Gửi bình luận
Theo lịch âm hôm nay 17/1, chỉ còn 2 ngày nữa người Việt sẽ đón tháng cuối cùng trong năm Ất Tỵ, còn gọi là tháng chạp. Vì sao tháng 12 âm được gọi là tháng chạp, tháng củ mật?
Theo dương lịch, hôm nay là thứ bảy cuối tuần, ngày 17/1. Lịch âm hôm nay là ngày 29 tháng 11, còn gọi là ngày Tân Mão, tháng Mậu Tý, năm Ất Tỵ. Người Việt vẫn đang trong giai đoạn của tiết Tiểu hàn, tiết khí thứ 23 trong 24 tiết khí trong năm.
Như vậy, ngày mai 18/1 là ngày cuối cùng của tháng 11 âm lịch, cũng là tháng một trong cách gọi dân gian "một, chạp, giêng, hai". Sau đó, ngày 19/1, người Việt Nam chính thức đón tháng 12 âm, còn gọi là tháng chạp, tháng cuối cùng của năm Ất Tỵ 2025.
Tháng này đánh dấu Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến rất gần. Tháng 12 âm này thường được nhiều gọi là tháng chạp, tháng củ mật. Bạn có biết đằng sau những tên gọi này có ý nghĩa gì?
Theo lịch, tháng chạp năm Ất Tỵ 2025 sẽ bắt đầu từ ngày 19/1/2026 dương lịch và kết thúc vào ngày 16/2/2026 dương lịch. Tháng này không nằm trọn trong một tháng dương lịch cụ thể, mà kéo dài từ giữa tháng 1 sang giữa tháng 2 năm 2026.
Theo chuyên gia, trên bình diện ngôn ngữ, "tháng chạp" thực chất là cách gọi được Việt hóa từ "lạp nguyệt", tên gọi của tháng cuối cùng trong năm âm lịch theo tiếng Hán.
Chữ "chạp" trong ngôn ngữ tiếng Việt là biến âm của chữ "lạp". Theo dòng chảy thời gian, "lạp nguyệt" được người Việt tiếp nhận, đọc chệch đi và gọi thành "tháng chạp". Đây trở thành một cách gọi vừa gần gũi, vừa mang đậm văn hóa, bản sắc Việt.
Tháng chạp trong cách gọi dân gian còn gọi là tháng củ mật. Một số người vẫn chưa biết vì sao tháng 12 âm lịch được gọi là tháng củ mật, liệu rằng củ mật có phải là một loại củ nào đó ăn được hay không?
Cũng với góc độ ngôn ngữ, "củ mật" trong nghĩa Hán Việt là "kiểm soát cẩn thận". Trong đó, "củ" có nghĩa xem xét, kiểm soát, "mật" nghĩa là kín, khít. Như vậy củ mật có nghĩa là kiểm soát một cách cẩn thận, kín kẽ, không để thất thoát.
Người xưa gọi tháng chạp là tháng củ mật bởi đây là khoảng thời gian "năm cùng tháng tận", cần hết sức cẩn thận, tránh mất mát, sai sót và những chuyện trục trặc, đen đủi khiến năm mới mất vui.
Tháng chạp mà người xưa nói là lạp nguyệt bắt đầu cho những lễ lạc cuối năm như tảo mộ, cúng âm linh, dựng nêu, đưa ông táo về trời, tất niên và rước ông bà, đón giao thừa vào lúc trừ tịch... để đón mùa xuân. Bao nhiêu nghi thức trong văn hóa dân tộc đã in sâu vào trong tâm thức mỗi người.
