Từng trượt 3 môn vì không biết nhấn nút "nộp bài" trên máy tính, hay phải luyện tiếng Anh lúc 0h để thi chứng chỉ B1, ông Dương Văn Bảy, 65 tuổi, vừa nhận bằng cử nhân loại Khá sau 6 năm.
Sáng 17/4, ông Dương Văn Bảy có mặt sớm tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM, sau khi vượt hơn 200 km từ An Giang. Suốt 6 năm qua, ông không nhớ nổi mình đã bao nhiêu lần ngược xuôi trên cung đường này.
Nhưng hôm nay rất khác, ông khoác lên mình bộ lễ phục, trở thành tân cử nhân ngành Việt Nam học với tấm bằng loại Khá.
"Tôi mừng quá, đêm trước ngủ không được, cứ đi lại suốt trong nhà", ông Bảy chia sẻ.

Ông Dương Văn Bảy trong ngày nhận bằng tốt nghiệp đại học. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Vốn yêu thích văn chương, mê đọc sách từ nhỏ nhưng vì gia cảnh khó khăn và lập gia đình sớm, ông Bảy đành gác lại ước mơ học tập. Suốt thời trai trẻ, ông làm nông, rồi chuyển sang làm thợ may ở thị trấn Núi Sập, Thoại Sơn, An Giang. Ông sau đó còn làm thêm nhiều việc, chăm lo con nhỏ để vợ yên tâm lên TP HCM học trường Đại học Tài chính - Kế toán.
Vợ ông tốt nghiệp trở về quê vào đầu những năm 1990, được nhận vào làm ở một cơ quan nhà nước. Lúc này, gia đình bớt lo cái ăn cái mặc, ông Bảy lại lần lượt đưa hai con gái ra thị xã Long Xuyên theo học ở trường chuyên Thoại Ngọc Hầu.
Khi các con trưởng thành, ông Bảy bỏ nghề may, quay lại học bổ túc cấp 3. Hoàn thành chương trình nhưng ba lần thi tốt nghiệp đều trượt vì bị điểm liệt môn Toán, ông gác lại chuyện học hành một lần nữa. Đến năm 2019, một người bạn động viên ông đăng ký ôn thi tốt nghiệp THPT ở một trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Năm 2020, ông đỗ tốt nghiệp ở tuổi 59, sau gần 20 năm lỡ hẹn.
Trong niềm phấn khích, ông đăng ký vào ngành Việt Nam học, trường Đại học An Giang, hệ chính quy tập trung, cách nhà chừng 30 km.
"Tôi đăng ký vì thích tìm hiểu về văn hóa và sử liệu Việt Nam chứ không biết chương trình học ra sao, sinh hoạt thế nào", ông Bảy kể. Khi biết phải đến lớp toàn thời gian, cùng nhiều hoạt động rèn luyện, đoàn thể, ông đành dừng lại.
Nghe lời khuyên của con gái, ông đăng ký vào ngành Việt Nam học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, với hình thức đào tạo từ xa. Đây là ngành học tập trung vào văn hóa, ngôn ngữ, lịch sử Việt Nam - phù hợp với sở thích của ông.
Thử thách đến với sinh viên U70 ngay từ học kỳ đầu, khi toàn bộ hoạt động đều diễn ra online, do ảnh hưởng của Covid-19. Vốn ít tiếp xúc với máy vi tính, những buổi học online đầu tiên qua Zoom khiến ông áp lực.
"Ban đầu tôi chán lắm, tưởng tượng học đại học được gặp bạn bè, thầy cô, biết giảng đường ra sao, ngờ đâu chỉ ôm cái máy tính", ông nhớ lại. "Mà tôi đâu có biết dùng ra sao, gõ bàn phím như mổ cò, nhấp chuột cũng không biết".
Cũng vì thế, ông Bảy trượt 3 môn đầu. Ông làm bài trên hệ thống, nhưng không biết cách gửi nên giảng viên không nhận được bài, đành học lại.
Mãi đến năm 2022, ông Bảy mới được gặp bạn bè, thầy cô trực tiếp. Khoảng 2-3 tháng, ông lại bắt xe lên TP HCM dự thi tập trung. Sinh viên U70 còn nhớ lần thi đầu tiên căng thẳng đến choáng váng mặt mày. Ra khỏi phòng thi, ông đến góc hành lang khuất, tựa vào tường để lấy lại tinh thần "vì sợ bạn cùng lớp cười".
Là sinh viên lớn tuổi nhất lớp nhưng hễ có bài tập nhóm, ông Bảy lăn xả, hết mình cùng bạn học, nhờ đó biết thế nào là "chạy deadline". Không thạo công nghệ, mỗi lần thuyết trình nhóm, ông viết tay nội dung, chụp lại gửi cho bạn cùng lớp chỉnh sửa thành bản trình chiếu.
"Tôi không ngần ngại việc gì, chỉ sợ là gánh nặng của các bạn chung nhóm. May mắn các em, cháu hỗ trợ rất nhiệt tình, vui vẻ", ông nói.
Song song, ông Bảy được một thầy giáo gần nhà kèm môn tiếng Anh, từ vỡ lòng. Sau những giờ học online, ông lại cắp sách đến nhà thầy, ngồi học cùng học sinh.
Hoàn thành chương trình đại học giữa năm ngoái, ông Bảy miệt mài ôn luyện tiếng Anh để thi lấy chứng chỉ B1 – chuẩn đầu ra ngoại ngữ của trường. Trước đây, ông hay sưu tầm các tác phẩm văn học kinh điển, cả bản tiếng Anh lẫn tiếng Việt. Rảnh rỗi, ông lại lấy sách ra đọc rồi tra từng từ để ghép nghĩa nên nghĩ vốn từ vựng và kỹ năng đọc ổn. Nhưng ở lần thi đầu tiên, ông trượt vì không kịp làm bài thi viết và nghe trên máy vi tính.
Được bạn bè cùng lớp khuyên tìm giáo viên kèm riêng, ông mò mẫm trên mạng và tìm được một cô giáo dạy ở Cần Thơ. Cô giáo định từ chối vì học viên lớn tuổi, học online khó tiếp thu nhưng ông Bảy dành cả ngày thuyết phục. Ông chấp nhận học ca 0h vì cô chỉ trống mỗi khung giờ này. Thời lượng mỗi buổi là một tiếng nhưng đa phần kéo dài hơn, nhiều hôm gần 2h, ông mới đi ngủ. Ròng rã ôn suốt một tháng trời, ông Bảy thi đỗ chứng chỉ B1 hồi tháng 12 năm ngoái để làm thủ tục xét tốt nghiệp.

