi cảm thấy được thầy cô quan tâm và được yêu thương, các con sẽ sẵn sàng đón nhận nội dung học tập mới mà thầy cô tổ chức và khả năng hấp thụ kiến thức sẽ tăng gấp bội.
Để mở đầu tiết học thầy cô cần tổ chức các "giờ sinh hoạt vòng tròn" ngắn. Việc thầy cô sẵn sàng lắng nghe và phản hồi bằng những cử chỉ trìu mến sẽ giúp các con bắt nhịp việc học dễ dàng hơn. Các con sẽ cảm thấy lớp học là ngôi nhà thứ hai, từ đó tâm thế học tập trở nên chủ động và tự tin hơn.
Bên cạnh đó, việc trang trí lớp học theo hướng "mở" cũng rất quan trọng. Thay vì khẩu hiệu khô khan, hãy để chính sản phẩm vẽ tay, những nét chữ nguệch ngoạc của trẻ lên bảng tin lớp. Khi trẻ nhìn thấy dấu ấn cá nhân của mình hiện diện trong không gian chung, các con sẽ có trách nhiệm hơn với việc học tập tại trường.
Thầy cô cần thay thế những quy định cứng nhắc bằng các trò chơi hóa nội quy, giúp trẻ hiểu "tại sao" cần thực hiện thay vì "phải" thực hiện.
Chương trình giáo dục phổ thông mới đòi hỏi sự phát triển năng lực cá nhân, vì vậy giáo viên cần chấp nhận sự đa dạng về tốc độ bắt nhịp của mỗi học sinh. Kỹ thuật "Giàn giáo" là giải pháp tối ưu: giáo viên chia nhỏ nhiệm vụ học tập thành các bước cực kỳ đơn giản để trẻ đạt được những thành công nhỏ ngay lập tức. Cảm giác chiến thắng này chính là "chất xúc tác" giúp trẻ không chán nản trước những bài tập khó.
Cụ thể, giáo viên nên phân loại nhóm học sinh ngay từ tuần đầu qua quan sát để dạy học phân hóa. Với những trẻ nhút nhát hoặc tiếp thu chậm, hãy giao các nhiệm vụ dẫn dắt như phát vở cho bạn hoặc làm trưởng nhóm nhỏ trong một trò chơi vận động. Khi trẻ tự tin trong các hoạt động phi kiến thức, sự tự tin đó sẽ tự nhiên chuyển hóa sang việc đọc chữ, tính toán và giải quyết vấn đề.
Đồng thời, giáo viên cần vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực như học thông qua dự án nhỏ hoặc sắm vai. Thay vì đọc chép, hãy để học sinh được "chạm" vào tri thức thông qua vật thật, hình ảnh trực quan sinh động.
Sự bắt nhịp của trẻ sẽ bị đứt quãng nếu phương pháp giáo dục tại trường và gia đình không đồng bộ. Giáo viên cần chủ động thiết lập một kênh liên lạc đa chiều, không chỉ để thông báo điểm số mà để chia sẻ về sự tiến bộ trong hành vi và tâm lý của trẻ. Một sự động viên kịp thời từ cha mẹ theo gợi ý của giáo viên sẽ có tác động mạnh mẽ hơn mọi lời răn đe trên lớp.
Giáo viên có thể thiết kế "Sổ tay đồng hành" kỹ thuật số hoặc bản in, nơi ghi lại những cột mốc nhỏ của trẻ. Thay vì nhận xét chung chung "Con học tốt", hãy cụ thể hóa bằng "Hôm nay con đã tự tin phát biểu" hoặc "Con đã biết giúp đỡ bạn bên cạnh". Những thông tin tích cực này khi được gửi tới phụ huynh sẽ tạo nên một vòng lặp phản hồi tích cực, giúp trẻ luôn nhận được sự khích lệ đồng nhất từ cả hai phía.
Ngoài ra, giáo viên nên hướng dẫn phụ huynh cách thiết lập "góc học tập tối giản" và thời gian biểu tại nhà tương đồng với nhịp sinh hoạt tại trường. Sự nhất quán về giờ giấc và quy tắc ứng xử sẽ giúp hệ thần kinh của trẻ sớm ổn định, giảm bớt trạng thái mệt mỏi hoặc mất tập trung khi chuyển đổi giữa gia đình và nhà trường.
Bí quyết bền vững nhất để trẻ bắt nhịp kịp thời là trang bị cho các em "cần câu" chứ không phải "con cá". Kỹ năng tự phục vụ và tự quản lý đồ dùng cá nhân chính là nền tảng của tư duy tự học. Khi một học sinh biết cách tự sắp xếp cặp sách, tự chuẩn bị bút chì trước giờ học, bộ não của trẻ đã được kích hoạt trạng thái sẵn sàng cho việc tiếp nhận thông tin mới.
Giáo viên nên thiết lập các "Chức danh danh dự" luân phiên trong lớp như: Trưởng ban sạch sẽ, Đại sứ sách, hay Đội trưởng trật tự. Việc trao quyền đi kèm với hướng dẫn cụ thể giúp trẻ cảm thấy mình có vai trò quan trọng. Khi trẻ được rèn luyện để tự kiểm soát hành vi của mình, sự tập trung trong các giờ học kiến thức sẽ đến một cách tự nhiên mà giáo viên không cần phải nhắc nhở quá nhiều.
Cuối cùng, hãy tạo thói quen "phản tư" bước củng cố cuối mỗi buổi học. Giáo viên chỉ cần dành 3 phút để hỏi: "Hôm nay các con thích nhất điều gì?" hoặc "Việc gì hôm nay làm các con thấy khó nhất?". Thói quen này giúp trẻ định hình lại những gì đã học, nhận diện khó khăn và cảm thấy luôn có giáo viên đồng hành để tháo gỡ. Đây chính là chìa khóa vàng để trẻ không chỉ bắt nhịp kịp thời mà còn tiến xa trên hành trình tri thức.
Trong kỷ nguyên số, việc bắt nhịp không chỉ dừng lại ở sách vở. Thầy cô hãy tận dụng những học liệu điện tử sinh động để “đánh thức” thị giác của trẻ sau những ngày vui chơi; đồng thời chú trọng đến sức khỏe tinh thần, giúp các con vượt qua hội chứng “uể oải sau Tết” bằng sự thấu cảm.
