Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh đại học cần tiên phong phát hiện vấn đề từ thực tiễn, đề xuất giải pháp mới, hiệu quả và sáng tạo.

Ngày 20/9, Đại học Kinh tế TPHCM tổ chức Hội nghị Kết nối đối tác khu vực công năm 2026.
Dự hội nghị có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, TPHCM và các địa phương. Về phía Bộ GD&ĐT có Thứ trưởng Lê Quân tham dự.
Hội nghị được Đại học Kinh tế TPHCM tổ chức trong bối cảnh phát triển đang thay đổi nhanh chóng, các bài toán ngày càng liên ngành và phức tạp. Câu hỏi đặt ra không còn chỉ là “Đại học có thể đóng góp gì cho khu vực công?”, mà là “Chúng ta có thể cùng nhau kiến tạo điều gì cho tương lai?”.

Theo báo cáo, giai đoạn 2020-2025, Đại học Kinh tế TPHCM đã mở rộng kết nối với 7 nhóm đối tác khu vực công, triển khai các hoạt động tư vấn và phản biện chính sách, phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu, đổi mới, chuyển đổi số, phát triển đô thị thông minh và hợp tác quốc tế.
Trong giai đoạn này, nhà trường đã ký 25 văn bản hợp tác; tổ chức 26 hội thảo, tọa đàm tư vấn - phản biện chính sách; triển khai hơn 160 khóa, lớp với trên 15.000 lượt học viên; thực hiện 105 đề tài, đề án, nhiệm vụ khoa học - công nghệ với 550 lượt chuyên gia Đại học Kinh tế TPHCM tham gia.
PGS.TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc Đại học Kinh tế TPHCM, cho biết thời gian qua, nhà trường chủ động gắn kết tri thức hàn lâm, quốc tế với các bài toán quản trị thực tiễn của Trung ương, các địa phương trên cả nước và các doanh nghiệp, đối tác.
Các nhóm giải pháp nổi bật gồm tư vấn phát triển kinh tế - xã hội, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực công, đồng hành cùng doanh nghiệp Nhà nước và phát triển hạ tầng xanh.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân (giữa, hàng đầu tiên) tham dự hội nghị.
Theo ông Hùng, đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và thuộc nhóm 30 nền kinh tế hàng đầu thế giới. Bối cảnh này đòi hỏi sự bứt phá mạnh mẽ về thể chế, quản trị và khoa học - công nghệ.
Trên bình diện toàn cầu, Mục tiêu Phát triển Bền vững số 17 - SDG 17 của Liên Hợp Quốc nhấn mạnh vai trò của hợp tác đa bên trong chia sẻ tri thức và nguồn lực. Lộ trình Giáo dục Đại học do UNESCO công bố năm 2026 cũng đặt phục vụ xã hội và phát triển bền vững vào trung tâm sứ mệnh của các đại học.
Từ góc độ chủ trương của Đảng và Nhà nước, các nghị quyết của Bộ Chính trị gồm Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 71-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW cũng đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với hệ thống đại học.

