Thêm cơ sở khoa học phục dựng Chính điện Kính Thiên

Ngày 14/9, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức báo cáo kết quả khai quật khảo cổ học lần thứ tư tại khu vực nền điện Kính Thiên, thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Cuộc khai quật năm 2026 được thực hiện trên diện tích 910m2, gồm 840m2 phía Đông và 70m2 phía Tây nhà Pháo binh.

Một trong những phát hiện đặc biệt là địa tầng dày khoảng 6m, chứa các lớp văn hóa nối tiếp từ thời Đại La, Đinh - Tiền Lê, Lý, Trần, Lê sơ, Lê Trung hưng đến thời Nguyễn. Đây là địa tầng đặc biệt có giá trị trong việc nhận diện lịch sử hình thành và biến đổi của khu vực trung tâm Thăng Long qua khoảng 1.300 năm.

PGS.TS Tống Trung Tín - Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam cho biết, các lớp văn hóa tại đây chủ yếu hình thành qua những lần xây dựng, đắp nền và chồng xếp kiến trúc của các thời kỳ. Điều này góp phần củng cố giả thiết về sự tiếp nối của trung tâm quyền lực tại khu vực nền điện Kính Thiên qua các triều đại.

Kết quả khai quật tiếp tục làm sáng tỏ dấu tích Chính điện Kính Thiên thời Lê sơ và Lê Trung hưng. Nền điện được đắp hoàn toàn nhân tạo, mặt bằng được đầm nện bằng đất sét và các loại vật liệu vỡ trước khi quy hoạch vị trí móng cột.

Các nhà khảo cổ nhận diện hai loại móng cột chủ yếu là móng đơn và móng kép. Một số móng còn có phần móng lõi cột, cho thấy kỹ thuật xây dựng quy mô lớn và tinh vi của kiến trúc cung đình thời Lê.

Từ hệ thống móng xuất lộ, các nhà khoa học xác định Chính điện Kính Thiên có chiều Đông - Tây gồm 9 gian với 10 hàng cột; chiều Bắc - Nam gồm 5 gian với 6 hàng cột. Dấu tích sân điện, cấu trúc sân ở phía Tây và các vật liệu bó nền cũng được phát hiện.

Đồng thời, bên dưới nền điện Long Thiên thời Nguyễn là những dấu tích của Chính điện Kính Thiên. Sự chồng xếp này cho thấy quá trình biến đổi liên tục của không gian kiến trúc cung đình.

Theo các nhà nghiên cứu, những kết quả khai quật năm 2026, kết hợp với tư liệu của các đợt khai quật trước, đã tạo thêm cơ sở khoa học cho nghiên cứu phục dựng Chính điện Kính Thiên.

Tuy nhiên, để tái hiện công trình một cách chính xác và có sức thuyết phục, cần tiếp tục nghiên cứu về nghệ thuật kiến trúc, tỉ lệ, không gian, công năng và bối cảnh lịch sử.

Sau hơn 15 năm nghiên cứu, những dấu tích dưới lòng đất đang giúp nhận diện ngày càng rõ hơn một không gian từng giữ vị trí trung tâm quyền lực và nghi lễ của quốc gia Đại Việt. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục nghiên cứu phục dựng Chính điện Kính Thiên trên cơ sở khoa học, bảo đảm tính xác thực và các nguyên tắc bảo tồn di sản.