“Năm 2026 cơ hội phát triển rộng mở, ngành giáo dục nhận được sự quan tâm lớn nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề”, ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT nói về cơ hội và thách thức của ngành giáo dục.
Năm 2025, ngành giáo dục ban hành số lượng luật, nghị quyết lớn nhất từ trước đến nay. Theo ông, đâu là dấu ấn nổi bật nhất năm qua?
- Năm 2025 là năm xây dựng thể chế mới về giáo dục, đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh và mạnh mẽ hơn của đất nước với số lượng luật, nghị quyết được ban hành trong một năm lớn nhất từ trước đến nay.
Cụ thể, có 4 luật và 4 nghị quyết được thông qua, gồm: Luật nhà giáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật giáo dục; Luật giáo dục đại học (sửa đổi); Luật giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
4 nghị quyết gồm: Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; Miễn và hỗ trợ học phí; Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết về chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu giai đoạn 2026-2035.

Với 4 Luật và 4 Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua, đây là những nền tảng pháp lý đặc biệt quan trọng để vận hành một nền giáo dục hiện đại, đồng bộ, hiệu quả trong thời gian tới.
Ngoài các kỳ thi, năm 2025 để lại dấu ấn khi Bộ GD&ĐT thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy.
Giáo dục mũi nhọn trong năm 2025 tiếp tục được phát huy và đạt nhiều kết quả đáng tự hào.
Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện kế hoạch 5 năm và nhiệm kỳ của đại hội XIV của Đảng. Ngành giáo dục tập trung những nhiệm vụ gì sau khi các luật và nghị quyết được thông qua, thưa ông?
- Năm 2026 không chỉ khởi động mà còn là năm mở đầu cho nhịp tăng tốc mới của giáo dục, không chỉ cho nhiệm kỳ 5 năm tới mà cho cả chặng đường phát triển dài hạn của ngành giáo dục và đào tạo.
Sau khi các luật và nghị quyết của Quốc hội được thông qua, Bộ sẽ khẩn trương ban hành các nghị định và văn bản dưới luật, bảo đảm đến đầu năm 2026, khi các luật và nghị quyết có hiệu lực, việc tổ chức thực hiện có thể triển khai ngay trong thực tiễn.
Song song với đó, các định hướng và chính sách lớn của Nghị quyết số 71 đang được cụ thể hóa bằng các đề án, nhằm triển khai ngay từ đầu năm 2026 khi các luật có hiệu lực.

Ông đánh giá gì về những thuận lợi và thách thức đối với ngành giáo dục trong thời gian tới?
- Ở thời điểm hiện nay, giáo dục đang đứng trước rất nhiều thuận lợi. Chúng tôi thường gọi đó là “vận hội mới” của giáo dục.
Tuy nhiên, phía trước vẫn còn nhiều thách thức. Trước hết là thách thức từ chính yêu cầu phát triển cao, với mục tiêu rất lớn và tốc độ phải rất nhanh.
Trong khi đó, những yếu tố của quá khứ, sức ì của thói quen cũ, tư duy cũ, cách làm cũ luôn tồn tại trước các yêu cầu đổi mới.
Các thách thức này tác động tới giáo dục phổ thông và bậc đại học. Do đó, làm thế nào để vừa đào tạo, vừa giữ chân, phát huy nguồn nhân lực trong nước, đồng thời thu hút được các chuyên gia quốc tế..., là thách thức mang tính toàn cầu, không chỉ riêng đối với Việt Nam.
Ngoài ra, ngay trong năm 2026, việc sắp xếp lại hệ thống theo hướng tinh gọn bộ máy, đổi mới quản trị cũng sẽ tác động đến thói quen, tâm lý và lợi ích của các chủ thể liên quan.
Là người đứng đầu ngành giáo dục, theo ông cần làm gì để nâng cao chất lượng chung của toàn hệ thống?
- Để bảo đảm công bằng trong giáo dục và nâng cao chất lượng một cách đồng bộ trên phạm vi cả nước, khi các nhóm đối tượng và vùng miền có xuất phát điểm khác nhau, giáo dục đứng trước thách thức rất lớn.
Việc nâng cao chất lượng chung của toàn hệ thống trong bối cảnh tỷ lệ người học ở các vùng khó khăn còn chiếm tỷ lệ đáng kể là bài toán không dễ giải.

Nhân dịp năm mới, ông muốn gửi gắm thông điệp gì đến phụ huynh, học sinh và đội ngũ thầy cô giáo trên cả nước?
- Năm 2026 rất quan trọng đối với cả đất nước và đối với ngành giáo dục. Cơ hội phát triển rộng mở, ngành giáo dục nhận được sự quan tâm rất lớn, nhưng đồng thời trách nhiệm cũng rất nặng nề.
Tôi mong rằng đội ngũ nhà giáo, với tất cả niềm vinh dự và trách nhiệm của mình, sẽ tiếp tục đổi mới, nhận thức đầy đủ hơn nữa vai trò, sứ mệnh, trách nhiệm và danh dự của nghề giáo, để mỗi ngày làm tốt hơn, có thể gánh vác được trọng trách lớn mà đất nước đã giao phó.
Đối với người học, tôi mong các em chủ động hơn, sáng tạo hơn, tận dụng tốt các cơ hội để không ngừng học tập, rèn luyện và phát triển bản thân, từ đó nắm bắt được những cơ hội rất lớn cho chính mình và cho đất nước trong chặng đường sắp tới.
Tôi cũng mong rằng các thầy cô giáo, các nhà quản lý giáo dục và người học đều tìm thấy niềm vui trong công việc dạy và học của mình.
Nhân dịp này, tôi xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể quý vị phụ huynh đã luôn đồng hành cùng các thầy cô và học sinh của ngành giáo dục trong suốt thời gian vừa qua và trong thời gian tới.
Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!