Ông Bảy (đeo kính) ngồi ôn bài trước giờ thi ở trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn năm 2023. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Ông Bảy nói phấn khởi khi sự ham học của mình truyền cảm hứng cho con cháu. Ông kể lần lên TP HCM thi chứng chỉ tiếng Anh, khi đang ở nhà con gái ôn bài, hai cháu gái cũng tự động lấy sách vở ra ngồi học cạnh ông ngoại.
"Ở tuổi này, tôi học không phải vì bằng cấp. Tôi học để bù lại quãng đời tuổi trẻ vì hoàn cảnh mà lỡ cơ hội được đến trường", ông Bảy nói. "Học tập là niềm vui, là để mở mang đầu óc, quen biết nhiều bạn trẻ, tư duy theo một cách mới".
TS Nguyễn Thị Quốc Minh, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, từng giảng dạy lớp của ông Bảy nói tuy nhà xa, tuổi tác đã lớn, nhưng ông Bảy tham gia mọi buổi học, nghiêm túc và tích cực phát biểu. Nữ giảng viên ấn tượng nhất là cách ông vượt qua môn Ngoại ngữ và Tin học - là điều kiện bắt buộc để được cấp bằng.
"Tôi thật sự rất nể trọng, khâm phục. Đây là tấm gương sáng về tinh thần học tập, cần được lan tỏa", TS Minh nói.
Tấm bằng cử nhân mở ra chân trời mới với ông Bảy. Ông cho biết vợ và các con khuyến khích học lên thạc sĩ. Nhưng trước mắt, ông đặt mục tiêu rèn tiếng Anh thật tốt để đọc các tác phẩm văn học nước ngoài bằng ngôn ngữ gốc.
"Việc học là cả đời, không có cách này thì sẽ con đường khác, đã đam mê, dấn thân thì ít ai muốn dừng lại", ông Bảy nói.

Người thân từ An Giang lên TP HCM chúc mừng ông Bảy, ngày 17/4. Ảnh: Nhân vật cung cấp