Lan tỏa mô hình trường học xanh và câu lạc bộ sáng tạo xã hội

Bằng việc tích hợp nội dung Net Zero vào giảng dạy và vận hành, nhà trường đang lan tỏa thông điệp mạnh mẽ về lối sống xanh, bền vững ra toàn cộng đồng.

Đưa triết lý “Net Zero” từ trang sách đến khuôn viên học đường

Trường Trung học cơ sở Mỹ Châu có quy mô 28 lớp với hơn 1.200 học sinh. Những năm qua, dưới sự chèo lái của cô Hiệu trưởng Lê Thị Thu Hương cùng tập thể hội đồng sư phạm, nhà trường không chỉ giữ vững thành tích về chất lượng học sinh giỏi mà còn tiên phong trong việc hiện thực hóa bộ tiêu chí “Trường học xanh - Net Zero” của Hội đồng Năng lượng Thế giới (WEC).

Khái niệm giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vốn mang tính vĩ mô đã được trường cụ thể hóa bằng những hành động giản dị, thiết thực hằng ngày. Trên khuôn viên rộng gần 28.000 m2, màu xanh bóng mát phủ kín với điểm nhấn là hai khu thư viện xanh rộng hơn 1.200 m2 được phủ cỏ thật và hoa tươi. Đây trở thành không gian đọc sách, trải nghiệm lý tưởng, đưa học sinh đến gần hơn với thiên nhiên.

Cô Lê Thị Thu Hương, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Mỹ Châu cho biết: Để giữ được khuôn viên như hiện nay, cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường đều tranh thủ thời gian sau giờ làm hoặc cuối tuần để cùng chăm sóc cây xanh. Công việc không nhiều nhưng làm thường xuyên nên cảnh quan luôn được duy trì xanh, sạch, tạo môi trường học tập gần gũi với thiên nhiên cho học sinh.

Không dừng lại ở cảnh quan, tư duy “Net Zero” lan tỏa sâu vào công tác vận hành hệ thống năng lượng và tài nguyên của nhà trường. Trường đã đưa vào sử dụng hệ thống đèn chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời tại cổng và khuôn viên. Phương châm tiết kiệm điện, nước “sáng không mở đèn, mát không bật quạt” được quán triệt sâu sắc. Hằng tháng, trong giờ sinh hoạt dưới cờ, số liệu tiêu thụ điện nước đều được công khai rõ ràng để học sinh tự so sánh và nâng cao ý thức. Đặc biệt, nguồn nước thải sinh hoạt được tận dụng hiệu quả để tưới cây, rác thải hữu cơ được ủ men vi sinh làm phân bón, tạo nên một chu trình tuần hoàn xanh ngay trong lòng học đường.

Lan tỏa tư duy “Sống xanh từ nhỏ để an lành khi lớn” ra cộng đồng

Điểm sáng độc đáo nhất tại Trung học cơ sở Mỹ Châu chính là mô hình “Câu lạc bộ sáng tạo xã hội” sinh hoạt định kỳ vào thứ Tư hằng tuần. Với nòng cốt là các em học sinh phối hợp cùng Ban cố vấn gồm giáo viên và nhân viên nhà trường, câu lạc bộ đã biến những lý thuyết môi trường khô khan thành chuỗi hành động.

Em Nguyễn Gia Hân, học sinh lớp 9A, Trường Trung học cơ sở Mỹ Châu (xã Mai Phụ) cho biết: Những hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa mà nhà trường tổ chức giúp chúng em hiểu sâu sắc hơn về việc bảo vệ môi trường và ý nghĩa của việc lan tỏa lối sống xanh tới gia đình và cộng đồng. Em cảm thấy đây là hoạt động rất bổ ích và ý nghĩa.

Từ đó, hơn 90% học sinh nhà trường di chuyển đến trường bằng xe đạp và xe đạp điện thân thiện với môi trường. Từ các sản phẩm tái chế như vỏ chai nhựa, lon bia, thùng giấy cũ, các em đã khéo léo biến hóa thành đồ dùng học tập, đồ trang trí lớp học, thậm chí tạo nguồn quỹ hỗ trợ các bạn học sinh có hoàn cảnh khó khăn qua mô hình tủ áo yêu thương “Cho đi nhận lại”.

Cô Nguyễn Thị Hòa, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Mỹ Châu bày tỏ: Chúng tôi xác định giáo dục môi trường phải diễn ra mỗi ngày, trong từng bài học, từng hoạt động và từng việc làm nhỏ của giáo viên, học sinh. Khi các em hình thành được ý thức thì việc bảo vệ môi trường sẽ trở thành thói quen tự nhiên chứ không còn là phong trào.

Để việc bảo vệ môi trường không chỉ trong hàng rào lớp học, nhà trường thực hiện đa dạng hóa hình thức truyền thông qua ba từ khóa cốt lõi “Hiểu - Thương - Trách nhiệm”. Trong các buổi họp phụ huynh, nội dung hạn chế rác thải nhựa, tiết kiệm tài nguyên luôn được lồng ghép chia sẻ. Đến nay, 100% cán bộ, giáo viên và học sinh trường Trung học cơ sở Mỹ Châu đã nói không với sản phẩm nhựa dùng một lần khi đến trường. Kế hoạch hành động dài hạn này không chỉ giúp thay đổi nhận thức của học sinh mà còn tác động tích cực, làm thay đổi thói quen của hàng ngàn hộ gia đình tại địa phương bãi ngang Hà Tĩnh.

Với những nỗ lực bền bỉ và sáng tạo, trường Trung học cơ sở Mỹ Châu liên tục đón nhận nhiều phần thưởng cao quý: nhiều năm liền đạt danh hiệu Tập thể Lao động tiên tiến, nhận Cờ thi đua (2024) và Bằng khen của UBND tỉnh Hà Tĩnh (2025).

Đặc biệt, tại Diễn đàn Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026 với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, Trường Trung học cơ sở Mỹ Châu là một trong bốn cơ sở giáo dục trên cả nước được trao giải thưởng "Trường học xanh - Cộng đồng học tập bền vững 2026". Đây cũng là đơn vị giáo dục duy nhất của Hà Tĩnh được vinh danh.

Giải thưởng do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trao tặng không chỉ ghi nhận những nỗ lực xây dựng cảnh quan xanh của nhà trường mà còn đánh giá cao mô hình giáo dục phát triển bền vững, trong đó ý thức bảo vệ môi trường trở thành một phần của hoạt động dạy học hằng ngày.