Giữa vùng biên xứ Thanh, 5 anh em thiếu vắng vòng tay cha mẹ, nương bóng bà nội, bền bỉ đến trường, giữ ước mơ từ những trang sách.

Muốn gặp 5 đứa trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở bản Cánh Cộng, xã Trung Lý, tỉnh Thanh Hóa, phải rời con đường lớn, tiếp tục đi bộ qua những lối nhỏ giữa núi rừng. Phía cuối con đường là căn nhà nơi 5 đứa trẻ đang nương tựa vào người bà nội đã hơn 70 tuổi.
Từ trung tâm tỉnh Thanh Hóa, quãng đường đến bản vùng biên dài gần 200km. Nhưng đó chưa phải thử thách cuối cùng. Để vào nơi các em sinh sống, phải đi thêm một chặng qua những triền đồi, lối đi gập ghềnh, quanh co. Núi rừng bao quanh, những mái nhà nằm rải rác, cuộc sống của người dân nơi đây vẫn còn nhiều khó khăn.
Trong căn nhà đơn sơ ở bản Cánh Cộng, 5 đứa trẻ là anh em ruột đang cùng nhau lớn lên dưới sự chăm sóc của bà nội. Bố các em đang chấp hành án phạt tù, mẹ bế em nhỏ rời khỏi nhà. Bà nội trở thành chỗ dựa chính của 5 đứa cháu.
Tuổi đã cao, cuộc sống của bà cũng chẳng dư dả gì. Nhưng bà Giàng Thị Dua, hơn 70 tuổi, vẫn cố gắng chăm lo cho các cháu, mong các em được đến trường, được học hành và có một tương lai tốt đẹp hơn.

Năm đứa trẻ, mỗi đứa một độ tuổi, một tính cách, nhưng cùng chung một hoàn cảnh. Trong căn nhà còn nhiều thiếu thốn, các em bảo ban nhau sống, biết nhường nhịn và đùm bọc nhau. Sự thiếu vắng sự chăm sóc của cha mẹ khiến các em sớm phải đối mặt với những khó khăn không dễ dàng ở tuổi thơ.
Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn cả về vật chất lẫn tình cảm, 5 đứa trẻ vẫn duy trì việc học. Các em vẫn đến trường, mang theo sách vở, ngồi trong lớp cùng bạn bè. Những trang vở có thể còn đơn sơ, nhưng trên đó vẫn là những bài học, những ước mơ và hy vọng về một ngày mai tốt đẹp hơn.
Với nhiều học sinh, đến trường là một phần tự nhiên của cuộc sống. Còn với 5 đứa trẻ ở bản Cánh Cộng, mỗi ngày đến lớp là một hành trình vượt qua những khó khăn của gia đình để tìm đến con chữ. Các em không có một tuổi thơ đủ đầy, nhưng vẫn cố gắng giữ lấy điều mình có thể tự quyết định, đó là cùng nhau đến trường.
5 anh em gồm: Vàng A Dũng (lớp 5, học lại), Vàng A Giàng (lớp 5), Vàng A Di (lớp 4), Vàng Thị Mai (lớp 1) và Vàng Thị Hoa (mầm non 3 tuổi) luôn nhận được sự quan tâm của chính quyền địa phương và Trường Tiểu học và PTDTBT - THCS Trung Lý.
Ở một địa bàn còn nhiều khó khăn, việc duy trì sĩ số, hạn chế nguy cơ học sinh bỏ học là một trong những nhiệm vụ được nhà trường chú trọng. Với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, sự quan tâm ấy càng cần được thực hiện thường xuyên và lâu dài.
Ông Ngân Văn Lon, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Lý, chia sẻ: “Hoàn cảnh của 5 cháu rất khó khăn. Bố đang chấp hành án phạt tù, mẹ bỏ nhà đi, các cháu sống với bà nội. Chính quyền địa phương rất quan tâm nhưng điều kiện còn nhiều hạn chế. Sự hỗ trợ của ngành Giáo dục, nhà trường và các nhà hảo tâm là nguồn động viên rất lớn, giúp các cháu có thêm điều kiện học tập và thêm niềm tin để vươn lên”.
Với nhà trường, 5 anh em không chỉ cần được hỗ trợ về vật chất mà còn cần sự động viên để tiếp tục đến lớp. Các thầy cô thường xuyên quan tâm, nắm bắt hoàn cảnh, khích lệ các em trong học tập, đồng thời phối hợp với gia đình và chính quyền địa phương khi cần thiết.
Ông Nguyễn Duy Thủy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và PTDTBT - THCS Trung Lý, cho biết: “Nhà trường rất xúc động khi 5 em học sinh nhận được sự quan tâm của Sở GD&ĐT, chính quyền địa phương và các nhà hảo tâm. Đây là nguồn động viên rất lớn để các em tiếp tục cố gắng. Nhà trường sẽ luôn quan tâm, đồng hành, tạo điều kiện để các em yên tâm học tập và trưởng thành”.

