Dự thảo quy chế tuyển sinh đại học mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo kiểm soát phương thức xét tuyển bằng học bạ thông qua trọng số hai môn Toán, Văn và điểm thi tốt nghiệp THPT.
Trong dự thảo quy chế tuyển sinh đại học mới từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đặt điều kiện khắt khe hơn cho phương thức xét tuyển bằng học bạ.
Theo đó, thí sinh đăng ký xét tuyển bằng học bạ bắt buộc phải có điểm thi tốt nghiệp THPT đạt tối thiểu 16 điểm (trên thang 30). Mức điểm này được tính theo tổng điểm của 3 môn dùng để xét học bạ, hoặc theo tổ hợp Toán, Ngữ văn và một môn bất kỳ.
Quy định này không áp dụng đối với thí sinh thuộc diện đặc cách xét tốt nghiệp THPT.
Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu tổ hợp xét tuyển học bạ phải có tối thiểu 3 môn, trong đó bắt buộc phải có Toán hoặc Ngữ văn. Cơ sở đào tạo không được xây dựng tổ hợp học bạ mà thiếu cả hai môn này.
Dự thảo cũng đưa ra một "hàng rào" kỹ thuật, gán trọng số cho 2 môn bắt buộc này. Cụ thể, trọng số tính điểm xét của Toán và Văn không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.
Điều này có nghĩa, trong tổ hợp xét tuyển, nhà trường không được tính hệ số cho môn nào cao hơn hệ số của Toán và Văn.
Các điều kiện kèm theo khác là kết quả học tập của thí sinh phải đủ đầu điểm của cả 6 học kỳ, tức đủ 3 năm lớp 10, 11 và 12.

Bộ cũng giữ nguyên quy định hiện hành khi không cho phép xét tuyển sớm, trong đó có xét bằng học bạ. Đợt 1 tuyển sinh phải theo kế hoạch chung do Bộ GD&ĐT ban hành.
Việc đưa dữ liệu xét tuyển học bạ lên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung để lọc ảo cùng với điểm thi tốt nghiệp THPT giúp Bộ GD&ĐT kiểm soát được việc xác nhận nhập học.
Thí sinh dù trúng tuyển bằng học bạ vẫn phải chờ kết quả chung và chỉ được công nhận trúng tuyển chính thức ở nguyện vọng cao nhất trên hệ thống.
Theo TS Nguyễn Quốc Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ TPHCM (HUTECH): Quy định yêu cầu thí sinh xét tuyển bằng học bạ phải đạt tối thiểu 16 điểm thi tốt nghiệp THPT nhằm kiểm soát chuẩn đầu vào là cần thiết về nguyên tắc. Tuy nhiên, mức ngưỡng này hiện cao hơn mặt bằng điểm sàn xét tuyển đại học nhiều năm trước, vốn phổ biến trong khoảng 13-15 điểm.
Điều này có thể khiến nhiều thí sinh có học bạ tốt, quá trình học tập ổn định nhưng kết quả kỳ thi tốt nghiệp không đạt phong độ bị mất cơ hội xét tuyển bằng học bạ, dù năng lực học tập thực tế đáp ứng yêu cầu.
Đáng lưu ý hơn, khi 16 điểm đã được đặt làm ngưỡng sàn điều kiện, thì điểm trúng tuyển theo phương thức xét điểm thi THPT chắc chắn phải cao hơn mức này, tạo ra rào cản kép đối với thí sinh muốn vào đại học: Vừa phải vượt ngưỡng tối thiểu, vừa phải cạnh tranh ở mức điểm trúng tuyển cao hơn.
Điều này có nguy cơ thu hẹp đáng kể cơ hội tiếp cận giáo dục đại học, đặc biệt với thí sinh ở nhóm điều kiện học tập hạn chế hoặc chịu nhiều áp lực thi cử. Do đó, việc áp dụng ngưỡng linh hoạt theo phổ điểm từng năm sẽ hợp lý hơn, vừa đảm bảo kiểm soát chất lượng, vừa không làm mất đi cơ hội học tập chính đáng của thí sinh.