30% giảng viên bị sinh viên gây áp lực để nâng điểm

Nghiên cứu do nhóm tác giả gồm Jason Walker, Phó giáo sư ngành Tâm lý học, Sức khỏe và Sức khỏe tinh thần tại Đại học Adler (Canada), cùng Zahra Moradi và Deborah Circo thực hiện. Kết quả được công bố trên Journal of Multidisciplinary Research and Practice số tháng 10/2026.

Áp lực điểm số xuất hiện dưới nhiều hình thức

Nhóm nghiên cứu khảo sát 189 giảng viên và nhân viên tại các trường cao đẳng, đại học ở Canada, Mỹ và Anh. Người tham gia được hỏi về 22 hình thức bắt nạt, đối xử tệ thường gặp từ đồng nghiệp, cấp trên và những áp lực họ phải đối mặt từ sinh viên liên quan đến điểm số.

Kết quả cho thấy tình trạng bắt nạt trong môi trường học thuật phổ biến hơn đáng kể so với nơi làm việc nói chung. Theo nghiên cứu, hơn 30% người lao động trưởng thành ở Mỹ và Canada từng trải qua bắt nạt, quấy rối hoặc xâm hại tình dục tại nơi làm việc. Trong khi đó, tỷ lệ giảng viên, nhân viên từng bị bắt nạt tại một số cơ sở giáo dục đại học lên tới 68%.

Giảng viên trẻ và nhân viên ít thâm niên thường bị đồng nghiệp bắt nạt nhiều hơn. Những người da đen, người bản địa và người thuộc các nhóm sắc tộc thiểu số cũng thường trở thành mục tiêu của hành vi này.

Đáng chú ý, 30% người tham gia khảo sát cho biết từng bị sinh viên gây sức ép để được nâng điểm. Các cách thức được ghi nhận gồm đe dọa khiếu nại điểm số, gửi đơn tố cáo nhằm gây áp lực, đăng đánh giá tiêu cực trên mạng, gây sức ép tâm lý và đe dọa giảng viên.

Giảng viên lâu năm có xu hướng bị sinh viên gây áp lực về điểm số nhiều hơn giảng viên trẻ. Các nhà nghiên cứu gọi đây là hình thức quấy rối ngược chiều quyền lực, khi người ở vị thế thấp hơn (sinh viên) gây sức ép với người có vị thế cao hơn (giảng viên).

Trong khi đó, bắt nạt từ đồng nghiệp và cấp trên thường không biểu hiện qua quát tháo hay đe dọa trực tiếp. Những hành vi phổ biến hơn là giao việc quá tải, cố tình không cung cấp thông tin cần thiết hoặc đặt ra thời hạn không thể đáp ứng. Đáng chú ý, giảng viên cho biết họ thường xuyên chịu áp lực từ sinh viên về điểm số hơn là bị đồng nghiệp bắt nạt.

Bắt nạt gây tổn hại môi trường học thuật

Nhóm nghiên cứu cảnh báo tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, làm gia tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, giảm sự hài lòng với công việc và năng suất lao động. Về lâu dài, bắt nạt còn làm tổn hại mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên, ảnh hưởng đến uy tín của cơ sở giáo dục cũng như chất lượng học tập.

Theo các tác giả, cần có thêm những nghiên cứu quy mô lớn và theo dõi trong thời gian dài để làm rõ nguyên nhân, diễn biến của tình trạng bắt nạt, cũng như đánh giá hiệu quả các biện pháp ngăn chặn. Các tác giả cho rằng cần nâng cao chuẩn mực ứng xử và thực thi nghiêm túc các quy tắc về tôn trọng trong trường đại học, từ sinh viên đế