Từ nỗi trăn trở nơi vùng cao đến hành trình của nhà khoa học trẻ vì cộng đồng

Từ nỗi trăn trở nơi vùng cao quyết đem khoa học về bản giúp đỡ người dân

“Tôi từng gặp người đi bộ nửa ngày chỉ để xin thuốc cho mẹ ở nhà”. Ký ức ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí TS.BS Nguyễn Viết Hải.

Khi còn là sinh viên y khoa, trong một chuyến khám chữa bệnh tình nguyện tại vùng cao, anh đã gặp những người dân tộc thiểu số lặn lội hàng giờ đến trạm y tế chỉ với mong muốn xin vài viên thuốc cho người thân đang đau ốm nhưng không có điều kiện xuống huyện chữa bệnh. Hình ảnh ấy khiến anh nhận ra khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền vẫn còn rất lớn.

Từ những trăn trở ấy, Nguyễn Viết Hải lựa chọn theo đuổi con đường nghiên cứu y học nhưng không tách rời thực tiễn. Sau quá trình học tập và làm việc trong môi trường quốc tế, trong đó có Đại học Amsterdam (Hà Lan), anh càng tin rằng tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được những vấn đề của cộng đồng nơi mình sinh ra và lớn lên.

Giữa đại dịch Covid-19: Nghiên cứu nhanh nhưng không được phép "ẩu"

Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, TS.BS Nguyễn Viết Hải trực tiếp tham gia nghiên cứu thuốc Molnupiravir – một trong những công trình được thực hiện trong bối cảnh áp lực chưa từng có. Anh Hải chia sẻ: "Chúng tôi đã phải làm việc không ngừng nghỉ để hoàn thành pha 2-3 của nghiên cứu trong thời gian ngắn kỷ lục, đưa ra kết luận về độ an toàn và hiệu quả của thuốc, để có thể đưa thuốc tới người bệnh sớm và có kiểm soát."

Khi các lựa chọn điều trị còn hạn chế, những người làm nghiên cứu phải chạy đua với thời gian. Tuy nhiên, theo anh, càng trong hoàn cảnh khẩn cấp càng không được phép đánh đổi các nguyên tắc khoa học. Anh Hải khẳng định: “Chúng tôi phải làm mọi thứ thật nhanh nhưng không được làm tắt, làm ẩu. Nếu đánh giá sai chất lượng thuốc và đưa vào sử dụng trên diện rộng thì đó sẽ là một thảm họa y học”.

Với anh, thách thức lớn nhất của người làm khoa học là giữ được sự thận trọng cần thiết trong khi thực tiễn luôn đòi hỏi những câu trả lời nhanh chóng.

Những công trình nghiên cứu vì người bệnh và cộng đồng

Không chỉ đóng góp trong cuộc chiến chống Covid-19, TS.BS Nguyễn Viết Hải còn dành nhiều tâm huyết cho nghiên cứu bệnh lao – căn bệnh vẫn là gánh nặng y tế công cộng tại Việt Nam.

Dù đã có nhiều tiến bộ trong điều trị, bệnh lao vẫn kéo theo nhiều hệ lụy về sức khỏe, kinh tế và sự kỳ thị đối với người bệnh. Với anh, giá trị lớn nhất của nghiên cứu không nằm ở những bài báo quốc tế, mà ở khả năng cải thiện chất lượng điều trị và giúp những nhóm yếu thế được quan tâm nhiều hơn. “Khi một kết quả nghiên cứu được đưa vào thực hành và tạo ra sự thay đổi tích cực cho người bệnh, cảm giác đó rất khác với việc chỉ có một bài báo đẹp trên tạp chí quốc tế”, anh Hải nói thêm.

Thất bại không phải điểm dừng của khoa học

Con đường nghiên cứu chưa bao giờ bằng phẳng. Có những bài báo anh dành nhiều tâm huyết nhưng vẫn bị từ chối nhiều lần. Có những giả thuyết tưởng chừng hợp lý lại cho kết quả hoàn toàn trái ngược kỳ vọng.

Thay vì xem thất bại là dấu chấm hết, TS.BS Nguyễn Viết Hải coi đó là một phần tất yếu của hành trình sáng tạo.

Theo anh, điều quan trọng nhất đối với người trẻ là giữ được sự khiêm tốn để biết mình đang ở đâu và sự bền bỉ để tiếp tục bước đi sau những lần vấp ngã.

Truyền cảm hứng cho người trẻ dám chọn việc khó

Không dừng lại là nhà khoa học, TS.BS Nguyễn Viết Hải còn là người thầy luôn mong muốn truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Anh cho rằng thời đại hôm nay rất cần những người dám lựa chọn việc khó, bởi những vấn đề lớn của đất nước thường không nằm ở những con đường dễ đi.

“Điều quan trọng không phải là bạn học ở đâu hay ở lại nước ngoài hay trở về, mà là tri thức của bạn đang tạo ra giá trị gì cho cộng đồng”, anh Hải nhấn mạnh.

Với TS.BS Nguyễn Viết Hải, khoa học không chỉ là hành trình đi tìm tri thức mới, mà còn là hành trình để không ai bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe và sự phát triển của cộng đồng.

Truyền cảm hứng cho người trẻ dám chọn việc khó

Không chỉ là nhà khoa học, TS.BS Nguyễn Viết Hải còn là người thầy luôn mong muốn truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Anh cho rằng thời đại hôm nay rất cần những người dám lựa chọn việc khó, bởi những vấn đề lớn của đất nước thường không nằm ở những con đường dễ đi. “Điều quan trọng không phải là bạn học ở đâu hay ở lại nước ngoài hay trở về, mà là tri thức của bạn đang tạo ra giá trị gì cho cộng đồng”.

Với TS.BS Nguyễn Viết Hải, khoa học không chỉ là hành trình đi tìm tri thức mới, mà còn là hành trình để không ai bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe và sự phát triển của cộng đồng.