PGS.TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc Đại học Kinh tế TPHCM phát biểu tại hội nghị.
Trước những yêu cầu mới, tại hội nghị, Đại học Kinh tế TPHCM chính thức công bố Chiến lược Kết nối Đối tác Khu vực công giai đoạn 2026-2030, với bước chuyển từ “Đại học Đa ngành, bền vững” sang “Đại học đồng kiến tạo”.
Theo chiến lược này, nhà trường chuyển từ các kết nối song phương riêng lẻ sang xây dựng Hệ sinh thái hợp tác đa phương đồng sáng tạo giá trị vì tương lai bền vững (UEH Value Co-Creation Ecosystem for Sustainable Impact).
Mô hình được triển khai theo 4 bước: đồng xác định vấn đề - đồng thiết kế giải pháp - đồng triển khai - đồng tạo giá trị.
Qua đó, Đại học Kinh tế TPHCM hướng tới việc phát huy vai trò của đại học không chỉ trong cung cấp tri thức, đào tạo nguồn nhân lực hay nghiên cứu, mà còn tham gia sâu hơn vào quá trình xác định vấn đề, xây dựng và triển khai các giải pháp cùng khu vực công, doanh nghiệp và các đối tác.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định giáo dục đại học là nòng cốt để phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài, thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Các cơ sở giáo dục đại học phải trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo của quốc gia và cộng đồng. Trên thế giới, vai trò của các đại học tiên phong từ lâu đã không dừng lại ở giáo dục, đào tạo và phát triển tri thức, mà ngày càng tham gia trực tiếp vào việc giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, vùng và các địa phương.
Trên thực tế, nhiều đại học đồng thời là hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đóng vai trò quan trọng trong dẫn dắt các chương trình nghiên cứu và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược của các nước.
“Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy liên kết giữa nhà trường - Nhà nước - doanh nghiệp chỉ có thể phát huy giá trị khi có chiến lược, có sự phân công cụ thể, có lộ trình thực thi và địa chỉ, hướng đi rõ ràng. Các bên phải hợp tác chặt chẽ ngay từ khâu xác định nhu cầu và cùng xây dựng kế hoạch triển khai của quốc gia”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo đó, Phó Thủ tướng đánh giá cao tinh thần đồng sáng tạo, đồng kiến tạo mà Đại học Kinh tế TPHCM đã xác định trong chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030. Đó chính là cùng xác định vấn đề, cùng thiết kế giải pháp, cùng triển khai và cùng chịu trách nhiệm về kết quả.
Đồng thời, Phó Thủ tướng ghi nhận những dự án của nhà trường nhằm triển khai tầm nhìn trên như mô hình phòng thí nghiệm số, kết hợp cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các giải pháp phân loại rác, giao thông xanh hay nền tảng số, kết nối khu vực công để phục vụ các hoạt động nghiên cứu và tạo dựng chính sách.
Từ mô hình đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh một thông điệp chung đối với các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước: đất nước đang rất cần các trường đại học tiên phong trong phát hiện vấn đề từ thực tiễn, đề xuất các giải pháp và mở đường cho những phương pháp mới hiệu quả, sáng tạo.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu lưu ý một số nhóm vấn đề với các bộ, ngành, địa phương và các cơ sở giáo dục đại học nhằm tạo chuyển biến thực chất trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, gắn với thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Với Đại học Kinh tế TPHCM, Phó Thủ tướng đề nghị nhà trường lựa chọn một số vấn đề lớn có nhu cầu thực tiễn và địa chỉ ứng dụng rõ ràng để tập trung nghiên cứu; hướng hoạt động hợp tác, nghiên cứu vào việc tháo gỡ các vấn đề, giải quyết những bài toán cụ thể của TPHCM, các địa phương và cả nước.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu và các đại biểu dự hội nghị.
Phó Thủ tướng lưu ý không để hoạt động hợp tác mang tính hình thức, không mở rộng một cách dàn trải, chạy theo số lượng mô hình, chương trình, đề tài hoặc các hoạt động khác. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, sản phẩm đầu ra, cơ quan sử dụng, kết quả và hiệu quả dự kiến.
Những mô hình có kết quả tốt cần được tổng kết, hoàn thiện để xem xét nhân rộng. Những mô hình chưa thật sự hiệu quả phải đánh giá đúng nguyên nhân và kịp thời điều chỉnh.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học nói chung, Phó Thủ tướng đề nghị cần xác định rõ những lĩnh vực có thế mạnh, tập trung xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, liên ngành; tăng cường liên kết giữa các trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia.
Việc đánh giá hoạt động nghiên cứu không chỉ dựa trên số lượng đề tài, công bố khoa học mà phải coi trọng chất lượng sản phẩm, khả năng chuyển giao, mức độ ứng dụng và tác động thực tế.

Với Bộ GD&ĐT, trên cơ sở những mô hình, cách làm phong phú của Đại học Kinh tế TPHCM và các cơ sở giáo dục đại học khác, Phó Thủ tướng đề nghị khẩn trương hoàn thiện đề án, thúc đẩy hiệu quả mô hình hợp tác Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp.
Trong đó, cần tập trung vào việc xác định và công khai các bài toán thực tiễn; lựa chọn trường, nhóm nghiên cứu phù hợp; lựa chọn cơ chế đặt hàng và huy động nguồn lực; chia sẻ dữ liệu; phối hợp tổ chức nghiên cứu; tiếp nhận, chuyển giao và sử dụng kết quả một cách hiệu quả.
Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện cơ chế đánh giá hoạt động khoa học - công nghệ trong các cơ sở giáo dục đại học theo hướng coi trọng hơn sản phẩm, khả năng chuyển giao, mức độ ứng dụng và tác động kinh tế - xã hội, bên cạnh các tiêu chí học thuật.