Gửi bình luận
Các khóa đào tạo nghề ngắn hạn đang mở rộng từ hỗ trợ người thất nghiệp tìm việc sang giúp lao động đang làm việc nâng cao tay nghề.
Với người lao động, thời gian và chi phí là hai yếu tố quyết định khả năng tham gia học nghề. Bởi vậy, những chương trình được thiết kế gọn, tập trung vào kỹ năng cụ thể và có thể áp dụng ngay vào công việc đang trở thành lựa chọn phù hợp.
Các khóa đào tạo nghề ngắn hạn của Trường Cao đẳng Thương mại được triển khai ở nhiều lĩnh vực như chăm sóc sắc đẹp, pha chế, nghiệp vụ bếp, du lịch, kế toán, xuất nhập khẩu - logistics... Các chương trình hướng tới nhóm người học khá rộng, từ người chưa có nghề, người muốn chuyển hướng việc làm đến những người đã có kinh nghiệm nhưng cần bổ sung kiến thức hoặc hoàn thiện chứng chỉ.
TS Võ Hồng Sơn, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Thương mại, cho biết, nhu cầu học nghề ngắn hạn không phải lúc nào cũng xuất phát từ người chưa biết nghề. Có những học viên đã làm việc thực tế nhưng vẫn tìm đến nhà trường để học bài bản hơn.
“Có học viên trước đó học nghề ở bên ngoài, theo hướng cầm tay chỉ việc tại quán cà phê, bar… nhưng cần chứng chỉ để có thể đáp ứng yêu cầu tuyển dụng nên vẫn đăng ký học tại trường để thi”, TS Võ Hồng Sơn chia sẻ.
Từ thực tế này, ông Sơn cho rằng đào tạo ngắn hạn có thể bổ sung phần còn thiếu giữa kinh nghiệm thực tế và yêu cầu nghề nghiệp. Người lao động có thể đã làm được việc, nhưng vẫn cần kiến thức về nguyên lý, phương pháp và quy trình để chuẩn hóa kỹ năng. Có thể sau thời gian kinh doanh hoặc làm việc thực tế, học viên sẽ tìm đến các khóa đào tạo theo nhu cầu để có thể học một cách bài bản về nguyên lý, phương pháp pha chế…
Đây cũng là lý do các khóa học ngắn hạn không nhất thiết phải cạnh tranh với đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp hay cao đẳng. Mỗi hình thức đáp ứng một nhu cầu khác nhau. Với người cần một kỹ năng cụ thể trong thời gian ngắn, chương trình học thiên về thực hành sẽ giúp họ sớm tham gia thị trường lao động.
Ở lĩnh vực chăm sóc sắc đẹp, Trường Cao đẳng Thương mại chia nhỏ thành các khóa học kỹ năng cụ thể như các khóa về tạo mẫu tóc, gội đầu dưỡng sinh, chăm sóc da, massage body, trang điểm, vẽ móng, nối mi... Chương trình được thiết kế với tỷ lệ thực hành cao, thời gian từ 1-3 tháng. Mục tiêu không chỉ là cấp chứng chỉ mà hướng tới khả năng làm việc tại spa, salon, thẩm mỹ viện hoặc tự tạo việc làm.
Tương tự, các khóa nghiệp vụ xuất nhập khẩu - logistics tập trung vào quy trình, chứng từ và kỹ năng nghiệp vụ thực tế, phù hợp với người đã có kiến thức nền hoặc kinh nghiệm nhưng cần cập nhật quy định, hoàn thiện năng lực chuyên môn.
Các khóa đào tạo ngắn hạn vì vậy tập trung giải quyết một nhu cầu cụ thể của người học.
Nếu trước đây đào tạo nghề ngắn hạn thường được nhắc đến nhiều trong câu chuyện hỗ trợ người thất nghiệp, thực tế thị trường lao động đang đặt ra một nhu cầu khác: người đang có việc cũng cần được học để không bị tụt lại.
Trung tâm Dịch vụ việc làm TP Đà Nẵng đã phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức nhiều lớp cho người lao động hưởng bảo hiểm thất nghiệp, như kỹ thuật chế biến món ăn, bartender, đồ họa kỹ thuật số, bán hàng - quản lý siêu thị, chăm sóc sắc đẹp, nghiệp vụ bếp...
Theo ông Trần Trung Kiên, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Đà Nẵng, mục tiêu của việc phối hợp đào tạo, ngoài giúp người lao động có thêm kỹ năng để tìm việc mà còn có thể tự tạo việc làm hoặc tái gia nhập thị trường lao động. Cách tiếp cận này đặt hiệu quả sau đào tạo vào trọng tâm. Người học được hỗ trợ từ khâu lựa chọn nghề phù hợp đến đào tạo và kết nối việc làm, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa lớp học và thị trường lao động.
Tuy nhiên, nhu cầu thực tế đang cho thấy một khoảng trống khác. Nhiều công nhân không mất việc nhưng vẫn có nguy cơ bị tụt lại nếu kỹ năng không theo kịp công nghệ.
Chị Nguyễn Thị Lan, công nhân ngành điện tử tại Khu công nghiệp Hòa Khánh, cho biết sau gần 7 năm làm việc, chị nhận thấy dây chuyền sản xuất ngày càng hiện đại, nhiều công đoạn được tự động hóa.
“Nếu chỉ làm những công việc giản đơn như trước đây thì rất dễ bị thay thế. Tôi mong có thêm các lớp đào tạo ngắn hạn về vận hành máy móc, kiểm soát chất lượng hoặc kỹ năng quản lý sản xuất để có thể phát triển lên vị trí cao hơn”, chị Lan nói.
Cùng nhu cầu đó, anh Phạm Văn Dũng, công nhân cơ khí ở phường Liên Chiểu, mong muốn được học thêm về vận hành máy và bảo trì thiết bị hiện đại. Khó khăn lớn nhất với người đang đi làm là thời gian. “Ban ngày đi làm, tối còn lo cho gia đình nên nếu có các lớp học cuối tuần hoặc học theo từng chuyên đề ngắn thì công nhân sẽ dễ tham gia hơn”, anh Dũng bày tỏ.
Chia sẻ của chị Lan và anh Dũng cùng cho thấy một nhu cầu ngày càng rõ ở nhóm lao động đang làm việc: được học thêm những kỹ năng phù hợp với sự thay đổi của công việc nhưng chương trình phải đủ linh hoạt để họ có thể vừa học vừa làm.
Đây cũng là cơ sở để đào tạo nghề ngắn hạn tiếp tục được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn, chia nhỏ chương trình thành các mô-đun, học theo chuyên đề và có thể tích lũy chứng chỉ. Với người đang đi làm, thời gian học ngoài giờ hoặc cuối tuần cũng là yếu tố quan trọng quyết định khả năng tham gia.
Khi được thiết kế đúng nhu cầu và kết nối với thị trường lao động, đào tạo nghề ngắn hạn sẽ không chỉ là giải pháp trước mắt cho người thất nghiệp. Đây còn là công cụ để người lao động chủ động cập nhật kỹ năng, giữ việc và nâng cao vị thế nghề nghiệp.
