Nguồn vốn tín dụng chính sách đã trở thành điểm tựa giúp cho nhiều học sinh, sinh viên khó khăn tại Nghệ An yên tâm bước vào giảng đường.

Gỡ khó cho những ước mơ vào đại học
Gia đình bà Vũ Kiều Anh ở xã Trung Lộc, Nghệ An hiện có 2 con trai cùng theo học các ngành Tự động hóa và Cơ điện tử tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Đối với một gia đình ở nông thôn, kinh tế chủ yếu dựa vào ruộng vườn, việc các con vào đại học “vừa mừng lại vừa lo”.
Bà Kiều Anh cho biết, chi phí học đại học hiện nay rất cao, mỗi sinh viên cần trên 10 triệu đồng mỗi tháng mới đủ trang trải học phí và sinh hoạt. Đây là một khoản tiền rất lớn, vượt quá khả năng của nhiều gia đình, kể cả gia đình tôi, nếu không có các chính sách hỗ trợ vay vốn. Trong khi đó, các con của bà từng là học sinh chuyên Toán, chuyên Vật lí của tỉnh, có nhiều thành tích trong học tập. Dù khó khăn, gia đình bà Kiều Anh cũng không muốn các con bỏ lỡ ước mơ.
Cách đây 4 năm, khi con trai lớn trúng tuyển đại học bà quyết định xin vay vốn theo chương trình tín dụng học sinh, sinh viên với mức 4 triệu đồng/tháng. Khi chương trình tín dụng dành cho sinh viên học các ngành STEM được triển khai, với sự hướng dẫn, tư vấn của cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội tại địa phương, gia đình bà Anh chuyển sang chương trình mới để được hỗ trợ toàn bộ học phí cùng 5 triệu đồng/tháng chi phí sinh hoạt.
Đến khi con trai thứ 2 cũng vào Đại học Bách Khoa, tổng số vốn vay của 2 con mỗi năm khoảng 165 triệu đồng. "Nhờ được vay vốn, chúng tôi chỉ còn lo tiền ăn ở hằng tháng, còn học phí đã có ngân hàng hỗ trợ", bà Kiều Anh chia sẻ.

Tương tự, gia đình chị Trần Thị Thanh Thắng ở xã Vạn An (Nghệ An) cũng đắn đo bài toán kinh phí khi con trai là Nguyễn Minh Trường trúng tuyển ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học FPT Hà Nội.
Vợ chồng chị làm nghề lái xe và kinh doanh tự do, thu nhập bấp bênh. Mức học phí và chi phí sinh hoạt trên 15 triệu đồng/tháng là khoản tiền vượt quá khả năng của gia đình. Trong khi đó, ngoài con trai đầu là Trường, gia đình chị Thắng còn 2 người con đang tuổi ăn học.
“Ngay khi con chuẩn bị nhập học, gia đình được cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội và chính quyền địa phương giới thiệu về chương trình vay vốn học sinh, sinh viên. Sau khi cân nhắc, chúng tôi quyết định vay hơn 10 triệu đồng mỗi tháng để con yên tâm theo học”, chị Thắng chia sẻ.
Theo chị Thắng, khoản vay không chỉ giúp gia đình vượt qua khó khăn trước mắt mà còn tạo thêm động lực để con trai nỗ lực học tập. Người học phải duy trì kết quả học tập theo quy định để tiếp tục được vay vốn, do đó, Trường càng có ý thức phấn đấu trong học tập.
Theo đại diện Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội khu vực Nam Đàn, không chỉ hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn, năm 2026, chi nhánh còn triển khai cách làm mới khi phối hợp với các trường THPT tổ chức Chương trình “Chắp cánh ước mơ”.
Thông qua các buổi tuyên truyền, học sinh lớp 12 được giới thiệu về chương trình vay vốn học sinh, sinh viên, chương trình tín dụng dành cho các ngành STEM; đồng thời được tư vấn, định hướng nghề nghiệp trước khi đăng ký xét tuyển đại học.
Theo ông Nguyễn Sỹ Hải - Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nam Đàn, việc tuyên truyền ngay tại trường học giúp học sinh và phụ huynh tiếp cận chính sách từ sớm, tránh tình trạng đến khi trúng tuyển mới tìm hiểu nguồn vốn.
“Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã giải ngân cho 82 học sinh, sinh viên vay vốn, trong đó có 8 em vay theo Chương trình STEM”, ông Hải cho biết.
Mở rộng đối tượng, tăng cơ hội tiếp cận
Được triển khai từ năm 2007, chương trình cho vay học sinh, sinh viên của Ngân hàng Chính sách xã hội đã nhiều lần được điều chỉnh để phù hợp với thực tế.
Từ mức vay ban đầu 800 nghìn đồng/tháng, hiện nay, người học có thể vay tối đa 4 triệu đồng/tháng. Đối tượng thụ hưởng cũng được mở rộng từ hộ nghèo, cận nghèo đến hộ có mức sống trung bình. Người vay chỉ phải trả nợ sau khi tốt nghiệp, có việc làm và thu nhập theo quy định.
Đặc biệt, từ năm 2026, theo Quyết định số 29 của Thủ tướng Chính phủ, học sinh, sinh viên theo học các ngành STEM được tiếp cận chương trình tín dụng riêng với mức vay tối đa 5 triệu đồng/tháng để chi trả học phí, sinh hoạt và các chi phí học tập.
Chính sách được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về tài chính cho người học, đồng thời khuyến khích học sinh, sinh viên theo đuổi những lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực lớn. Để chính sách được thực thi hiệu quả trong thực tế, phát huy đúng vai trò hỗ trợ học sinh, sinh viên khó khăn, nhiều cách làm hay đã được các địa phương tại Nghệ An triển khai.

