Dù theo đuổi con đường nghiên cứu và có nhiều bài báo khoa học quốc tế từ khi còn rất trẻ, Tiến sĩ Huỳnh Thế Thiện cho hay từng nghĩ đến việc sẽ tìm một "lối rẽ khác".
Tốt nghiệp tiến sĩ tại Hàn Quốc với giải thưởng Superior Thesis Prize cho luận án xuất sắc, nhưng với Tiến sĩ Huỳnh Thế Thiện, điều quan tâm nhất vẫn là làm sao phát triển năng lực nghiên cứu ngay tại ngôi trường mình từng theo học, đồng thời giúp sinh viên có thêm cơ hội vươn ra thế giới.
Ngã rẽ đến con đường nghiên cứu và dạy học
Tiến sĩ Huỳnh Thế Thiện (SN 1988) đang là giảng viên Khoa Điện – Điện tử, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TPHCM. Mới đây, anh được nhắc đến khi là một trong những nhà khoa học có tên trong danh sách các nhà nghiên cứu có ảnh hưởng nhất thế giới do nhóm của GS John P.A. Ioannidis (Đại học Stanford, Mỹ) phối hợp với Elsevier công bố.
Trong lĩnh vực Mạng máy tính và Viễn thông, năm 2025, anh thuộc nhóm 0,2% nhà khoa học đứng đầu. Kết quả ấy là dấu mốc trên hành trình học tập, nghiên cứu mà ông từng bước xây dựng từ những năm tháng đầu tiên sau giảng đường đại học.

Tiến sĩ Huỳnh Thế Thiện (Ảnh: Phạm Anh).
Theo chia sẻ, năm 2011, anh tốt nghiệp ngành Điện tử – Viễn thông tại chính ngôi trường hiện nay đang giảng dạy. Sau đó, anh đi làm một thời gian nhưng nhận thấy những công việc ứng dụng đơn thuần chưa thỏa mãn đam mê tìm tòi chiều sâu kỹ thuật và quyết định học tiếp cao học để hoàn thiện kiến thức chuyên môn. Ngã rẽ ấy đã mở ra cho anh một hướng đi hoàn toàn mới.
Trong thời gian học cao học, anh có cơ hội tiếp xúc với môi trường sư phạm và bắt đầu đứng lớp thỉnh giảng. Ban đầu chỉ là tình cờ, nhưng càng gắn bó, niềm đam mê với nghề giáo càng lớn dần. Để truyền tải những kiến thức chuyên môn mới cho sinh viên, anh tự nghiên cứu tài liệu chuyên sâu, chủ động tìm tòi, tiếp cận những kiến thức công nghệ mới để hoàn thiện nội dung giảng dạy.
“Khi thấy sinh viên hiểu được điều mình giảng, tôi thấy công việc của mình thực sự có ý nghĩa. Tôi nhận thấy rằng giảng viên không phải là người biết tất cả hay có năng lực vượt trội một cách đặc biệt. Thầy cô chỉ là những người đi trước, đã tiếp cận kiến thức và biết cách hệ thống, truyền đạt lại bằng phương pháp sư phạm để người học tiếp thu thuận lợi hơn”, Tiến sĩ Thiện nói.
Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ năm 2013, anh được GS.TS Lê Tiến Thường (Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TPHCM) trực tiếp hướng dẫn nghiên cứu và định hướng học thuật. Nhờ kết nối của thầy cùng năng lực nghiên cứu của bản thân, anh đã dành được học bổng tiến sĩ ngành Kỹ thuật Máy tính tại Đại học Kyung Hee (Hàn Quốc).
Anh hoàn thành chương trình vào năm 2018 và nhận giải thưởng Superior Thesis Prize cho luận án xuất sắc. Trong thời gian nghiên cứu tại đây, anh chủ nhiệm một đề tài do Quỹ Nghiên cứu quốc gia Hàn Quốc tài trợ, đồng thời là tác giả của 3 bằng sáng chế.
Nhớ lại những ngày đầu đặt chân đến xứ người, Tiến sĩ Thiện cho biết khá bỡ ngỡ trước áp lực từ môi trường học thuật quốc tế, sự khác biệt văn hóa và rào cản ngôn ngữ đời sống. Những thử thách dồn dập khiến anh có lúc đã nghĩ đến việc tìm kiếm một "lối rẽ khác". Nhưng nghĩ đến niềm tin và sự kỳ vọng của những người thầy đã dìu dắt, trao gửi cơ hội, anh quyết tâm ở lại, chủ động nâng cao năng lực thích ứng, hoàn thiện kỹ năng giao tiếp và không ngừng trau dồi chuyên môn để bắt nhịp với guồng quay nghiên cứu ở xứ người.
