Gửi bình luận
Để giáo dục văn hóa, truyền thống ngày Tết cổ truyền của dân tộc cho học sinh, nhiều trường học đã tổ chức các chuỗi hoạt động phong phú, giàu tính trải nghiệm.
Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh Điện Biên có đông học sinh Nùng, Lào, Thái, Mông… Nhằm giáo dục truyền thống văn hóa, giúp các em hiểu sâu hơn phong tục đón Tết các dân tộc, năm 2026, nhà trường tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc với chủ đề “Sắc Xuân vùng cao”. Tại ngày hội, học sinh tự trưng bày không gian Tết từng dân tộc; thi Trang phục dân tộc; trải nghiệm nhiều trò chơi dân gian như cù, tu lu, ném còn, kéo co, đẩy gậy…
Theo ông Vũ Trung Hoàn - Hiệu trưởng nhà trường, học sinh được lựa chọn tái hiện sinh động phần tín ngưỡng và phần hội của Lễ hội Gàu Tào (dân tộc Mông), Lễ mừng cơm mới (dân tộc Lào), Mùa xoè cồng chiêng (dân tộc Thái); biểu diễn múa khèn Mông, múa sênh tiền…
Các hoạt động được xây dựng gắn với mục tiêu giáo dục văn hóa thông qua trải nghiệm thực tiễn, có sự phối hợp của giáo viên, phụ huynh và đặc biệt là sự hướng dẫn, cố vấn của các nghệ nhân dân tộc thiểu số, góp phần tạo dựng môi trường học đường thân thiện, giàu bản sắc.
Bên cạnh đó, nhà trường tổ chức các hoạt động trải nghiệm Tết như gói bánh chưng, giã bánh giầy, thi mâm cỗ Tết theo khối liên kết. Qua đó, học sinh được nâng cao hiểu biết, bồi đắp niềm tự hào dân tộc, ý thức gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc, khối lớp trong trường.
Với hơn 90% học sinh người Xơ Đăng, Trường Phổ thông DTBT Tiểu học - THCS Trà Nam tổ chức Ngày hội Văn hóa dân gian theo cách tổ chức Lễ hội Tết mùa nhằm lồng ghép giáo dục văn hóa bản địa.
“Để có thể tái hiện một phần không gian văn hóa bản địa, nhà trường đã mời phụ huynh, nghệ nhân, các bậc cao niên am hiểu làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống, trò chơi dân gian trên địa bàn xã truyền đạt, hướng dẫn cho học sinh. Chúng tôi mong từ sân chơi này sẽ nuôi dưỡng, duy trì trong học sinh niềm tự hào vẻ đẹp văn hóa dân tộc, ý thức gìn giữ, phát huy và bảo vệ”, ông Võ Đăng Chín - Hiệu trưởng nhà trường cho biết.
Tại Trường Tiểu học Tây Tựu A (Tây Tựu, Hà Nội), dù chưa đến Tết Nguyên đán nhưng không khí này đã đến trong từng góc nhỏ. Nhà trường tổ chức Ngày hội bánh chưng và sau kỳ nghỉ Tết sẽ là Ngày hội hoa xuân.
Bà Bùi Thị Ngọc Lương - Hiệu trưởng cho biết: “Tại ngày hội, học trò được tìm hiểu nguồn gốc bánh chưng; học cách gói bánh và các nguyên liệu cần chuẩn bị để gói bánh. Trước đó, nhà trường đã lấy ý kiến và được học sinh, phụ huynh ủng hộ, mong đợi hoạt động”.
Thông qua các hoạt động hướng về ngày Tết, nhà trường chú trọng giáo dục nét đẹp Tết cổ truyền Việt Nam. Bên cạnh Ngày hội bánh chưng, nhiều hoạt động trải nghiệm khác cũng được tổ chức.
