Gửi bình luận
Chọn đề tài hiến tạng, nhóm sinh viên HUTECH thực hiện phóng sự ghi dấu ấn bằng góc nhìn nhân văn và cách tiếp cận đầy dấn thân.
Được thực hiện trong khuôn khổ môn Biên tập Truyền thông đa phương tiện, phóng sự "Tạng" của nhóm sinh viên năm 3 Khoa Truyền thông - Thiết kế, Trường Đại học Công nghệ TPHCM (HUTECH) đã gây ấn tượng khi lựa chọn khai thác chủ đề hiến tạng - một vấn đề xã hội giàu tính nhân văn nhưng không dễ tiếp cận.
Tác phẩm sau đó giành giải "Sản phẩm ấn tượng nhất" tại Chương trình Công chiếu và Trao giải học phần do Khoa Truyền thông - Thiết kế tổ chức, đồng thời lọt Top 5 tác phẩm được yêu thích nhất tại Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn 2026.
Bộ phim gây ấn tượng với những tư liệu chân thực trong phòng mổ cùng các cuộc phỏng vấn và hình ảnh đời thực về cuộc sống của những người được ghép tạng sau khi trở lại cuộc sống thường ngày. Thế nhưng, quá trình làm nên bộ phim lại không hề dễ dàng với những người trẻ.
Ít ai biết rằng, ý tưởng thực hiện bộ phim bắt nguồn từ câu chuyện của chị Đoàn Thị Thu Hà (32 tuổi, Bình Định), một người quen của nhóm đã đăng ký hiến tạng. Từ đó, các thành viên bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực hiến - ghép tạng và đặt ra câu hỏi: Điều gì xảy ra sau khi một người quyết định trao đi một phần cơ thể mình để cứu sống người khác?
Theo thống kê của Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, tính đến nay, con số các ca hiến tạng tại Việt Nam ghi nhận tổng cộng 66 ca hiến tạng từ người chết não, điều này cũng đã trở thành một bài toán lớn với nhóm người trẻ khi thực hiện bộ phim, kiếm nhân vật ở đâu, và làm thế nào để nhân vật sẵn sàng mở lòng chia sẻ.
Chia sẻ về khó khăn khi liên hệ với đơn vị thực hiện hiến tạng, em Phạm Phi Phụng (22 tuổi, An Giang) - nhà sản xuất dự án cho biết, khi muốn liên hệ với một đơn vị lớn như Bệnh viện Chợ Rẫy, thực sự chúng em không biết phải bắt đầu từ đâu, tìm ai hay gửi thông tin đến bộ phận nào.
"Để tiếp cận nhân vật cho dự án lần này, chúng em đã chuẩn bị một bản đề xuất dự án trình bày bao gồm ý tưởng, cách triển khai và mục tiêu thực hiện", Phụng nói.
Sau một thời gian dài nỗ lực liên hệ và sự chuẩn bị hồ sơ dự án trước đó, nhóm đã nhận được sự hỗ trợ của Bệnh viện Chợ Rẫy, đặc biệt là TS.BS Dư Thị Ngọc Thu, Trưởng Đơn vị Điều phối Ghép tạng. Từ đây, nhóm cũng có thêm thông tin của các bệnh nhân đã từng được nhận tạng.
Tuy nhiên, khi bắt tay vào thực hiện, nhóm nhanh chóng nhận ra hướng khai thác ban đầu không dễ thực hiện như dự tính. Em Trương Lê Đình Vũ (21 tuổi, Đắk Lắk) - đạo diễn dự án cho biết, ê-kíp từng mong muốn đặt những người hiến tạng và gia đình họ ở vị trí trung tâm của câu chuyện.
"Nhưng khi đi vào thực tế, chúng em nhận ra đây là một hành trình rất khó. Có gia đình chia sẻ rằng mọi chuyện đã qua và họ không muốn nhắc lại. Có người ban đầu đồng ý trò chuyện nhưng khi đề cập đến việc ghi hình thì dần im lặng", Vũ kể.
