Gửi bình luận
Xã Hòa Vang (Đà Nẵng) thí điểm giáo dục công dân số và AI, giúp học sinh sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.
Ngày 7/11, UBND xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng) tổ chức hội nghị triển khai Chương trình thí điểm Giáo dục công dân số và Trí tuệ nhân tạo (AI) tại các trường tiểu học, THCS trên địa bàn năm 2026. Chương trình có sự tham gia của 218 giáo viên, với sự đồng hành, tư vấn chuyên môn của Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng).
Bên cạnh tiện ích học tập và kết nối, môi trường số cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ như tin giả, lừa đảo, bắt nạt trực tuyến, lộ lọt thông tin cá nhân. Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của AI đặt ra yêu cầu giúp học sinh tiếp cận công nghệ an toàn, có trách nhiệm.
Tháng 7/2026, xã Hòa Vang ban hành quy định về quản lý, sử dụng điện thoại di động và các thiết bị thông minh đối với học sinh. Tinh thần là giáo dục, nhắc nhở, hướng dẫn thay vì cấm đoán tuyệt đối; đồng thời phát huy sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.
Điều quan trọng hơn là giúp học sinh nhận diện nguy cơ trên không gian mạng, biết tự bảo vệ mình và sử dụng công nghệ đúng cách. Từ đó, xã Hòa Vang xây dựng Chương trình thí điểm Giáo dục công dân số và Trí tuệ nhân tạo, đón đầu việc triển khai Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông do Bộ GD&ĐT ban hành.
Chương trình được triển khai đồng bộ tại 3 trường: Tiểu học An Phước, Tiểu học Hòa Phú và THCS Ông Ích Đường. Theo kế hoạch, giáo viên tự học trực tuyến trong một tuần, tham gia một ngày học trực tiếp, sau đó có thêm một tuần vận dụng kiến thức để thiết kế bài dạy phù hợp với lớp học. Riêng giáo viên Tin học được tham gia lớp chuyên sâu, trở thành lực lượng dẫn dắt nội dung AI trong nhà trường.
Chương trình gồm 4 hợp phần: chính sách, nội quy và quản trị; giáo dục công dân số; giáo dục trí tuệ nhân tạo; phát triển đội ngũ và thí điểm. Trong đó, học sinh được trang bị kỹ năng quản lý thời gian sử dụng thiết bị, bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện tin giả, lừa đảo, ứng xử văn minh và hiểu quyền, nghĩa vụ trên không gian mạng.
Ở nội dung AI, học sinh tiểu học được làm quen với công nghệ, hình thành ý thức an toàn ban đầu. Với cấp THCS, các em từng bước tìm hiểu cách AI hoạt động, nhận biết giới hạn, khả năng sai lệch của công nghệ và vận dụng công cụ này để tạo sản phẩm học tập. Các dự án mẫu được xây dựng gắn với nông nghiệp, văn hóa và đời sống tại địa phương. Nội dung giáo dục được lồng ghép vào các môn học và hoạt động trải nghiệm hiện có, không hình thành môn học mới hay tạo thêm áp lực cho học sinh...
Phụ huynh được tiếp cận cẩm nang “Đồng hành số” và tham gia các buổi trao đổi tại 3 trường.
Ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang cho biết, chương trình xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của đời sống số, hướng đến không chỉ hạn chế tác động tiêu cực mà còn phát huy lợi ích của công nghệ đối với học sinh.
“Để chương trình đi vào thực chất, nhà trường và giáo viên giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ giáo viên Tin học, giáo viên ở các bộ môn khác cũng cần chủ động trau dồi kiến thức, nâng cao năng lực số để đồng hành cùng học sinh”, ông Nguyện chia sẻ.
Theo ông Nguyện, quá trình thí điểm cần được theo dõi sát sao, từ cách học sinh tiếp cận nội dung đến sự tham gia của phụ huynh. Những phản hồi thực tế cần được lắng nghe để kịp thời điều chỉnh, tránh triển khai hình thức.
“Ở khu vực nông thôn, việc nâng cao năng lực số cần được mở rộng ra ngoài phạm vi trường học, đến từng thôn, khu dân cư thông qua các tổ công nghệ số cộng đồng và trung tâm phục vụ hành chính công. Bởi một chính quyền số chỉ có thể vận hành hiệu quả khi người dân có đủ năng lực tham gia, trong đó thế hệ học sinh hôm nay chính là những công dân số trong tương lai”, ông Nguyện nhấn mạnh.
Ở góc độ chuyên môn, TS Hồ Trần Ngọc Oanh, Trưởng khoa Ngữ văn - Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) cho rằng, chương trình ưu tiên hình thành nhận thức, tư duy và ý thức sử dụng công nghệ có trách nhiệm thay vì đặt nặng yêu cầu về thiết bị hay kỹ năng thao tác.
Theo TS Oanh, với những trường học ở vùng ven, điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, việc trang bị nhận thức và kỹ năng an toàn trên không gian mạng càng có ý nghĩa thiết thực. Khung năng lực số dành riêng cho Hòa Vang được xây dựng phù hợp với học sinh tiểu học và THCS, với yêu cầu tăng dần theo độ tuổi, từ nhận biết, hiểu biết cơ bản đến khả năng ứng dụng và khai thác công nghệ.
Từ thực tế giảng dạy, cô Trần Thị Yến Nhi, giáo viên Trường Tiểu học An Phước nhận định, học sinh hiện có nhiều cơ hội tiếp cận điện thoại, máy tính nhưng chưa đủ khả năng nhận diện, phòng tránh rủi ro trên mạng. Vì vậy, việc trang bị kiến thức an toàn số và AI cần song hành với hướng dẫn, giám sát của giáo viên và phụ huynh, giúp trẻ sử dụng công nghệ đúng mục đích.
