Gửi bình luận
Hai hội thảo quốc gia do Trường Đại học Kinh tế - Luật tổ chức đưa ra nhiều giải pháp nâng tầm các ngành hàng chủ lực vùng Đông Nam Bộ.
Ngày 17/7, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TPHCM (UEL) tổ chức hai hội thảo khoa học cấp quốc gia nhằm nâng cao vị thế các ngành hàng chủ lực vùng Đông Nam Bộ trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Với chủ đề "Đánh giá tình hình tham gia và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu của một số ngành hàng chủ lực vùng Đông Nam Bộ trong bối cảnh phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn", hội thảo đầu tiên tập trung phân tích thực trạng tham gia chuỗi giá trị của các ngành chủ lực.
Trình bày tham luận về vị thế các ngành chủ lực của Việt Nam, ThS Phạm Chí Khoa, Khoa Tài chính - Ngân hàng UEL, nhận định quy mô xuất khẩu tăng nhanh cho thấy Việt Nam hội nhập ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, quy mô lớn chưa đồng nghĩa với vị thế cao khi khoảng cách giữa tăng trưởng xuất khẩu và năng lực làm chủ chuỗi giá trị vẫn còn đáng kể, đặc biệt trong các ngành điện tử và máy móc.
Dù đạt kim ngạch xuất khẩu lớn, các ngành này vẫn có giá trị gia tăng nội địa thấp, chủ yếu thực hiện gia công, lắp ráp và phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu.
Theo ThS Phạm Chí Khoa, chính sách công nghiệp cần ưu tiên phát triển các cụm liên kết ngành, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời định hướng các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng vào hoạt động thiết kế, phát triển sản phẩm để doanh nghiệp từng bước làm chủ công nghệ, thay vì chỉ dừng ở khâu gia công.
Ở góc độ đánh giá năng lực cạnh tranh, TS Nguyễn Văn Nên, Khoa Kinh tế UEL, cho rằng ngành điện tử Việt Nam đang có lợi thế so sánh tương đối cao nhưng chủ yếu tập trung vào điện thoại và linh kiện, trong khi các lĩnh vực công nghệ cao như thiết bị bán dẫn, mạch tích hợp vẫn còn nhiều dư địa phát triển.
Ông Nên đề xuất phát huy vai trò đầu tàu của Đông Nam Bộ thông qua mở rộng các khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo và cụm liên kết ngành; đồng thời tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu.
Bên cạnh đó, liên kết vùng về logistics, hạ tầng số và nguồn nhân lực được xem là điều kiện quan trọng để xây dựng hệ sinh thái sản xuất điện tử hiệu quả hơn.
Buổi chiều, hội thảo thứ hai diễn ra với chủ đề "Quan điểm, định hướng và giải pháp để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu của một số ngành hàng chủ lực tại vùng Đông Nam Bộ gắn với chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn".
Theo TS Nguyễn Tiến Trung, Khoa Tài chính - Ngân hàng UEL, Đông Nam Bộ vẫn giữ vai trò là trung tâm kết nối quốc tế quan trọng của Việt Nam với sự phân công rõ nét giữa các địa phương trong lĩnh vực dịch vụ, logistics, công nghiệp xuất khẩu, cảng biển và phát triển không gian công nghiệp.
Tuy nhiên, lợi thế tương đối của vùng trong thương mại quốc gia đang có xu hướng thu hẹp, đòi hỏi chuyển từ mục tiêu mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Trung cho rằng cần nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, đẩy mạnh số hóa chuỗi cung ứng và logistics, phát triển công nghiệp hỗ trợ, thúc đẩy mô hình khu công nghiệp sinh thái và tăng cường điều phối vùng theo chức năng.
Đây là những giải pháp giúp Đông Nam Bộ phát huy tốt hơn các lợi thế hiện có, gia tăng giá trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất toàn cầu.
Ở góc độ kinh tế tuần hoàn, học viên cao học Cao Đình An trình bày tham luận "Định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn trong các ngành hàng chủ lực vùng Đông Nam Bộ: từ thiết kế, sử dụng nguyên liệu đến tái chế và xử lý chất thải".
Tham luận đề xuất giai đoạn 2027-2030, vùng cần mở rộng các trung tâm tái chế và logistics ngược, phát triển khu công nghiệp sinh thái, áp dụng tiêu chí mua sắm xanh trong đầu tư công, nhân rộng trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và tăng sử dụng vật liệu tái chế trong bao bì, xây dựng.
Đồng thời, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp tái chế và doanh nghiệp sản xuất để hình thành chu trình sử dụng tài nguyên hiệu quả, hướng tới mục tiêu đưa Đông Nam Bộ trở thành vùng đi đầu cả nước về công nghiệp tuần hoàn, logistics ngược và đô thị tiêu dùng có trách nhiệm vào năm 2030.
Hai hội thảo nằm trong khuôn khổ đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia "Nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu đối với một số ngành hàng chủ lực của doanh nghiệp Việt Nam tại vùng Đông Nam Bộ", do Trường Đại học Kinh tế - Luật chủ trì, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia tài trợ thực hiện.
Theo TS Trần Thanh Long, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Luật, kỳ vọng những ý kiến, kiến nghị tại hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học cho công tác hoạch định chính sách, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển bền vững vùng Đông Nam Bộ trong giai đoạn mới.