Không chỉ gặp trở ngại trong việc tiếp cận nhân vật, nhóm còn phải đối diện với những yêu cầu nghiêm ngặt liên quan đến lĩnh vực hiến - ghép tạng.
Điều đó buộc các thành viên phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa mong muốn theo đuổi đề tài với trách nhiệm của người làm nội dung, làm sao để phản ánh đúng thực tế, tuân thủ các quy định chuyên môn và không vô tình khơi lại những mất mát của người trong cuộc.
Từ những trăn trở trong quá trình tìm kiếm nhân vật, ê-kíp quyết định kể câu chuyện từ một góc nhìn khác: những người đã được trao cơ hội sống lần thứ hai nhờ nghĩa cử hiến tạng. Thay vì xoáy sâu vào mất mát, "Tạng" lựa chọn khắc họa hành trình hồi sinh và sự tiếp nối của sự sống sau những ca ghép thành công.
Theo Vũ, nhóm chủ đích để nhân vật trở thành người kể chuyện. "Chúng em muốn phản ánh những gì đang diễn ra trong đời sống thông qua chính trải nghiệm của nhân vật. Không lời bình, không dàn dựng, để câu chuyện được kể một cách chân thực nhất", Vũ cho biết.
Với lựa chọn đó, "Tạng" không chỉ là câu chuyện về hiến tạng, mà còn là câu chuyện về hy vọng, về những cuộc đời được viết tiếp từ lòng nhân ái của người khác.
Chia sẻ từ góc nhìn của một người đã theo dõi hành trình của nhóm sinh viên ngay từ những ngày đầu làm phim, ông Nguyễn Mạnh Duy - Giảng viên hướng dẫn môn Biên tập Truyền thông đa phương tiện chia sẻ, ông luôn ủng hộ sinh viên đi theo con đường không an toàn.
"Nếu các em vấp ngã, tôi vẫn luôn ở bên cạnh. Nếu có những vùng đề tài còn khó chạm tới, người thầy hướng dẫn sẽ là người thắp đèn. Cứ làm đi, nếu thất bại thì cùng nhau đối diện, còn nếu thành công thì cùng nhau ghi nhận kết quả đó", vị giảng viên cho hay.
Bước vào lĩnh vực điện ảnh với kinh nghiệm còn hạn chế, nhóm sinh viên không tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình thực hiện dự án. Bản dựng đầu tiên nhận được nhiều góp ý từ giảng viên khi quá tập trung vào phỏng vấn, thiếu tính phản biện và chưa làm rõ thông điệp cốt lõi của bộ phim.
Theo ông Duy, điều đáng quý nhất ở người trẻ là sự tò mò, tinh thần dấn thân và khả năng không ngừng đặt câu hỏi. Chính những yếu tố đó đã đưa ê-kíp đến với một đề tài nhiều thách thức, đồng thời thôi thúc các thành viên liên tục nhìn nhận lại cách tiếp cận, giá trị mà tác phẩm muốn truyền tải cũng như trách nhiệm của người làm nội dung.
"Quá trình chỉnh sửa và hoàn thiện bộ phim cũng là quá trình nhóm từng bước đào sâu hơn vào bản chất của câu chuyện hiến tạng, thay vì chỉ dừng lại ở những góc nhìn bề nổi hay các thông tin đã được biết đến", ông Duy chia sẻ thêm.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước tăng cường kiểm soát hoạt động hiến, ghép tạng nhằm bảo đảm tính minh bạch và ngăn chặn các hành vi môi giới, mua bán nội tạng trái phép.
Theo đó, các bệnh viện phải rà soát chặt chẽ hồ sơ hiến tạng, xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận, đặc biệt đối với trường hợp hiến tạng từ người còn sống. Những ca ghép có hồ sơ chưa đầy đủ hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường phải được tạm dừng để kiểm tra, xác minh.
