Lan tỏa giá trị của làng nghề

Danh hiệu này đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình đưa các làng nghề Hà Nội vươn ra thị trường quốc tế.

Làng Chuyên Mỹ (xã Phú Xuyên) là “thủ phủ” của nghề sơn mài, khảm trai với lịch sử hơn 1.000 năm. Trước đây, làng nghề chủ yếu sản xuất đồ nội thất truyền thống, đồ thờ cúng, nhưng hiện nay nhiều nghệ nhân còn sáng tạo khảm xà cừ trên tranh nghệ thuật, đồ gia dụng hiện đại, quà tặng... Chuyên Mỹ hiện có 20 nghệ nhân được Nhà nước công nhận cùng hàng nghìn thợ lành nghề.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Thị Thùy Hương cho biết: Trên nền tảng di sản nghìn năm và những thành tựu đã đạt được, Chuyên Mỹ đang từng bước hiện đại hóa cách tiếp cận nghề thủ công truyền thống. Địa phương chú trọng kết hợp ứng dụng công nghệ số, đổi mới thiết kế, đa dạng hóa kênh quảng bá nhằm đưa sản phẩm khảm trai, sơn mài vươn xa hơn trên thị trường quốc tế. Thông qua mạng lưới sáng tạo thủ công thế giới, các nghệ nhân và thợ làng nghề có thêm không gian kết nối, học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận xu hướng thiết kế mới; từ đó, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Còn tại xã Sơn Đồng, nghề điêu khắc và chế tác đồ thờ có lịch sử hơn 800 năm và đang tiếp tục phát triển với hoạt động sản xuất quy mô. Làng nghề có 26 nghệ nhân cấp Nhà nước, 40 thợ giỏi, thu hút hơn 4.000 lao động tại chỗ với gần 700 hộ gia đình, 10 công ty chuyên sản xuất, giúp thu nhập người dân ngày càng được nâng cao. Hiện nay, các sản phẩm của Sơn Đồng đã vượt ra ngoài phạm vi của làng nghề truyền thống, có mặt tại nhiều công trình đền, chùa trên khắp cả nước. Theo lãnh đạo xã Sơn Đồng, một trong những mục tiêu quan trọng là đầu tư đồng bộ hạ tầng làng nghề và bảo tồn không gian văn hóa đặc trưng; từ đó, phát triển du lịch trải nghiệm. Mọi người đến với Sơn Đồng sẽ được trực tiếp tham quan các xưởng sản xuất, tìm hiểu quy trình chế tác và chiêm ngưỡng những sản phẩm thủ công tinh xảo.

Nghệ nhân Nguyễn Danh Sơn (xã Sơn Đồng) kỳ vọng, việc được công nhận là “Làng thủ công thế giới” sẽ giúp làng nghề được biết đến nhiều hơn, có thêm cơ hội giới thiệu văn hóa đặc sắc của Việt Nam, trong đó có đồ chạm khắc Sơn Đồng. Trong quá trình làm việc tại Hà Nội để xem xét kết nạp các làng nghề tham gia mạng lưới, Phó Chủ tịch Hội đồng Thủ công thế giới khu vực châu Phi Nadia Meer đánh giá, các làng nghề của Thủ đô đã để lại ấn tượng sâu sắc. Mỗi sản phẩm thủ công không chỉ là một vật phẩm mỹ nghệ mà còn hàm chứa câu chuyện về lịch sử, văn hóa và đời sống của cộng đồng địa phương.

Những năm gần đây, thành phố Hà Nội đã thúc đẩy phát triển làng nghề vươn ra thị trường khu vực và thế giới. Giám đốc Sở Công thương Võ Nguyên Phong cho biết: 1.350 làng có nghề và làng có nghề truyền thống trên địa bàn thành phố đang đem lại doanh thu hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho khoảng 800.000 lao động. Sản phẩm làng nghề của Hà Nội đã được xuất khẩu tới 89 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thành phố có 415 nghệ nhân, gồm 19 Nghệ nhân Nhân dân, 72 Nghệ nhân Ưu tú và 324 Nghệ nhân Hà Nội, là lực lượng nòng cốt trong bảo tồn và phát triển các nghề truyền thống.

Thời gian tới, thành phố tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ phát triển ngành nghề nông thôn kết hợp du lịch, trải nghiệm, sáng tạo; quảng bá mạnh mẽ hơn các sản phẩm làng nghề để thúc đẩy xuất khẩu, vươn ra thế giới. Bên cạnh đó, đẩy mạnh xây dựng và bảo hộ thương hiệu làng nghề, triển khai truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng gắn với bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn. Thành phố phấn đấu giai đoạn 2025-2030, giá trị sản xuất làng nghề sẽ tăng bình quân khoảng 10% mỗi năm.