Theo ông Thủy, do hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, các em thường xuyên nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của nhà trường, bộ đội, chính quyền địa phương và người thân. Trong đó, 4 em tiểu học được hưởng chế độ bán trú theo Nghị định 66; riêng em Vàng Thị Mai được Đồn Biên phòng Trung Lý hỗ trợ 500.000 đồng/tháng theo Chương trình “Nâng bước em đến trường”.
Ở vùng biên, mỗi học sinh đến lớp đều mang theo câu chuyện riêng của gia đình. Có em vượt qua quãng đường xa, có em đi học trong điều kiện thiếu thốn, có em phải đối diện với những khó khăn mà bạn bè cùng trang lứa chưa từng trải qua. Bởi vậy, sự đồng hành của thầy cô, nhà trường và cộng đồng có ý nghĩa rất lớn để các em tiếp tục gắn bó với trường lớp.
Với tinh thần “tương thân tương ái”, sẻ chia với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, ngày 2/10, Đoàn công tác của Sở GD&ĐT Thanh Hóa do ông Đỗ Đức Quế, Giám đốc Sở, làm Trưởng đoàn, cùng đại diện lãnh đạo UBND xã Trung Lý và các thầy giáo, cô giáo Trường Tiểu học và PTDTBT-THCS Trung Lý đã vượt đường núi tìm đến nơi 5 đứa trẻ đang sinh sống.
Tại căn nhà của các em, ông Đỗ Đức Quế cùng các thành viên trong đoàn ân cần hỏi thăm tình hình đời sống, học tập; động viên 5 anh em chăm ngoan, cố gắng học tập, vượt qua hoàn cảnh. Cuộc gặp diễn ra giản dị, nhưng sự quan tâm được trao đi giữa vùng biên đã mang đến nhiều cảm xúc.
Cùng với lời động viên là 100 triệu đồng và nhiều phần quà của các nhà tài trợ được trao tới 5 đứa trẻ. Khoản hỗ trợ là sự sẻ chia thiết thực, giúp gia đình có thêm điều kiện chăm lo cho các em, đồng thời giúp các em có thêm hành trang trên con đường học tập.
Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa cũng giao nhà trường quản lý số tiền nêu trên, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, công khai, minh bạch, phục vụ thiết thực việc học tập và sinh hoạt của 5 em.

Đằng sau số tiền và những phần quà ấy là sự chung tay của nhiều cá nhân, doanh nghiệp và nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh. Có những người chưa từng đến Cánh Cộng, chưa từng gặp 5 đứa trẻ, nhưng khi biết câu chuyện của các em đã muốn góp một phần nhỏ bé để sẻ chia.
Món quà không thể giúp gia đình hết khó khăn ngay, nhưng là sự sẻ chia thiết thực, kịp thời. Bà nội của các em vẫn còn những nhọc nhằn của tuổi già, cuộc sống của 5 đứa trẻ vẫn cần nhiều sự chăm lo. Nhưng sự hỗ trợ ấy đến đúng lúc, như một lời động viên để các em tiếp tục giữ lấy việc học.
Có thể 5 đứa trẻ chưa hiểu hết giá trị của khoản tiền được trao. Các em chỉ biết rằng có những người ở rất xa, chưa từng quen biết, đã tìm đến tận nơi mình sống, hỏi han, động viên và mong các em tiếp tục đến trường. Với một tuổi thơ còn nhiều thiếu thốn, sự quan tâm ấy cũng là một món quà đáng quý.
Ngày mai, 5 đứa trẻ lại trở về với lớp học. Bà nội vẫn ở nhà chờ các cháu sau mỗi buổi tan trường. Con đường từ nhà đến lớp vẫn là những lối nhỏ men theo triền núi, cuộc sống vẫn còn những khó khăn chưa thể giải quyết trong một sớm một chiều. Nhưng các em đã có thêm một điểm tựa.
Không phải để thay thế những nỗ lực của 5 đứa trẻ, mà để những nỗ lực ấy có thêm cơ hội được tiếp tục. Bởi các em vẫn đang bước về phía trước bằng con chữ, dù phía sau còn nhiều thiếu thốn.
Ở Cánh Cộng, câu chuyện của 5 đứa trẻ sẽ tiếp tục cùng những bài học mới, những trang vở mới. Các em vẫn đến lớp, vẫn cùng nhau lớn lên dưới mái nhà của bà nội và sự quan tâm của thầy cô, nhà trường.
Giữa vùng biên xứ Thanh, con đường đến trường của 5 đứa trẻ còn nhiều dốc núi. Nhưng phía trước các em không chỉ có những con chữ, mà còn có sự đồng hành của thầy cô, nhà trường, chính quyền và cộng đồng. Từ những trang sách hôm nay, các em có thêm cơ hội viết tiếp ước mơ của mình.