Với quyết định "không quay đầu lại" và những nỗ lực không mệt mỏi, năm 2020, Tiến sĩ Huỳnh Thế Thiện được trao Giải thưởng Quả cầu vàng của Bộ Khoa học và Công nghệ, giải thưởng dành cho các tài năng trẻ tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Số bài báo tạp chí công bố quốc tế của ông đến nay cũng hơn 100 bài.

Trở về trường cũ để giúp cho sinh viên làm khoa học
Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ và các giai đoạn nghiên cứu tại nước ngoài, Tiến sĩ Huỳnh Thế Thiện trở về quê hương với không ít lời mời làm việc hấp dẫn từ các viện nghiên cứu và trường đại học lớn.
Thế nhưng, năm 2023, anh chọn gắn bó với chính mái trường đã nâng bước những năm tháng sinh viên của mình, lý do không chỉ xuất phát từ sự gắn bó với nơi quen thuộc, mà còn nhằm hiện thực hóa mong muốn tạo dựng một môi trường nghiên cứu bài bản cho thế hệ trẻ.
Anh tận dụng các mối quan hệ học thuật đã xây dựng trong thời gian học tập để kết nối sinh viên Việt Nam với những cơ hội nghiên cứu quốc tế. Đến nay, Tiến sĩ Thiện đã giới thiệu được nhiều sinh viên nhận học bổng sau đại học tại Hàn Quốc, một số em khác đang tìm kiếm cơ hội phù hợp ở các quốc gia khác, như Singapore hoặc Australia.
Trước khi ra nước ngoài, các sinh viên đều trải qua quá trình làm việc trực tiếp cùng anh, tham gia triển khai đề tài và công bố khoa học. Nền tảng này là minh chứng để các giáo sư tiếp nhận đánh giá chính xác tư duy khoa học cũng như khả năng làm việc độc lập của từng ứng viên.
Theo anh, điều kiện học tập của sinh viên hiện nay tốt hơn rất nhiều, những em có năng lực và đam mê nghiên cứu hoàn toàn có thể tiếp tục học lên nếu được định hướng và chuẩn bị phù hợp.
Với anh, việc sinh viên có bài báo khoa học từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường không đơn thuần nhằm bổ sung thành tích. Quá trình ấy giúp các em làm quen với cách đặt vấn đề, rèn luyện phương pháp luận, trình bày kết quả và từng bước hình thành tư duy khoa học độc lập.
Và khi nhìn thấy người học từ ngôi trường mình từng theo học có thể tiếp tục bước ra môi trường quốc tế, anh cảm nhận lựa chọn trở về đầy ý nghĩa.
Song song với công tác đào tạo, Tiến sĩ Thiện tiếp tục triển khai các đề tài nghiên cứu, xây dựng nhóm và tìm kiếm nguồn lực để duy trì hoạt động học thuật. Anh cho rằng cơ hội nghiên cứu và các chính sách tại Việt Nam đang mở rộng, song không đồng nghĩa con đường trở nên dễ dàng với tất cả. Các nhà khoa học vẫn phải cạnh tranh bằng chất lượng nghiên cứu, năng lực thực chất và những kết quả đủ thuyết phục.
Anh kỳ vọng các cơ chế đầu tư cho khoa học sẽ tiếp tục được triển khai hiệu quả, minh bạch hơn, tạo điều kiện để những nhà nghiên cứu trẻ phát triển.
PGS.TS Lê Mỹ Hà, Trưởng khoa Điện - Điện tử, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TPHCM, đánh giá Tiến sĩ Thiện là giảng viên và là nhà khoa học trẻ có tư duy nghiên cứu bài bản, tập trung, định hướng rõ ràng và mạng lưới kết nối cộng đồng nghiên cứu sâu rộng, có sự tín nhiệm cao của các đồng nghiệp trong và ngoài nước. Uy tín chuyên môn của Tiến sĩ Thiện còn được thể hiện qua số lượt trích dẫn khoa học khá cao.