Bước đầu đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Lớp học song ngữ

Tại lớp 6A4, Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo (phường Cẩm Thành), xuất hiện bầu không khí học tập mới lạ. Những bài giảng về lịch sử, địa lý, văn hóa quê hương bằng tiếng mẹ đẻ như thường lệ, nay được chuyển tải sinh động qua ngôn ngữ tiếng Anh. Trong suốt 45 phút, tiếng Anh không làm mất đi nét đặc trưng của vùng đất “núi Ấn, sông Trà” mà ngược lại, còn tạo ra một lăng kính mới mẻ, hiện đại để các em học sinh tiếp cận chính nguồn cội của mình.

Cô Nguyễn Thị Mỹ Lệ, giáo viên môn Giáo dục địa phương, Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo chia sẻ, để có một tiết học song ngữ thành công là cả một quá trình tự học và đổi mới không ngừng.

“Tôi phải nghiên cứu rất kỹ tài liệu chuyên môn, thực hiện số hóa học liệu, đặc biệt là trau dồi kỹ năng ngôn ngữ hóa để kết nối văn hóa, bản sắc của quê hương với tiếng Anh một cách linh hoạt. Phương pháp chủ đạo là lấy học sinh làm trung tâm, tạo không gian thoải mái để các em nắm vững kiến thức cốt lõi mà vẫn sử dụng ngoại ngữ tự nhiên”, cô Lệ nói.

Năm học 2025-2026 đánh dấu bước ngoặt khi nhiều môn học như Toán, Khoa học tự nhiên... được Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo đưa vào danh sách thí điểm giảng dạy song ngữ. Tại đây, triết lý giáo dục đã thay đổi: Tiếng Anh không còn là môn học để lấy điểm, mà là công cụ để tư duy. Việc khuyến khích phản biện và thuyết trình nhóm bằng tiếng Anh giúp học sinh hình thành phản xạ tự nhiên, xóa bỏ tâm lý “sợ sai” - rào cản lớn nhất của người học ngoại ngữ bấy lâu nay.

Em Nguyễn Hoàng Nhân, học sinh lớp 6A4 chia sẻ: để tiếng Anh thực sự trở thành ngôn ngữ thứ hai, mỗi học sinh phải tự nhận thức được tầm quan trọng của nó trong thời đại hội nhập. Hoàng Nhân đã tự lập kế hoạch học tập riêng, rèn luyện hằng ngày để không chỉ giỏi lý thuyết mà còn có thể diễn đạt ý tưởng của mình một cách trôi chảy.

Thầy Trần Quốc Bảo, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo cho biết, để thực hiện hiệu quả lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, nhà trường đã chú trọng đầu tư hạ tầng số và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Kết quả bước đầu từ các lớp thí điểm cho thấy, học sinh rất hào hứng. Đây là động lực để nhà trường tiếp tục mở rộng mô hình trong những năm học tiếp theo.

Từng bước hiện thực hóa mục tiêu

Tại các trường thực hiện, việc đưa tiếng Anh vào giảng dạy được tổ chức bài bản, tránh tâm lý hình thức. Thay vì triển khai ồ ạt, các đơn vị chọn phương thức thực hiện theo từng lớp, gắn với năng lực thực tế của giáo viên.

Để giảm bớt áp lực, các trường xây dựng hệ thống hỗ trợ đa dạng, từ tài liệu tham khảo song ngữ đến các tiết học trực tuyến với giáo viên nước ngoài. Những buổi tương tác trực tiếp giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nghe - nói trong môi trường thực tế, xóa tan mặc cảm về rào cản địa lý. Ngoài ra, các hoạt động giao tiếp ngắn từ 10-15 phút hằng ngày đã giúp tiếng Anh dần trở thành một phần trong sinh hoạt học đường.

Thầy Phạm Đức Phước, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Thực hành sư phạm Lý Tự Trọng (phường Kon Tum) khẳng định: “Nhà trường không chạy theo thành tích hay xu hướng nhất thời, mà chú trọng vào việc tạo ra môi trường học tập tích cực, nơi giáo viên sẵn sàng đổi mới và học sinh có cơ hội học tập chủ động. Khi tiếng Anh không còn là áp lực, nó sẽ trở thành động lực để các em vươn xa hơn”.

Ông Nguyễn Ngọc Thái, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi cho biết, ngành giáo dục tỉnh ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động của các trường trong việc thí điểm dạy song ngữ. Thời gian tới, Sở sẽ từng bước mở rộng quy mô triển khai dựa trên việc đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ sở vật chất hiện đại, trong đó trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số và bồi dưỡng chuyên môn giáo viên.

Theo lộ trình đến năm 2030, khi 100% trường học triển khai dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1, một nền tảng ngôn ngữ vững chắc sẽ được thiết lập. Những nỗ lực hôm nay chính là những viên gạch đầu tiên trong lộ trình hội nhập quốc tế của ngành giáo dục tỉnh Quảng Ngãi.