Thay vì chỉ "đọc" mặt chữ, Trần Thị Cẩm Giang đã tìm cách để máy tính "hiểu" cách sắp xếp và ngữ cảnh của những tấm biển hiệu đầy màu sắc giữa phố phường.
Trần Thị Cẩm Giang, Trường Đại học Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia TP HCM, là một trong 20 gương mặt nhận giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam, hồi cuối tháng 10/2025.
Cô gái quê Quảng Nam cũ (nay là Đà Nẵng) gây ấn tượng với 3 bài báo khoa học quốc tế, trong đó có công trình được chấp nhận tại ICDAR 2025 – hội nghị uy tín hàng đầu thế giới về xử lý tài liệu và nhận dạng mẫu tại Trung Quốc. Ngoài ra, Giang có 5 học kỳ liên tiếp được xếp loại giỏi và xuất sắc.

Thời phổ thông, Giang học ở lớp chuyên Tin, trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm. Nền tảng toán học và lập trình vững chắc giúp nữ sinh sớm xác định hướng đi và kiên trì theo đuổi ngành Khoa học máy tính.
Cơ duyên đưa Giang đến với lĩnh vực Thị giác máy tính (Computer Vision) bắt đầu từ một câu hỏi: Làm sao để máy tính có thể "nhìn" và "hiểu" hình ảnh sống động như con người? Cô chọn tập trung vào hướng nghiên cứu scene text image – nhận diện và phân tích văn bản trong ảnh đời thực.
Dự án nữ sinh tâm huyết nhất là nghiên cứu về phân tích bố cục biển hiệu quảng cáo. Những biển hiệu quen thuộc ngoài đời sống thu hút Giang bởi sự biến đổi liên tục theo ánh sáng, kiểu chữ và bố cục sáng tạo.
"Sự phức tạp ấy khiến mình cảm thấy hứng thú", Giang lý giải.
Cô cho biết nếu giải quyết tốt bài toán này, máy tính sẽ cải thiện khả năng xử lý thông tin trong những bối cảnh thực tế hơn, mở ra các ứng dụng hữu ích như hỗ trợ thị giác cho người khiếm thị, nhận dạng văn bản ngoài trời và hệ thống định vị, nhận biết môi trường cho xe tự hành.
Giang và nhóm nghiên cứu mất nhiều tháng tìm hiểu và nhận ra rằng dù phân tích bố cục logic đã được nghiên cứu kỹ trên ảnh tài liệu, hầu như chưa ai chạm đến lĩnh vực biển hiệu ngoài đời thực, nơi văn bản không tuân theo bất kỳ quy tắc nào.
Thách thức lớn nhất đối với cô là định nghĩa rõ bài toán cần giải quyết và tìm cách triển khai hiệu quả. Giai đoạn này chiếm nhiều thời gian vì cả nhóm phải liên tục đọc tài liệu, trao đổi và thử nghiệm để xác định hướng tiếp cận. Việc xử lý và gán nhãn dữ liệu thực tế cũng đầy khó khăn. Vì thế, khoảnh khắc nhận được thông báo bài báo được chấp nhận tại ICDAR 2025, Giang vừa xúc động, vừa tự hào.

TS. Ngô Đức Thành, Trưởng khoa Khoa học máy tính, nói Giang có tư duy logic, khả năng tự học tốt và tinh thần cầu tiến trong học tập và nghiên cứu. Thầy cũng đánh giá cao học trò ở sự bền bỉ, tinh thần trách nhiệm và khát vọng vươn lên.
Bên cạnh học tập và nghiên cứu, Cẩm Giang còn tích cực tham gia công tác Đoàn, các phong trào thể thao và nhiều hoạt động tình nguyện khác. Nữ sinh nhìn nhận những trải nghiệm đa dạng này đã giúp cô không chỉ vững vàng về kiến thức mà còn trau dồi được những kỹ năng mềm cần thiết để cân bằng cuộc sống và học tập.
Giang tin rằng tinh thần chủ động học hỏi và khả năng làm việc nhóm là những yếu tố then chốt giúp bản thân tiến xa. Đối với cô, giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ không chỉ là nguồn động lực mới mà còn là lời nhắc nhở về giá trị của nỗ lực bền bỉ mỗi ngày.
Sau dấu mốc này, Giang muốn tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu, học cao học và tham gia nhiều dự án lớn trong lĩnh vực Thị giác máy tính. Xa hơn, Giang dự định gắn bó với trí tuệ nhân tạo và khám phá những hướng đi mới để giúp máy tính hiểu thế giới tốt hơn, tạo ra những công cụ hữu ích cho đời sống.
"Công nghệ không hề 'xa vời' hay quá khó như nhiều người vẫn nghĩ. Điều quan trọng là giữ được sự tò mò, đam mê và tinh thần học hỏi không ngừng", Giang tâm niệm. "Đừng sợ thất bại hay chậm hơn người khác, vì mỗi bước đi đều là cơ hội để học hỏi và trưởng thành".