“Mặc dù các hoạt động chưa ở quy mô lớn, song phù hợp lứa tuổi và mang lại hiệu quả giáo dục rõ nét, giúp các em hiểu hơn phong tục Tết Việt Nam, hình thành ý thức quan tâm, tri ân ông bà, cha mẹ, người thân”, bà Lương chia sẻ. Đối với Ngày hội hoa xuân, nhà trường còn hướng tới quảng bá hình ảnh, thương hiệu làng nghề trồng hoa Tây Tựu, qua đó bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước, đưa các hoạt động thực tiễn đến gần học trò và giúp phụ huynh hiểu thêm giá trị giáo dục mà nhà trường mang lại.
Trong không khí sôi động của những ngày đầu xuân, nhiều trường học đã lựa chọn văn hóa dân gian như một điểm tựa giáo dục để bồi đắp bản sắc và nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc cho học sinh. Tại Trường THPT Phan Châu Trinh (Hải Châu, Đà Nẵng), Ngày hội Văn hóa dân gian được tổ chức theo cách gần gũi, sinh động, đưa di sản văn hóa truyền thống trở lại đời sống học đường bằng những trải nghiệm thực tiễn.
Bước đệm cho Ngày hội Văn hóa dân gian, Trường THPT Phan Châu Trinh tổ chức chuyên đề “Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp: Tìm hiểu nền văn hóa các dân tộc anh em ở nước ta”. Thông qua những câu chuyện và kiến thức được chia sẻ, học sinh có dịp tìm hiểu sâu hơn bản sắc văn hóa 54 dân tộc anh em, cảm nhận rõ sự đa dạng trong thống nhất của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Từ đó, ý nghĩa của hai tiếng “đồng bào” được khơi gợi rõ nét, bền sâu.
Tiếp nối mạch nguồn này, ngày hội diễn ra ngay trong không gian trẻ trung của sân Trường THPT Phan Châu Trinh với chuỗi hoạt động phong phú như chép tranh dân gian, cắm hoa nghệ thuật, gói bánh chưng, bày mâm ngũ quả ngày Tết và các trò chơi dân gian mang đậm tinh thần đoàn kết.
Điểm nhấn của ngày hội là các gian hàng văn hóa do học sinh, đặc biệt khối lớp 12, trực tiếp lên ý tưởng và thực hiện. Mỗi gian hàng mang một sắc thái riêng, thể hiện sự sáng tạo, tinh thần chủ động và trách nhiệm của học sinh trong việc tái hiện những giá trị văn hóa quen thuộc bằng góc nhìn người trẻ. Sự kết hợp giữa yếu tố truyền thống và sức trẻ học đường đã tạo nên bức tranh ngày hội mộc mạc nhưng giàu sức sống.
Em Nguyễn Anh Thư - học sinh lớp 12, cho biết: “Các trò chơi dân gian không chỉ giúp chúng em hiểu hơn về bản sắc dân tộc mà còn gắn kết với nhau nhiều hơn. Khi cùng nhau vượt qua thử thách, em học được cách kiên nhẫn và phối hợp với bạn bè”, Anh Thư nói.
Trường THPT Thái Phiên (Thanh Khê, Đà Nẵng) tổ chức ngày hội với chủ đề “Sắc Xuân đất Việt”, tái hiện không gian xuân truyền thống ngay trong khuôn viên nhà trường. Sân trường trở thành “không gian xuân thu nhỏ” với các hoạt động như nặn tò he, cướp cờ, nhảy dây, trình diễn áo dài trong âm nhạc dân gian và tiếng cười rộn rã.
Bà Phạm Thị Trinh - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, văn hóa dân gian là cội nguồn làm nên bản sắc dân tộc. Thông qua ngày hội, nhà trường mong muốn học sinh không chỉ vui xuân mà còn hiểu, yêu và có ý thức gìn giữ các giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại.
Khi văn hóa dân gian được đưa vào học đường bằng những hoạt động trải nghiệm cụ thể, học sinh không chỉ tiếp nhận tri thức mà còn hình thành cảm xúc, ký ức và trách nhiệm với di sản văn hóa dân tộc. Đây cũng là cách để giáo dục bản sắc được triển khai nhẹ nhàng, hiệu quả, phù hợp với tâm lý và nhịp sống của thế hệ trẻ trong bối cảnh hội nhập.
