Gửi bình luận
Việc cắt giảm các cuộc thi hình thức và thủ tục trung gian mang lại những chuyển biến tích cực với các nhà trường, giúp giáo viên yên tâm giảng dạy.
Ngày 3/9/2026, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 5922/BGDĐT nhằm quyết liệt cắt giảm các cuộc thi hồ sơ, sổ sách, hội họp và các loại báo cáo trung gian không cần thiết trong các cơ sở giáo dục. Trong đó, điểm nhấn là quy định: Không tổ chức kỳ thi học sinh giỏi, giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp xã trong năm học 2026-2027, trừ trường hợp tổ chức để lựa chọn đại diện tham gia kỳ thi do cấp trên yêu cầu.
TS Vũ Văn Tiến - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Sư phạm Hà Nội đánh giá, đây là một chủ trương rất đúng đắn và cần thiết của Bộ GD&ĐT. Tinh thần của Công văn 5922 không phải là giảm chất lượng hay giảm động lực thi đua, mà là giảm những hoạt động mang tính hình thức để tập trung nguồn lực cho chuyên môn và chất lượng giáo dục thực chất.
Việc không tổ chức thi học sinh giỏi, giáo viên dạy giỏi ở cấp trường, cấp xã, trừ trường hợp để lựa chọn tham gia kỳ thi cấp trên sẽ giúp giảm áp lực về tổ chức, hồ sơ và thời gian cho giáo viên, học sinh. Quan trọng hơn, chúng ta cần chuyển từ tư duy “thi để thi đua” sang “bồi dưỡng để phát triển năng lực”.
Để thực hiện đúng chủ trương này, TS Vũ Văn Tiến phân tích, các nhà trường cần hiểu rằng cắt giảm cuộc thi không có nghĩa là cắt giảm việc phát hiện, bồi dưỡng học sinh năng khiếu hay phát triển chuyên môn giáo viên. Những hoạt động này vẫn phải được duy trì, nhưng theo hướng thiết thực, thường xuyên và hiệu quả hơn.
Là giáo viên Tiểu học tại Hà Nội, cô Nguyễn Thị Trang cho biết, nhiều năm qua, các kỳ thi giao lưu, phong trào học sinh giỏi hay giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp xã thường chiếm một lượng lớn thời gian, kinh phí và nhân lực. Các nhà trường phải căng mình tổ chức các cuộc họp triển khai, làm báo cáo trung gian và đối phó với vô số hồ sơ kiểm tra.
"Khi các cuộc thi cấp trường, cấp xã bị dẹp bỏ, giáo viên được giải phóng khỏi các thủ tục hành chính vô bổ. Họ có thêm thời gian để đầu tư vào từng bài giảng hàng ngày, quan tâm sát sao hơn đến từng đối tượng học sinh, đặc biệt là những em có sức học trung bình hoặc yếu. Động lực làm nghề nhờ đó được nuôi dưỡng từ sự tiến bộ của học trò thay vì những tấm giấy khen mang tính hình thức", cô Trang bày tỏ.
Bà Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học & THCS Chương Dương (phường Hồng Hà, Hà Nội) nhận định, điểm cốt lõi của Công văn 5922 không phải là loại bỏ những hoạt động tuyển chọn cần thiết phục vụ kỳ thi cấp trên, mà là không tổ chức thêm các cuộc thi không cần thiết, không tạo thêm áp lực, hồ sơ và công việc mang tính hình thức cho giáo viên, học sinh và nhà trường.
"Xét ở góc độ đó, đối với những cơ sở giáo dục vốn đã thực hiện đúng tinh thần này thì hoạt động thực tế trong năm học 2026–2027 sẽ không có nhiều thay đổi. Tôi cho rằng tinh thần cần quán triệt tới các trường là giảm hình thức, giảm hành chính; tăng thời gian cho dạy học, tăng chất lượng chuyên môn và tăng cơ hội phát triển thực chất cho học sinh" - bà Vân Hồng nêu rõ.