Tại xã Đông Lộc (Nghệ An), bà Lê Thị Mai - Tổ trưởng Tổ Tiết kiệm và Vay vốn xóm Kim Ngọc cho biết, hơn 10 năm qua, cứ trước mỗi năm học mới, tổ vay vốn đều rà soát các gia đình có con trúng tuyển đại học, cao đẳng để hướng dẫn làm thủ tục vay.
“Nhờ chủ động tuyên truyền từ sớm, nhiều phụ huynh không còn phải lo lắng, chạy vạy khi con bước vào giảng đường”, bà Mai chia sẻ.
Theo ông Lê Thế Chung - Phó Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nghi Lộc, chương trình được triển khai với nhiều cơ chế ưu đãi. Hiện lãi suất cho vay đối với chương trình STEM là 4,8%/năm. Người vay được ân hạn nợ gốc sau khi tốt nghiệp trước khi bắt đầu trả nợ gốc và lãi, qua đó giảm áp lực tài chính trong giai đoạn mới ra trường.
Để tạo thuận lợi cho người dân, toàn bộ thủ tục vay vốn được thực hiện tại các điểm giao dịch xã. Người vay chỉ cần tham gia Tổ Tiết kiệm và Vay vốn, có xác nhận của nhà trường và được bình xét công khai tại địa phương.
Theo tổng hợp của Ngân hàng chính sách tỉnh Nghệ An, tính đến hết tháng 7/2026, tổng dư nợ chương trình tín dụng dành cho học sinh, sinh viên tại Nghệ An đạt hơn 555 tỷ đồng.
Trong đó, chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo Quyết định số 157 của Thủ tướng Chính phủ đạt 529,9 tỷ đồng, chiếm hơn 95% tổng dư nợ, với hơn 8.000 hộ gia đình đang vay vốn.
Chương trình tín dụng dành cho học sinh, sinh viên theo học các ngành STEM có dư nợ 25,2 tỷ đồng, với 364 hộ đang được hỗ trợ. Không chỉ mở rộng quy mô cho vay, chất lượng tín dụng cũng được bảo đảm. Từ đầu năm đến nay, Ngân hàng Chính sách xã hội Nghệ An đã thu nợ hơn 41,2 tỷ đồng, tỷ lệ nợ trong hạn đạt 99,78%.
Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã có việc làm, ổn định thu nhập và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ.
Qua thống kê, nguồn vốn tín dụng tập trung chủ yếu tại các địa phương có truyền thống hiếu học và quy mô dân số lớn như Yên Thành, Thanh Chương, Quỳnh Lưu, Đô Lương và Diễn Châu (cũ).
Đặc biệt, tại các địa phương khu vực miền núi như Kỳ Sơn, Tương Dương, Quế Phong (cũ), chương trình vẫn góp phần hỗ trợ nhiều gia đình có điều kiện cho con em đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục học tập, với dư nợ từ 1 - 2 tỷ đồng mỗi địa phương.