Bên cạnh gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống, nhiều nhà trường chú trọng hoạt động nhân ái, chăm lo học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhất là dịp Tết cổ truyền.
Bà Bùi Thị Ngọc Lương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tây Tựu A cho biết, tại Ngày hội bánh chưng, nhà trường tổ chức các gian hàng trưng bày sản phẩm do học sinh làm ra. Qua đó, các em có thêm trải nghiệm, rèn kỹ năng trao đổi, mua bán. Một phần kinh phí thu được trích để hỗ trợ học sinh khó khăn, giúp các em đón Tết ấm áp hơn.
Chương trình “Mẹ ơi, Tết đến chưa” của Trường Mầm non Bình Minh (Hải Châu, Đà Nẵng) cũng có một phần nội dung hoạt động gây quỹ. Toàn bộ lợi nhuận từ các gian hàng được dành để sẻ chia cho bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng.
Một không gian Tết xưa tái hiện sinh động trong khuôn viên nhà trường. Các gian hàng ẩm thực, khu mua sắm nhỏ cùng chuỗi trò chơi dân gian đã mang đến cho học sinh những trải nghiệm gần gũi, giúp các em cảm nhận trọn vẹn sắc xuân truyền thống.
Bà Nguyễn Quốc Thư Trâm - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Tết không chỉ là niềm vui, mà còn là ký ức tuổi thơ ngọt ngào. Lễ hội là nhịp cầu giúp các con trân trọng cội nguồn, đồng thời gắn kết tình cảm giữa gia đình và nhà trường.
Bé Nguyễn Bình An Di đã đại diện hơn 400 trẻ trao gần 6 triệu đồng từ tiền lì xì Tết. Hoạt động trao gửi yêu thương không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vật chất mà còn là bài học sống động về sự thấu cảm, giúp học sinh hình thành ý thức sẻ chia từ những năm đầu đời.
Hằng năm, Trường Phổ thông DTNT tỉnh Điện Biên chủ động rà soát hoàn cảnh học sinh, phối hợp với các tổ chức đoàn thể, Ban đại diện cha mẹ học sinh, cựu học sinh và các nhà hảo tâm trao quà Tết, học bổng, nhu yếu phẩm cho các em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mồ côi, ở vùng sâu, xa.
Cùng với hỗ trợ vật chất, nhà trường đẩy mạnh giáo dục tinh thần sẻ chia, trách nhiệm cộng đồng thông qua các hoạt động như “Tết yêu thương”, “Xuân nhân ái”, để chính học sinh được tham gia cho đi, biết yêu thương và đồng hành cùng bạn bè. “Nhà trường mong muốn không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau, mỗi em được đón Tết đủ đầy tình thân, yên tâm học tập và trưởng thành trong môi trường giáo dục nhân văn”, ông Hoàn chia sẻ.
Cùng tinh thần đó, năm 2026, Trường THCS Thanh Am (phường Việt Hưng, TP Hà Nội) lựa chọn chủ đề “Xuân yêu thương, Tết đong đầy” cho các hoạt động Tết cổ truyền.
Bà Dương Thị Tám - Hiệu trưởng cho biết, trong khuôn khổ chương trình, nhà trường đã vận động giáo viên, phụ huynh, học sinh và các mạnh thường quân trao tặng nhiều phần quà cho 16 học sinh có hoàn cảnh khó khăn. “Chúng tôi hy vọng những món quà nhỏ sẽ giúp các em và gia đình có thêm niềm vui, đón Tết ấm áp hơn”, bà Tám bày tỏ.
“Thông qua các hoạt động trong ngày hội văn hóa các dân tộc, chúng tôi không chỉ giáo dục kiến thức văn hóa mà còn bồi dưỡng cho học sinh niềm tự hào dân tộc, ý thức gìn giữ bản sắc, đồng thời tạo không khí đón Xuân vui tươi, lành mạnh, gắn kết thầy trò và các dân tộc anh em trong mái trường nội trú”, ông Vũ Trung Hoàn - Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh Điện Biên cho biết.
