Cần luật hóa chính sách quản lý nhà giáo

Quan tâm tới chính sách

Trường ĐH Anh Quốc Việt Nam được vận hành theo mô hình tư thục có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, với đội ngũ giảng viên quốc tế 100%. Hiện, trường có 58 giảng viên người nước ngoài đến từ nhiều quốc gia; trong đó, có 26 tiến sĩ và 32 thạc sĩ. Từ thực tiễn hoạt động của nhà trường, Giám đốc Pháp chế và Hợp tác chính phủ, Trường ĐH Anh Quốc Việt Nam, bà Nguyễn Kim Dung chia sẻ một số vấn đề còn bất cập về chính sách. Trong đó có việc nhiều văn bản pháp luật như thông tư, nghị định được các bộ, ngành ban hành không đồng nhất dẫn tới việc thực thi không hiệu quả.

Điển hình, luật cho phép thành lập cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài nhưng lại chưa có chính sách đặc thù cho những cơ sở giáo dục này về việc mở ngành, điều kiện giáo viên phải đáp ứng. Chưa có sự liên kết để các quy định về giáo viên nước ngoài được chính sách đồng nhất, dẫn tới khó khăn cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực GD-ĐT.

Tại Quyết định số 569/QĐ-TTg ngày 11/5/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030, Thủ tướng nhấn mạnh, việc “sửa đổi các quy định nhằm khuyến khích chuyển dịch nhân lực hai chiều giữa khu vực công và tư; có cơ chế, chính sách hỗ trợ kinh phí và tạo thuận lợi về thủ tục xuất/nhập cảnh, visa, giấy phép lao động... để thu hút nhân lực trình độ cao từ nước ngoài”. Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Kim Dung, các chính sách hiện hành chưa đáp ứng được định hướng này.

Từ những hạn chế, bất cập, bà Nguyễn Kim Dung cho rằng, nếu Luật Nhà giáo được xây dựng cần bổ sung quy định về việc mở ngành đối với trường có vốn đầu tư nước ngoài; quy định về phê duyệt hiệu trưởng tại trường phổ thông có vốn đầu tư nước ngoài trong Nghị định 86/2018. Đồng thời, sửa đổi thủ tục miễn giấy phép lao động cho giảng viên nước ngoài quy định tại Nghị định 152/2019/NĐ-CP.

Cùng với đó, khi ban hành các chính sách về nhà giáo cần quy định rõ áp dụng cho giáo viên trong nước và cho giáo viên nước ngoài vì đặc thù hệ thống ngành nghề các nước khác nhau và điều kiện lao động tại Việt Nam cũng khác. Đồng thời, bỏ các quy định về cung cấp đủ hồ sơ như hợp đồng lao động, giấy phép lao động tại khâu xin cấp phép mở ngành mà thay thế bằng hậu kiểm hoặc báo cáo về điều kiện giảng viên trước kỳ học đầu tiên.

Nên bổ sung các quy định về trình độ bằng cấp của các trưởng khoa, trưởng phòng ban chuyên môn (như Phòng Quản lý đào tạo, Phòng Hợp tác quốc tế…) đã bị bãi bỏ theo Quyết định 70/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Luật cần có 1 điều khoản về việc giáo viên, giảng viên nước ngoài có quyền lợi và nghĩa vụ tham gia các hoạt động chuyên môn đào tạo và được quyền tham gia vào nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ sử dụng nguồn ngân sách Nhà nước.