Đào tạo nhân lực chất lượng cao - 'chìa khóa' cho chuyển đổi xanh

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động Hội thảo và Triển lãm công nghệ Nông nghiệp Xanh do Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) phối hợp với Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) tổ chức từ ngày 3 -4/6 tại Hà Nội.

Chương trình với sự tham gia của 350 chuyên gia, doanh nghiệp đã chia sẻ nhiều giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Tài nguyên cho kinh tế tuần hoàn

Chia sẻ tại Talkshow chiều 3/6, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Chủ tịch Công ty Giải pháp công nghệ chế biến nông sản sau thu hoạch cho rằng, một trong những thách thức lớn của ngành nông nghiệp hiện nay là xử lý phụ phẩm phát sinh sau quá trình sản xuất, chế biến. Nếu không được tận dụng hiệu quả, lượng phụ phẩm này có thể trở thành gánh nặng đối với môi trường.

Theo ông Thọ, doanh nghiệp đang thúc đẩy mô hình sản xuất tuần hoàn, coi phụ phẩm là nguồn nguyên liệu đầu vào để tạo ra các sản phẩm mới có giá trị gia tăng. Trong đó, phụ phẩm mềm được sử dụng để sản xuất phân bón hữu cơ và chế phẩm vi sinh; phụ phẩm cứng được xử lý bằng công nghệ nhiệt phân nhằm tạo ra than sinh học (biochar).

Loại vật liệu này có khả năng giữ nước, giữ dinh dưỡng, cải tạo đất và góp phần hấp thụ carbon. Việc kết hợp chế biến sâu, công nghệ số và kinh tế tuần hoàn không chỉ giúp giảm phát thải mà còn tạo thêm nguồn thu cho doanh nghiệp, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh và bền vững.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Lưu - Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Đồng Tâm nhận định, thách thức lớn nhất của ngành nông nghiệp hiện nay không chỉ nằm ở sản xuất mà còn ở việc đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường xuất khẩu.

“Nếu trước đây người tiêu dùng quan tâm đến thực phẩm sạch thì nay các đối tác quốc tế còn yêu cầu minh bạch nguồn gốc, trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và cam kết giảm phát thải carbon”, ông Lưu nói.

Theo ông, nông nghiệp đang bước vào giai đoạn “chuyển đổi kép”, gồm chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Chuyển đổi số giúp quản lý toàn bộ quá trình sản xuất bằng dữ liệu, còn chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu giảm phát thải và phát triển bền vững.

Để xuất khẩu thành công, mỗi sản phẩm nông sản cần có “hộ chiếu” là hệ thống các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và môi trường.

Nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Mỹ và Nhật Bản đang siết chặt các quy định liên quan đến mã số vùng trồng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và phát thải carbon.

Đề cập đến tiềm năng phát triển xanh của ngành dừa, bà Nguyễn Thị Thu Liên - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam cho biết, trong bối cảnh thế giới thúc đẩy các cam kết giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), ngành dừa Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào nền kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Theo bà Liên, cây dừa được xem là “bể chứa carbon” tự nhiên nhờ khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon trong quá trình sinh trưởng. Đồng thời, loại cây này có khả năng thích ứng tốt với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, xâm nhập mặn và bão gió, đặc biệt phù hợp với các vùng ven biển.

Một lợi thế nổi bật khác là khả năng phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn khi hầu hết các bộ phận của cây dừa đều có thể được tận dụng để tạo ra giá trị gia tăng. Từ nước dừa, cơm dừa, xơ dừa, gáo dừa đến thân, rễ và lá dừa đều có thể trở thành nguyên liệu cho ngành thực phẩm, thủ công mỹ nghệ, vật liệu xây dựng, phân bón hữu cơ hoặc các sản phẩm phục vụ du lịch.

Đúc kết hội thảo, TS Lê Quý Kha - Phó Chủ tịch VGA đã đưa ra cái nhìn tổng quan mang tính định hướng cao với chủ đề "Nông nghiệp xanh và số hóa - Chiến lược phát triển mới".

Phó Chủ tịch VGA đã vạch rõ lộ trình kết hợp giữa yếu tố "Xanh" và yếu tố "Số", tạo thành cặp bài trùng dẫn dắt nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh mới.

TS Lê Quý Kha – Phó Chủ tịch VGA đã đánh giá rất cao công tác tổ chức bài bản, sự chuẩn bị chu đáo cùng tinh thần nhiệt tình, hiếu khách của đơn vị chủ nhà HHT. Ông khẳng định, chính sự tâm huyết của HHT đã tạo nên một đêm Gala vô cùng ấn tượng và truyền cảm hứng mạnh mẽ.

Chủ động đào tạo nhân lực cho chuyển đổi xanh

Đại diện cho đơn vị đào tạo, ông Kiều Thành Trung - Trưởng khoa Công nghệ thông tin trường HHT đã làm bừng sáng hội trường với bài trình bày về "Giải pháp AI trong nông nghiệp". Những ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào việc dự báo dịch bệnh, quản lý tưới tiêu tự động được chứng minh là chìa khóa để nông nghiệp chuyển mình mạnh mẽ sang kỷ nguyên số.

NGƯT.TS Phạm Xuân Khánh - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho rằng, chuyển đổi xanh không thể chỉ dừng ở lý thuyết mà cần những công nghệ cụ thể cùng đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ.

Hiện nhà trường đào tạo 46 ngành, nghề thuộc 9 khoa với quy mô gần 6.000 học sinh, sinh viên. Đồng thời, trường duy trì mạng lưới hợp tác với hơn 400 doanh nghiệp trong và ngoài nước nhằm cập nhật xu hướng công nghệ và nhu cầu nhân lực mới.

Cuối năm 2025, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội thành lập Trung tâm Chuyển đổi xanh HHT-Azitech - đơn vị đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực này trong khối giáo dục nghề nghiệp. Trung tâm có sự tham gia tư vấn, đào tạo của các chuyên gia trong nước và quốc tế.

Theo lãnh đạo nhà trường, hội thảo lần này là bước đi cụ thể trong lộ trình nâng cấp trường thành Học viện Công nghệ cao Hà Nội với quy mô dự kiến từ 15.000 đến 18.000 người học. Ngay trong năm học 2026-2027, trường đặt mục tiêu nâng quy mô đào tạo lên 10.000 sinh viên.

Trong định hướng phát triển, nhà trường tập trung đào tạo nhân lực chất lượng cao ở các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Hội thảo và triển lãm có sự tham gia của nhiều đơn vị, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông nhằm tạo diễn đàn kết nối giữa nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo trong lĩnh vực chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn.

Theo kế hoạch, ngày 4/6, phiên toàn thể sẽ tập trung thảo luận các xu hướng chuyển đổi xanh, ESG và phát triển bền vững. Buổi chiều cùng ngày, hội thảo tiếp tục với 3 tiểu ban chuyên môn về công nghệ xanh, sinh kế xanh và cơ chế chính sách cho phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ chương trình còn diễn ra hội chợ nông sản xanh - sạch, giới thiệu các sản phẩm ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc.

Đêm “Gala Xanh 2026” với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ trẻ sẽ góp phần lan tỏa thông điệp phát triển bền vững tới học sinh, sinh viên và cộng đồng.