Gửi bình luận
Bên cạnh 23 trường chất lượng cao đã được UBND thành phố Hà Nội công nhận từ nhiều năm qua, trên cơ sở rà soát thực tế và báo cáo của các địa phương, thành phố dự kiến sẽ phát triển thêm 37 trường chất lượng cao, hình thành hệ thống giáo dục chất lượng cao thực chất, có sức dẫn dắt toàn hệ thống.
Đây không chỉ là việc điều chỉnh kỹ thuật, mà là thay đổi cách tiếp cận phát triển giáo dục, theo tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Chương trình hành động số 05-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội.
Những điểm nhấn đột phá
Trong số 23 trường chất lượng cao đã được UBND thành phố Hà Nội công nhận, có 17 trường công lập và 6 trường ngoài công lập. Từ thực tiễn triển khai những năm qua, có thể thấy việc Hà Nội phát triển hệ thống trường chất lượng cao không chỉ dừng ở định hướng chính sách mà đã và đang phục vụ những mục tiêu cụ thể, rõ nét. Trong đó, mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục bước đầu đã được hiện thực hóa qua môi trường học tập với các tiêu chí về cơ sở vật chất, sĩ số học sinh và chương trình dạy học.
Cùng với đó, việc các trường chất lượng cao chủ động xây dựng, đổi mới phương pháp giảng dạy đã tạo được sức lan tỏa, thúc đẩy các trường công lập khác điều chỉnh cách tiếp cận, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chú trọng phát triển năng lực học sinh. Ngoài ra, sự xuất hiện của các trường chất lượng cao cũng tạo thêm lựa chọn cho phụ huynh, góp phần giảm áp lực vào một số trường nhóm đầu, giảm áp lực tuyển sinh và phân luồng học sinh...
Triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Chương trình hành động số 05-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội, thành phố tiếp tục phát triển mô hình trường chất lượng cao trong giai đoạn tới theo hướng tập trung tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi. Nhà nước sẽ bảo đảm các điều kiện như đối với trường công lập đại trà, phụ huynh đóng góp phần dịch vụ chất lượng cao; đồng thời cung cấp hệ thống dịch vụ hỗ trợ theo chuẩn chất lượng cao, công khai, minh bạch các cam kết về chất lượng giáo dục.
Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Phạm Quốc Toản, mô hình trường chất lượng cao tới đây không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà là thay đổi cách tiếp cận phát triển giáo dục. Đáng chú ý, có một số điểm nhấn về mô hình trường chất lượng cao gồm: Chuyển từ quản lý theo tiêu chí đầu vào sang quản trị chất lượng theo toàn bộ quy trình, với đầy đủ các khâu công nhận, đánh giá định kỳ, kiểm định và thu hồi, bảo đảm thực chất; chuyển từ tiêu chí cứng sang khung chuẩn mở, lấy chuẩn quốc gia mức độ 2 làm nền; đồng thời cho phép các trường phát triển vượt chuẩn theo định hướng riêng, tạo bản sắc và nâng cao tính cạnh tranh.
Bên cạnh đó, chương trình giáo dục của trường chất lượng cao sẽ bao gồm chương trình nền tảng và chương trình bổ sung nâng cao, được thiết kế chuyển từ tăng cường nội dung sang thiết kế chương trình mở, tích hợp, định hướng năng lực, chú trọng ngoại ngữ, STEM, công nghệ số, năng khiếu nghệ thuật và thể dục thể thao…
Để kiểm soát chất lượng, các trường chất lượng cao sẽ được duy trì, giám sát thường xuyên thay vì công nhận một lần như trước đây; đồng thời sẽ có cơ chế thu hồi, bảo đảm danh hiệu gắn với chất lượng thực...
Trên cơ sở rà soát thực tế và báo cáo của các địa phương, dự kiến thành phố sẽ phát triển thêm 37 trường chất lượng cao gồm 4 trường mầm non, 12 trường tiểu học, 13 trường trung học cơ sở, 8 trường trung học phổ thông, nâng tổng số trường chất lượng cao toàn thành phố lên 60 trường, hình thành hệ thống giáo dục chất lượng cao thực chất, có sức dẫn dắt toàn hệ thống. Các trường này được lựa chọn trên cơ sở có nền tảng chất lượng, có điều kiện triển khai, có nhu cầu xã hội và bảo đảm không ảnh hưởng đến việc phổ cập giáo dục, không phát triển dàn trải, gắn với quy hoạch mạng lưới.
Cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao
Thông tin về việc mở rộng hệ thống trường chất lượng cao nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh tại Hà Nội. Nhiều ý kiến cho rằng đây là một chủ trương phù hợp với xu thế, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận môi trường học tập tốt hơn cho học sinh, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu về chất lượng giáo dục ngày càng gia tăng. Nếu được triển khai với lộ trình hợp lý, kiểm soát tốt chất lượng và có cơ chế hỗ trợ phù hợp thì việc mở rộng hệ thống trường chất lượng cao sẽ góp phần đa dạng hóa lựa chọn và thúc đẩy cải thiện chất lượng giáo dục chung của Thủ đô.
Anh Phạm Hải Lương (phường Nghĩa Đô, Hà Nội), có 3 con đang theo học ở các cấp học cho rằng, nhu cầu học tập chất lượng thực chất của xã hội ngày càng tăng, nên việc tăng thêm số lượng các trường chất lượng cao là cần thiết, qua đó giúp phụ huynh có thêm lựa chọn phù hợp với điều kiện và định hướng học tập của con em mình, thay vì tập trung quá mức vào một số ít trường “điểm” như hiện nay.
Tuy nhiên, theo anh Lương, việc mở rộng không nên chỉ dừng ở số lượng mà cần đi kèm với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, từ đội ngũ giáo viên, chương trình giảng dạy đến cơ sở vật chất. Nếu không bảo đảm được các tiêu chí cốt lõi, mô hình trường chất lượng cao rất dễ bị “hình thức hóa”, khó tạo ra khác biệt thực sự so với mặt bằng chung.
“Thành phố cũng cần tính toán thêm các cơ chế hỗ trợ phù hợp về học phí hoặc chính sách tiếp cận để giữ được mục tiêu công bằng trong giáo dục, tránh việc các trường chất lượng cao trở thành lựa chọn chỉ dành cho một nhóm”, anh Phạm Hải Lương chia sẻ.
Đồng quan điểm, chị Nguyễn Thị Hạnh (phường Thạch Bàn, Hà Nội) cũng cho rằng, việc nâng chất lượng trong toàn hệ thống trường học cần phải được thực hiện đồng đều, tránh làm gia tăng khoảng cách các nhóm trường giữa khu vực nội thành và ngoại thành. Nếu chỉ tập trung đầu tư mạnh cho một số trường chất lượng cao mà chưa quan tâm đúng mức tới mặt bằng chung, sẽ dễ dẫn tới sự chênh lệch ngày càng rõ rệt về điều kiện học tập và cơ hội tiếp cận của học sinh.
“Việc phát triển các mô hình giáo dục tiên tiến, chất lượng cao là cần thiết, song thành phố vẫn cần ưu tiên nâng cấp cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và chất lượng dạy học ở các trường công lập đại trà, bởi đây vẫn là nơi học tập của phần lớn học sinh. Chỉ khi mặt bằng chung được cải thiện, việc mở rộng các trường chất lượng cao mới thực sự có ý nghĩa lan tỏa và có tính dẫn dắt hiệu quả”, chị Nguyễn Thị Hạnh bày tỏ.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà, trường chất lượng cao là mô hình đặc thù của Hà Nội được quy định trong Luật Thủ đô và cụ thể hóa qua Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Sau hơn 10 năm thí điểm mô hình này, bối cảnh mới đòi hỏi cách tiếp cận rõ ràng hơn, thực chất hơn, nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận cho học sinh.
Theo đó, mô hình trường chất lượng cao sẽ được điều chỉnh theo hướng mở rộng phạm vi nhưng vẫn bảo đảm chất lượng. Mô hình này được xác định phục vụ theo khu vực, không giới hạn địa giới hành chính, không phân tuyến tuyển sinh, qua đó tạo điều kiện để học sinh tiếp cận môi trường giáo dục tốt hơn ngay tại địa phương. Theo mục tiêu thành phố đề ra, đến năm 2030, thành phố sẽ có khoảng 5% tổng số trường, tương đương khoảng 150 trường chất lượng cao. Việc xây dựng mô hình được bắt đầu từ thiết kế chương trình, bảo đảm tích hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, không làm tăng áp lực học tập.