Từ thực tiễn quản lý, bà Vũ Thị Thìn - Hiệu trưởng Trường THCS Tây Mỗ (phường Tây Mỗ, Hà Nội) nhìn nhận, chủ trương mới sẽ giúp cởi bỏ được áp lực về tâm lý, gánh nặng về hồ sơ giúp giáo viên giải phóng sức lao động, tập trung toàn bộ tâm huyết vào chất lượng bài giảng hằng ngày trên lớp cho tất cả học sinh.
Đối với học sinh, việc giảm bớt các cuộc thi này giúp các em có không gian phát triển toàn diện, thụ hưởng đúng nghĩa các hoạt động trải nghiệm, STEM hay ngoại ngữ mà không bị biến tướng thành áp lực thi đua. Đó là chưa kể, nhiều học sinh phải gánh trên vai kỳ vọng của cha mẹ phải lao vào các lớp ôn luyện để tích lũy thành tích thì từ nay, các em được trút bỏ gánh nặng.
Cũng theo bà Vũ Thị Thìn, điểm tích cực nữa là Ban Giám hiệu có thể dồn tâm lực tối đa cho công tác đổi mới chuyên môn sinh hoạt và chuyển đổi số. Việc loại bỏ chỉ tiêu thi đua dựa trên số lượng giải thưởng cấp trường giúp nhà trường chuyển dịch sang đánh giá sự tiến bộ thực chất của học sinh và năng lực sư phạm tự nhiên của giáo viên qua từng tiết học thường nhật.
Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Hải Sơn - Hiệu trưởng Trường THCS A Hải Xuân (xã Hải Xuân, Ninh Bình) cho hay, kỳ thi học sinh giỏi hay giáo viên dạy giỏi cấp trường từ trước đến nay đóng vai trò như một "màng lọc" tự nhiên, giúp nhà trường phát hiện những năng khiếu nổi trội để có kế hoạch bồi dưỡng kịp thời.
Nếu không tổ chức thi, việc phát hiện học sinh giỏi sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào đánh giá cảm quan hoặc kết quả học tập định kỳ của giáo viên. Điều này dễ dẫn đến nguy cơ bỏ sót những tài năng thực sự hoặc gây ra tình trạng thiếu công bằng, thiếu minh bạch khi lựa chọn học sinh tham gia các kỳ thi do cấp trên tổ chức.
Để công văn 5922/BGDĐT thực sự phát huy hiệu quả thực tiễn, ThS Lê Trung Kiên - Phó Viện trưởng Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET) cho rằng, ngành Giáo dục cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, các trường có thể tăng cường đánh giá qua dự án học tập, CLB sở thích, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo hoặc sản phẩm nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Đây là kênh phát hiện năng khiếu tự nhiên và toàn diện hơn.
Các trường nên nghiên cứu thay thế kỳ thi "Giáo viên dạy giỏi" bằng việc đánh giá quá trình công tác hàng ngày, sự hài lòng của học sinh, sáng kiến kinh nghiệm thực tế và tinh thần hỗ trợ đồng nghiệp. Triệt để số hóa hồ sơ, sổ sách để tránh tình trạng "cắt giảm trên giấy nhưng phát sinh thủ tục điện tử phức tạp". Các báo cáo trung gian cần được tích hợp tự động trên hệ thống dữ liệu chung.
"Công văn 5922/BGDĐT ban hành ngày 3/9/2026 là một quyết sách dũng cảm và đúng hướng của Bộ GD&ĐT, thể hiện quyết tâm đưa giáo dục trở về với giá trị thực học - thực dạy. Dù còn đó những thách thức về cơ chế đánh giá và quản lý, nhưng nếu được thực thi một cách nhất quán và linh hoạt, quy định này sẽ mở ra một môi trường giáo dục lành mạnh, nơi thầy cô yên tâm cống hiến và học sinh được phát triển tự nhiên", ThS Lê Trung Kiên chia sẻ.
