Gửi bình luận
Không ít ca ngộ độc thực phẩm dịp Tết bắt nguồn từ sai lầm nhỏ trong lựa chọn, bảo quản và sử dụng thực phẩm quen thuộc khiến bữa cơm sum họp tiềm ẩn rủi ro sức khỏe.
Hai mắt xích dễ gây ngộ độc ngày Tết
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết Tết Nguyên đán và mùa lễ hội kéo dài luôn là giai đoạn nguy cơ cao về mất an toàn thực phẩm. Các trường hợp ngộ độc thường xuất phát từ 2 nhóm nguyên nhân chính.
Nhóm thứ nhất liên quan đến chất lượng và nguồn gốc thực phẩm. Đó là các loại thực phẩm không rõ xuất xứ, không nhãn mác, quy trình sản xuất không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Một số cơ sở sản xuất còn sử dụng phụ gia, hóa chất và phẩm màu độc hại để bảo quản hoặc tạo màu sắc bắt mắt. Thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn đường phố hoặc các sản phẩm thủ công không đảm bảo điều kiện vệ sinh cũng dễ nhiễm vi khuẩn gây bệnh.
Nhóm nguyên nhân thứ hai đến từ thói quen của người tiêu dùng, đặc biệt là trong những ngày cận Tết. Nhiều gia đình có xu hướng mua và tích trữ thực phẩm với số lượng lớn để tránh cảnh chợ búa đông đúc hoặc lo hàng quán đóng cửa. Tủ lạnh vì thế luôn trong tình trạng chật kín thịt cá, giò chả, đồ nấu sẵn, thực phẩm đông lạnh và các món chế biến trước.
Theo chuyên gia, việc tích trữ quá nhiều thực phẩm trong thời gian ngắn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu bảo quản không đúng cách. Một sai lầm phổ biến là cho rằng nhiệt độ lạnh của tủ lạnh có thể đảm bảo an toàn cho mọi loại thực phẩm.
Trên thực tế, tủ lạnh chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn vi sinh vật gây hại. Khi thực phẩm để quá lâu, đặc biệt là các món đã nấu chín như thịt kho, canh hay nem rán, vi khuẩn vẫn có thể sinh sôi.
Nguy cơ càng gia tăng khi thực phẩm sống và chín được để chung trong cùng ngăn tủ lạnh, khiến vi khuẩn từ đồ sống có thể lây nhiễm chéo sang thức ăn đã chế biến.
Việc bảo quản không đúng cách khiến thực phẩm nhanh chóng ôi thiu và nhiễm khuẩn.
Ngoài ra, trong những ngày Tết, việc tham gia nhiều bữa tiệc liên tiếp, ăn uống không kiểm soát hoặc kết hợp nhiều loại thực phẩm khác nhau cũng có thể gây rối loạn tiêu hóa và làm tăng nguy cơ ngộ độc.
“Ngộ độc thực phẩm có thể gây ra các triệu chứng nhẹ như buồn nôn, đau bụng và tiêu chảy. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể đối mặt với suy gan, suy thận, rối loạn điện giải, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và phụ nữ mang thai là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất và cần đặc biệt thận trọng”, chuyên gia chống độc phân tích.
Chủ động phòng ngừa để tránh ngộ độc
Để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm, TS Nguyên khuyến cáo người dân cần lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên mua tại các cơ sở uy tín, có chứng nhận an toàn thực phẩm. Trước khi mua, cần kiểm tra kỹ tình trạng thực phẩm, đảm bảo còn tươi, không có mùi lạ và không biến đổi màu sắc.
Người dân nên hạn chế sử dụng thực phẩm đường phố và đồ ăn chế biến sẵn không đảm bảo vệ sinh, tránh rượu bia không rõ nguồn gốc.
Thực phẩm cần được bảo quản đúng cách, tuân thủ nguyên tắc ăn chín uống sôi. Các món ăn thừa nên được đun sôi lại, để nguội rồi cho vào hộp kín trước khi bảo quản trong tủ lạnh. Khi sử dụng lại, cần đun nóng kỹ một lần nữa.
Chuyên gia cũng lưu ý không nên tích trữ quá nhiều đồ ăn trong tủ lạnh. Việc mua và chế biến vừa đủ không chỉ giúp đảm bảo an toàn mà còn tránh lãng phí, bởi các hàng quán thường mở cửa trở lại khá sớm sau Tết. Việc ăn uống trong những ngày lễ cần được kiểm soát hợp lý, tránh ăn cùng lúc quá nhiều loại thực phẩm khó tiêu.
Khi nghi ngờ có người bị ngộ độc thực phẩm, cần lập tức ngừng sử dụng loại thực phẩm nghi ngờ và theo dõi sát các triệu chứng.
Với trường hợp nhẹ, người bệnh nên uống nhiều nước hoặc dung dịch điện giải để tránh mất nước, ăn các món dễ tiêu và giữ ấm cơ thể. Nếu người bệnh nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở hay mất ý thức, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
An toàn thực phẩm trong dịp Tết không chỉ phụ thuộc vào sự kiểm soát của cơ quan chức năng mà còn nằm ở lựa chọn và thói quen của mỗi gia đình. Chỉ một chút chủ quan trong việc tích trữ và sử dụng thực phẩm cũng có thể biến những bữa cơm sum họp thành mối nguy cho sức khỏe trong những ngày đầu năm mới.
