Bộ GD&ĐT vừa ban hành hướng dẫn tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng 2026. Theo đó, Bộ yêu cầu các cơ sở đào tạo quy đổi điểm tương đương phải đơn giản, dễ hiểu, tránh hiểu nhầm.
Cụ thể, việc xây dựng quy tắc quy đổi điểm tương đương phải đảm bảo các nguyên tắc: Bảo đảm tính tương đương; dựa trên yêu cầu đầu vào thực chất; công bằng, minh bạch, công khai và thống nhất; bảo đảm tính khoa học và thực tiễn; đơn giản, dễ hiểu.
Quy tắc quy đổi cần được thiết kế rõ ràng để thí sinh và xã hội có thể nắm bắt, giám sát, tránh các công thức phức tạp hoặc không rõ cách tính gây hiểu nhầm.
Thông tin về cơ sở đào tạo cũng dễ hiểu, rõ ràng để thí sinh không nhầm lẫn giữa tên các phân hiệu; giữa các nhóm ngành; ngành; chương trình đào tạo…

Quy tắc quy đổi cần được thiết kế rõ ràng để thí sinh và xã hội có thể nắm bắt, giám sát (Ảnh: Dân trí).
Thông tin tuyển sinh của cơ sở đào tạo phải cung cấp đầy đủ, đúng cấu trúc, định dạng và bảo đảm tính xác thực của thông tin, dữ liệu tuyển sinh theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.
Đối với thí sinh, Bộ GD&ĐT yêu cầu khai báo trung thực, chính xác và chịu trách nhiệm về toàn bộ thông tin cung cấp trên hệ thống.
Các thông tin liên quan đến khu vực ưu tiên, đối tượng ưu tiên, chứng chỉ…, cần được rà soát kỹ và có minh chứng đầy đủ.
Thí sinh cần sử dụng tài khoản được cấp để kiểm tra thông tin học bạ trên hệ thống và kịp thời đề nghị điều chỉnh nếu phát hiện sai sót trước thời hạn quy định.
Yêu cầu về cách quy đổi, giới hạn nguyện vọng… được Bộ GD&ĐT đưa ra trong bối cảnh năm ngoái hàng loạt sai sót xảy ra khi thí sinh trượt nguyện vọng 1 nhưng không được trường nguyện vọng 2 tiếp nhận với lý do... đã đỗ nguyện vọng 1.
Tình huống khác là thí sinh không biết vì sao lại đỗ; thí sinh dư điểm chuẩn nhiều nguyện vọng nhưng hệ thống báo trượt tất cả nguyện vọng; trường đại học đổi điều kiện xét tuyển sau khi công bố điểm chuẩn khiến nhiều thí sinh "trượt oan"…

Mã phương thức xét tuyển năm 2026 (Ảnh: Moet).
Theo đánh giá của một chuyên gia tuyển sinh, việc các trường đại học không tuân thủ quy tắc xét tuyển, sai cấu trúc định dạng, thậm chí nhiều trường thay đổi thông tin vào phút chót, phần nào gây rối loạn hệ thống.
Đặc biệt, hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT gặp trục trặc là do phải xử lý một khối lượng dữ liệu khổng lồ chưa từng có trong các mùa tuyển sinh.
Hệ thống ghi nhận nhiều thí sinh đăng ký trên 100 nguyện vọng, mức kỷ lục là 231 nguyện vọng tại nhiều ngành và nhiều trường từ Bắc vào Nam. Tổng số nguyện vọng vượt 7,6 triệu.
Do quy định phải quy đổi điểm tương đương các phương thức xét tuyển nhưng mỗi trường có một công thức quy đổi riêng, mỗi thí sinh có nhiều đầu điểm khác nhau tại các trường khác nhau từ cùng một điểm xét tuyển gốc, cũng gây rối loạn.
Tất cả các yếu tố nêu trên dẫn tới việc "ảo chồng ảo", không chỉ ảo giữa các trường mà còn ảo giữa các ngành trong cùng một trường.