Gửi bình luận
Từ thực tiễn triển khai các trường tiểu học trên địa bàn phường Hồng Bàng có nhiều giải pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá học sinh.
Chuyển biến tích cực
Trong bối cảnh ngành giáo dục đang đẩy mạnh thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT đã và đang tạo ra những chuyển biến rõ nét tại các trường tiểu học.
Từ thực tiễn triển khai tại, các trường tiểu học phường Hồng Bàng đã đưa ra nhiều định hướng và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng đánh giá, góp phần phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh.
Theo bà Đoàn Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, điểm cốt lõi của Thông tư 27 là thay đổi cách tiếp cận đánh giá: từ chú trọng điểm số sang chú trọng nhận xét; từ đánh giá kết quả sang đánh giá quá trình; từ so sánh học sinh với nhau sang theo dõi sự tiến bộ của từng cá nhân. Đây là bước chuyển mang tính nhân văn sâu sắc, phù hợp với định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học.
Thực tế triển khai cho thấy, đội ngũ giáo viên các nhà trường đã có những chuyển biến tích cực. Giáo viên không còn phụ thuộc hoàn toàn vào bài kiểm tra viết mà linh hoạt sử dụng nhiều hình thức đánh giá như quan sát, trao đổi, nhận xét sản phẩm học tập, hoạt động trải nghiệm. Nhờ đó, việc đánh giá trở nên gần gũi, toàn diện và phản ánh đúng hơn năng lực thực tế của học sinh. Đặc biệt, việc sử dụng nhận xét thường xuyên đã giúp giảm áp lực học tập, tạo tâm lý thoải mái cho học sinh. Các em mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tích cực tham gia hoạt động và dần hình thành năng lực tự đánh giá. Môi trường lớp học cũng trở nên thân thiện, cởi mở hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, các trường cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế như: giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc viết nhận xét cụ thể, mang tính cá thể hóa; việc sử dụng công cụ đánh giá hiện đại chưa đồng đều. Đối với đánh giá định kì, một số đề kiểm tra vẫn còn nặng về ghi nhớ, chưa thực sự chú trọng năng lực vận dụng và phân hóa học sinh.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo
Từ thực trạng trên, phường Hồng Bàng đề xuất hai định hướng giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, đánh giá các trường . Trước hết là tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong đánh giá thường xuyên. Nhà trường khuyến khích giáo viên sử dụng các nền tảng như Google Classroom, Microsoft Teams, cùng các công cụ như Quizizz, Kahoot, Google Forms… để giao bài, thu bài và đánh giá học sinh. Những công cụ này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn cung cấp dữ liệu chính xác, hỗ trợ giáo viên theo dõi tiến trình học tập của từng em. Một điểm nhấn quan trọng là việc xây dựng hồ sơ học tập điện tử (e-portfolio). Thông qua đó, toàn bộ sản phẩm học tập, quá trình tiến bộ của học sinh được lưu trữ một cách hệ thống. Giáo viên có căn cứ rõ ràng để nhận xét, trong khi học sinh cũng có cơ hội nhìn lại quá trình học tập của mình để tự điều chỉnh.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số còn giúp tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh. Phụ huynh có thể theo dõi kết quả học tập của con em một cách thường xuyên, hiểu rõ hơn về hình thức đánh giá mới, từ đó đồng hành cùng nhà trường hiệu quả hơn. Bà Đoàn Thu Hằng nhấn mạnh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng đề kiểm tra định kì, đặc biệt là sử dụng công cụ NotebookLM mang lại hiệu quả rõ nét. Theo bà Hằng, đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh giáo dục hiện đại, giúp chuẩn hóa quy trình ra đề và nâng cao chất lượng đánh giá. NotebookLM hỗ trợ giáo viên phân tích chương trình, xác định trọng tâm kiến thức, xây dựng ma trận đề và gợi ý câu hỏi theo các mức độ nhận thức.
Tuy nhiên, theo bà Hằng nhận định: “Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, giáo viên vẫn là người quyết định cuối cùng về nội dung và chất lượng đề kiểm tra”.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo được triển khai theo quy trình 5 bước: xác định mục tiêu, xây dựng ma trận, thiết kế câu hỏi, xây dựng đáp án và thẩm định đề. Nhờ đó, đề kiểm tra đảm bảo bám sát yêu cầu cần đạt, có tính phân hóa và đánh giá được năng lực vận dụng của học sinh. Ngoài ra, các trường cũng chú trọng việc phân tích kết quả sau kiểm tra theo hướng dữ liệu hóa. Đây là cơ sở để điều chỉnh phương pháp dạy học, hỗ trợ học sinh yếu và bồi dưỡng học sinh có năng lực tốt.
Từ thực tiễn triển khai, các trường đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả đổi mới kiểm tra, đánh giá. Trước hết, cần tăng cường tập huấn chuyên sâu cho giáo viên về kỹ thuật đánh giá theo hướng phát triển năng lực, đặc biệt là kỹ năng nhận xét và xây dựng công cụ đánh giá. Việc này giúp giáo viên tự tin hơn trong thực hiện Thông tư 27. Tiếp đến, cần đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng chuyển đổi số trong dạy học và đánh giá. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ giáo viên tiếp cận và sử dụng hiệu quả các công cụ trí tuệ nhân tạo.
Tăng cường truyền thông để phụ huynh hiểu đúng về đổi mới đánh giá, tránh tâm lý nặng về điểm số. Sự đồng thuận của phụ huynh là yếu tố quan trọng quyết định thành công của quá trình đổi mới.
Cần đẩy mạnh sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, chia sẻ kinh nghiệm trong đánh giá học sinh. Đây là môi trường để giáo viên học hỏi lẫn nhau và nâng cao năng lực chuyên môn.
Có thể thấy, đổi mới kiểm tra, đánh giá theo Thông tư 27 không chỉ là yêu cầu mang tính chính sách mà còn là động lực thúc đẩy sự thay đổi toàn diện trong giáo dục tiểu học. Với những giải pháp cụ thể, thiết thực từ thực tiễn, các trường tiểu học tại phường Hồng Bàng đang từng bước nâng cao chất lượng đánh giá, góp phần hình thành và phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực cho học sinh trong giai đoạn mới.
