Cùng với thúc đẩy phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cần kiểm soát tác động tiêu cực, tăng cường giáo dục kỹ năng sử dụng AI đối với học sinh.

Tại Chương trình họp báo Công bố kết quả Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI – chiều 21/11, ông Tạ Đình Thi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã trao đổi về định hướng phát triển và quản lý trí tuệ nhân tạo (AI).
Ông cho rằng, đây là vấn đề đang nhận được sự quan tâm sâu sắc của cử tri, nhân dân và các đại biểu Quốc hội. Yêu cầu đặt ra là vừa thúc đẩy phát triển, ứng dụng AI trong các lĩnh vực của đời sống, vừa hạn chế những tác động tiêu cực, nhất là các hệ lụy có thể ảnh hưởng đến thế hệ trẻ.
Vấn đề này cũng được đặt ra tại kỳ họp Quốc hội, trong đó các đại biểu đã trao đổi, chất vấn Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về những nội dung liên quan đến phát triển, quản lý AI.
Từ góc độ chính sách, ông Tạ Đình Thi nhấn mạnh hai nhiệm vụ quan trọng là hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường giám sát việc thực thi. Theo ông, sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Quốc hội đã thông qua nhiều đạo luật liên quan đến lĩnh vực này.
Riêng Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã tham mưu, chủ trì thẩm tra khoảng 10 luật và đạo luật liên quan, trong đó có Luật Trí tuệ nhân tạo. Luật được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV và có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Đây là đạo luật mới, đang được Chính phủ và các cơ quan trong hệ thống chính trị tích cực triển khai để sớm đi vào cuộc sống.
Ông Tạ Đình Thi cho rằng, tinh thần xuyên suốt của Luật là thúc đẩy phát triển AI cùng các lĩnh vực khoa học, công nghệ khác, hướng tới làm chủ công nghệ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng AI trong các ngành, lĩnh vực, trong đó có giáo dục. Mục tiêu cuối cùng là công nghệ phục vụ con người, phục vụ phát triển đất nước, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn.
Bên cạnh những tác động tích cực, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng, cần đặc biệt quan tâm đến những tác động tiêu cực của AI. “Chúng ta cần có sự kiểm soát chặt chẽ, có định hướng rõ ràng và tăng cường công tác giáo dục để phát triển, xây dựng kỹ năng cho người sử dụng”- ông Tạ Đình Thi nhấn mạnh, đồng thời cho rằng, yêu cầu này càng quan trọng đối với học sinh - nhóm người dùng cần được quan tâm trong quá trình AI ngày càng phổ biến trong đời sống và giáo dục.
Luật Trí tuệ nhân tạo cũng giao Bộ GD&ĐT chủ trì xây dựng Chương trình quốc gia về phát triển nhân lực AI. Trong đó, cần quy định cụ thể, công nhận các chương trình đào tạo phù hợp với từng đối tượng người học.
Đối với học sinh ở các lứa tuổi, ông Tạ Đình Thi trao đổi, cần có mức độ kiểm soát phù hợp nhằm bảo đảm an toàn, đồng thời bảo vệ năng lực tư duy và sáng tạo của người học.
Theo đó, việc trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng AI không chỉ nhằm giúp học sinh khai thác hiệu quả công nghệ mà còn hướng tới hình thành khả năng sử dụng công nghệ có trách nhiệm, nhận diện và hạn chế những tác động không mong muốn.
Bên cạnh xây dựng chính sách, ông Tạ Đình Thi nhấn mạnh vai trò giám sát của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đối với việc triển khai các chủ trương, chính sách về AI.
Theo ông, trên cơ sở định hướng giám sát chung, Bộ Chính trị đã có kết luận và Quốc hội ban hành kế hoạch cụ thể. Các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tập trung vào nội dung này trong thời gian tới.
Hiện Ủy ban được giao chủ trì giám sát việc thực hiện chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trong quá trình giám sát, việc ứng dụng AI là một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm.
Trên cơ sở kết quả giám sát, Ủy ban sẽ kiến nghị cụ thể đối với các cơ quan trong hệ thống chính trị, trong đó tập trung vào những vấn đề liên quan đến phát triển, ứng dụng và kiểm soát AI.
Cùng với đó, Ủy ban tiếp tục theo dõi, giám sát việc thực hiện các cam kết sau chất vấn của các trưởng ngành trong những lĩnh vực liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục, đào tạo.
Theo ông Tạ Đình Thi, việc hoàn thiện pháp luật, tăng cường giám sát và nâng cao năng lực của người sử dụng cần được triển khai đồng thời. Đây là cơ sở để AI phát triển, ứng dụng hiệu quả nhưng vẫn bảo đảm an toàn, quyền và lợi ích của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ.