Gửi bình luận
Nền tảng CompeTech do thầy trò Trường THPT Nguyễn Chí Thanh (TPHCM) phát triển, chuyển đánh giá rèn luyện học sinh từ "trừ điểm" sang "cộng điểm", giúp học sinh nỗ lực thay đổi.
Chuyển từ "trừ điểm" sang "cộng điểm"
"CompeTech - Nền tảng quản lý điểm rèn luyện hỗ trợ phát triển năng lực, phẩm chất, hướng nghiệp và khởi nghiệp cho học sinh" là sản phẩm do thầy Nguyễn Minh Lý, giáo viên Trường THPT Nguyễn Chí Thanh, cùng hai học sinh Phạm Huỳnh Gia Huy (lớp 12A4) và Nguyễn Khánh Nam (lớp 12A1) thực hiện.
Thầy trò nhóm nghiên cứu (Ảnh: Yến Hoa)
Theo thầy Nguyễn Minh Lý, việc đánh giá điểm rèn luyện học sinh phổ thông hiện chủ yếu dựa trên các lỗi vi phạm như đi học trễ, vi phạm nội quy hay không tham gia phong trào.
Mỗi vi phạm tương ứng với một mức trừ điểm, trong khi những hoạt động tích cực như nghiên cứu khoa học, tình nguyện hay trải nghiệm lại chưa được ghi nhận một cách hệ thống. Điều này khiến không ít học sinh có cảm giác điểm rèn luyện là "điểm bị trừ", thay vì là quá trình nỗ lực để được ghi nhận.
"Để đánh giá đúng tinh thần Chương trình GDPT 2018 thì cần tạo cơ chế để học sinh được cộng điểm thông qua những nỗ lực và hành động tích cực, thay vì chỉ tập trung vào các vi phạm", thầy Lý chia sẻ.
Từ thực tế đó, CompeTech được thầy trò xây dựng với mục tiêu thay đổi cách tiếp cận trong đánh giá rèn luyện học sinh, chuyển từ tư duy "trừ điểm" sang "cộng điểm", đồng thời khai thác có định hướng các công cụ AI để hỗ trợ quản lý hoạt động, hướng nghiệp và giáo dục kỹ năng.
Nền tảng gồm 4 mảng chính: quản lý điểm rèn luyện, quản lý hoạt động, hướng nghiệp và khởi nghiệp. Các chức năng đều hướng đến số hóa quy trình quản lý của nhà trường, tạo điều kiện để học sinh chủ động theo dõi, đăng ký và tham gia các hoạt động.
Ở phần quản lý điểm rèn luyện, hệ thống công khai thang điểm, nội quy nhà trường, điểm rèn luyện hiện tại và minh chứng. Học sinh có thể theo dõi điểm theo từng tiêu chí, đồng thời nộp minh chứng khi tham gia các hoạt động phù hợp. "Đây là điểm khác biệt so với cách làm truyền thống khi điểm rèn luyện thường chỉ được tổng hợp vào cuối học kỳ", thầy Lý nói.
Đối với phần quản lý hoạt động, nhà trường có thể đăng tải các hoạt động theo tuần, tháng hoặc năm để học sinh đăng ký trực tuyến. Hệ thống sẽ ghi nhận toàn bộ quá trình tham gia, góp phần giảm áp lực hành chính cho giáo viên, tăng tính minh bạch trong tổ chức các phong trào.
Đáng chú ý, AI được tích hợp để phân tích dữ liệu hoạt động của học sinh. Dựa trên lịch sử tham gia, hệ thống có thể nhận diện xu hướng, thế mạnh và những mặt còn hạn chế của từng em để gợi ý các hoạt động phù hợp nhằm tiếp tục phát triển. Dữ liệu tổng hợp cũng giúp nhà trường có cái nhìn toàn diện hơn khi xây dựng hoạt động thay vì tổ chức theo cảm tính.
Theo thầy Nguyễn Minh Lý, khó khăn lớn nhất của đề tài không nằm ở khâu lập trình mà ở việc xây dựng thang điểm rèn luyện. Bảng tiêu chí phải bám sát 5 phẩm chất của Chương trình GDPT 2018, cụ thể hóa thành các biểu hiện, tiêu chí và hoạt động đo lường. Mỗi hành vi vi phạm cũng phải được phân loại rõ ràng, gắn với tiêu chí tương ứng.
Trong quá trình này, nhóm học sinh đóng vai trò cụ thể hóa từng phẩm chất sao cho phù hợp với lứa tuổi.
AI là động lực thay đổi
Khi nền tảng được thực nghiệm trong phạm vi lớp học vào cuối năm học 2025-2026, nhóm nghiên cứu phấn khởi: học sinh tích cực hơn tham gia các hoạt động của lớp, của trường, thậm chí rủ nhau cùng tham gia để nâng cao điểm rèn luyện.
"Trước đây, ở nhiều hoạt động phong trào chúng em còn tham gia gượng ép vì chưa thực sự hiểu bản thân sẽ phát triển kỹ năng gì, phẩm chất nào hay được đánh giá điểm rèn luyện ra sao. Tuy vậy, hiện nay với nền tảng này, chúng em dễ dàng theo dõi từng kỹ năng, phẩm chất sẽ đạt được cũng như mức điểm rèn luyện ở từng hoạt động, cùng thi đua nhau để được cộng điểm", Nguyễn Khánh Nam hào hứng.
Bên cạnh bài toán đánh giá rèn luyện, CompeTech cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan ứng dụng AI trong dạy và học. Thầy Nguyễn Minh Lý chia sẻ, thông điệp mà đề tài hướng tới không chỉ nằm ở nền tảng công nghệ, mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của cả giáo viên lẫn học sinh, ứng dụng AI một cách hiệu quả, nhân văn, gắn với thực tiễn.
"Không dừng ở việc đưa các nền tảng AI sẵn có vào dạy học, người thầy phải kiến tạo nên các ứng dụng, phần mềm AI để phục vụ hiệu quả mục tiêu giáo dục", thầy Lý nhấn mạnh.
Đánh giá về nền tảng, thầy Nguyễn Văn Cường, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Chí Thanh, cho rằng CompeTech góp phần minh bạch hóa công tác đánh giá rèn luyện, giảm những thắc mắc của học sinh và phụ huynh, đồng thời tạo sự đồng thuận cao hơn trong đội ngũ. Nền tảng là cơ sở để nhà trường chuẩn hóa quy trình đánh giá theo đúng tinh thần Chương trình GDPT 2018.
"Có những em trước đây khá rụt rè, ít tham gia hoạt động tập thể nhưng khi nhìn thấy mình có thể cải thiện điểm rèn luyện bằng cách tham gia những hoạt động phù hợp, các em mạnh dạn đăng ký hơn, giao tiếp nhiều hơn, hòa nhập tốt hơn với tập thể lớp.
Chính cảm giác được ghi nhận kịp thời, công bằng giúp học sinh giảm dần vi phạm, chủ động điều chỉnh hành vi và tự tin hơn trong học tập. Tới đây, nhà trường dự tính sẽ mở rộng phạm vi áp dụng nền tảng trong toàn trường… ", thầy Cường cho biết.
