Ứng dụng công nghệ số, mở rộng kênh tiêu thụ và xây dựng chuỗi giá trị gắn với người dân giúp hợp tác xã nâng cao thu nhập, tạo sinh kế bền vững.
Thay đổi tư duy sản xuất, tạo việc làm ổn định
Trong công tác thực hiện các mục tiêu giảm nghèo bền vững tại khu vực miền núi phía Bắc, mô hình hợp tác xã (HTX) ngày càng khẳng định vai trò là “hạt nhân” tổ chức sản xuất, liên kết thị trường và tạo việc làm tại chỗ cho người dân.
Tại phường Thục Phán (Cao Bằng), Hợp tác xã Nông nghiệp Ba sạch Hưng Đạo là một trong những mô hình tiêu biểu. Thành lập từ năm 2017, HTX tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp truyền thống của địa phương.
Theo ông Lại Đức Thứ, Giám đốc HTX, mục tiêu xuyên suốt của đơn vị không chỉ là sản xuất, kinh doanh mà còn hỗ trợ người dân nâng cao kiến thức sản xuất, tạo sinh kế ổn định, giúp người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo góp phần giảm nghèo tại địa phương.
Thực tế cho thấy, sản xuất nông nghiệp tại địa phương vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như hạ tầng thủy lợi chưa đồng bộ, khí hậu miền núi biến động thất thường, tập quán canh tác nhỏ lẻ, tự cung tự cấp còn phổ biến. Đặc biệt, tư duy sản xuất hàng hóa, liên kết chuỗi giá trị vẫn còn là điều xa lạ với không ít hộ dân.
Xác định rõ vai trò “bà đỡ” cho người dân, HTX Ba sạch Hưng Đạo đã xây dựng quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, hỗ trợ giống, vật tư đầu vào và cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm đầu ra. Nhờ đó, người dân yên tâm chuyển đổi phương thức sản xuất, từng bước tham gia chuỗi giá trị nông nghiệp.

Trước đây, do thiếu tư liệu sản xuất, cuộc sống của người dân địa phương còn gặp khó khăn, thu nhập của một số người dân mỗi tháng chỉ từ 1 - 1,2 triệu đồng. Nhiều hộ dân khi tham gia HTX đã có thu nhập ổn định hơn, đời sống từng bước được cải thiện. Hiện nay, HTX tạo việc làm trực tiếp cho 15 lao động với mức thu nhập từ 5,5-7 triệu đồng/tháng, đồng thời tạo sinh kế gián tiếp cho khoảng 600-700 người dân trên địa bàn tỉnh.
Người dân đã mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô chuồng trại, ứng dụng công nghệ số vào các mô hình nông nghiệp có giá trị kinh tế cao, tỷ lệ hộ nghèo tại địa phương đã giảm đi trong thời gian qua.
Ứng dụng công nghệ số để mở rộng thị trường
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, HTX Ba sạch Hưng Đạo xác định công nghệ không còn là lựa chọn mà là yếu tố sống còn để mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm, cải thiện thu nhập của các thành viên.
Công nghệ số đã được ứng dụng vào quy trình quản lý và vận hành, từ phần mềm kế toán, quản lý bán hàng, hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR giúp minh bạch thông tin, nâng cao uy tín sản phẩm và tạo lợi thế cạnh tranh. Hơn 30 mã sản phẩm từ nông sản tươi như: Ngô ngọt, đậu tương đến các sản phẩm chế biến như miến, bún, phở khô, gạo, nấm hương… đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội.
Không chỉ bán hàng, chuyển đổi số còn giúp dự báo nhu cầu thị trường, hướng dẫn người dân sản xuất theo đơn hàng, từ đó giảm thiểu rủi ro và tối ưu lợi nhuận cho từng hộ.
Song song với hoạt động sản xuất kinh doanh, các lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác an toàn và kỹ năng chuyển đổi số cho người dân đã được tổ chức thường xuyên. Thông qua đó, người dân từng bước thay đổi tư duy từ sản xuất truyền thống sang làm kinh tế nông nghiệp, chủ động tiếp cận thị trường, tạo tiền đề vững chắc cho công cuộc xóa đói giảm nghèo tại địa phương.
Theo ông Lại Đức Thứ, chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với lợi ích thiết thực của người nông dân. Công nghệ được sử dụng như một công cụ để thắt chặt chuỗi liên kết, bảo đảm quyền lợi của thành viên HTX và giúp người dân có sinh kế ổn định, lâu dài.
Mở ra hướng đi mới cho nông thôn vùng cao
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số hiện là phương tiện nhanh nhất, hiệu quả để đưa thông tin đến cho toàn dân, công tác truyền thông. Thực tiễn từ HTX Ba sạch Hưng Đạo cho thấy, khi chuyển đổi số được triển khai đồng bộ với tổ chức sản xuất và liên kết thị trường, người dân nghèo có thể chủ động tiếp cận thông tin, dịch vụ, chính sách và cơ hội phát triển.

Việc triển khai xây dựng trạm truyền thông đa phương tiện ở Cao Bằng cũng đã góp phần vào hoàn thiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, hạn chế tái nghèo. Khi người dân chủ động hơn trong tiếp cận chính sách, học hỏi kinh nghiệm… có cơ hội hơn để vươn lên thoát nghèo bền vững, làm chủ cuộc sống.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, góp phần phát triển kinh tế số, xã hội số, thúc đẩy giảm nghèo bền vững và bảo đảm nguyên tắc “không để ai bị bỏ lại phía sau”.