Từ trang phục, tiếng nói đến trò chơi dân gian, Trường Tiểu học Thanh Nưa đưa văn hóa quê hương vào từng bài học.

Để văn hóa quê hương hiện diện trong lớp học
Trong những tiết học giáo dục địa phương, câu chuyện về các dân tộc sinh sống trên mảnh đất Điện Biên được giáo viên Trường Tiểu học Thanh Nưa (xã Thanh Nưa) đưa đến học sinh qua hình ảnh trang phục, món ăn truyền thống và những câu hỏi gần gũi. Các em được khuyến khích giới thiệu về dân tộc mình, kể những điều đã biết qua lời ông bà, cha mẹ.
Thanh Nưa là xã biên giới của tỉnh Điện Biên, nơi nhiều dân tộc cùng sinh sống. Sự đa dạng về tiếng nói, trang phục, phong tục, tập quán tạo nên nguồn chất liệu phong phú cho hoạt động giáo dục địa phương.

Năm học 2026–2027, Trường Tiểu học Thanh Nưa có 67 lớp với hơn 1.680 học sinh, trong đó 1.199 em là học sinh dân tộc thiểu số. Với đặc điểm này, giáo dục văn hóa truyền thống không chỉ bồi dưỡng tình yêu quê hương mà còn giúp học sinh hiểu và tôn trọng sự khác biệt.
Theo kế hoạch giáo dục của nhà trường, nội dung giáo dục địa phương được lồng ghép trong các môn học và hoạt động trải nghiệm. Ở lớp 2, chủ đề "Người dân quê em" giúp học sinh tìm hiểu về các dân tộc, nghề nghiệp và những đức tính tốt đẹp của người dân địa phương.
Thông qua tranh ảnh, video, hoạt động nhóm, học sinh được nhận biết trang phục truyền thống, tìm hiểu món ăn đặc trưng, phong tục ngày Tết và thực hành giới thiệu về quê hương. Cách triển khai này giúp các em kết nối kiến thức trên lớp với những điều quen thuộc trong cuộc sống.
Qua chia sẻ, nhiều học sinh nhà trường bày tỏ sự thích thú với những giờ học khi các em được xem trang phục của các dân tộc và kể cho các bạn nghe về quê hương mình. Các em muốn biết thêm những món ăn, điệu múa và phong tục của dân tộc để giới thiệu với mọi người.

Học văn hóa bằng những trải nghiệm thực tế
Không giới hạn trong sách giáo khoa, giáo dục văn hóa truyền thống còn được nhà trường triển khai thông qua các hoạt động tập thể, giáo dục nghệ thuật và trải nghiệm.
Hàng năm, nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động giới thiệu lễ hội, phong tục, trò chơi dân gian, dân ca, dân vũ và ẩm thực truyền thống.
Điển hình là chương trình "Xuân yêu thương" được tổ chức với không gian "Chợ Tết yêu thương" gồm các gian hàng do giáo viên, phụ huynh và học sinh cùng thực hiện. Những gian hàng được trang trí, giới thiệu sản phẩm và nét văn hóa ngày Tết, giúp học sinh tìm hiểu phong tục, ẩm thực, đồng thời rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác.
Thông qua những hoạt động như vậy, học sinh không chỉ quan sát mà còn trực tiếp tham gia, từ đó hình thành sự yêu thích đối với văn hóa truyền thống. Sự đồng hành của phụ huynh cũng giúp kết nối giáo dục giữa gia đình và nhà trường.
Năm học 2026–2027, nhà trường xác định sẽ tiếp tục chú trọng giáo dục địa phương, nghệ thuật, trải nghiệm và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Một nội dung đáng chú ý khác là hoạt động dạy tiếng dân tộc Thái cho học sinh lớp 3, được cô Nguyễn Thị Kim Dung – Hiệu trưởng nhà trường đặc biệt quan tâm. Theo cô Kim Dung, việc học tiếng dân tộc không chỉ phục vụ giao tiếp mà còn giúp học sinh tiếp cận những câu chuyện, lời hát và tri thức văn hóa được truyền lại qua nhiều thế hệ. Với học sinh người Thái, đây cũng là cách bồi đắp sự gắn bó với tiếng nói của dân tộc mình.

Gieo tình yêu quê hương từ những điều bình dị
Sau khi sắp xếp, sáp nhập năm trường tiểu học vào cuối tháng 8/2026, Trường Tiểu học Thanh Nưa bước vào năm học đầu tiên với quy mô tổ chức mới. Bên cạnh ổn định hoạt động chuyên môn, nhà trường xác định giáo dục truyền thống, đạo đức, kỹ năng sống và bản sắc văn hóa là những nhiệm vụ quan trọng.
Với nhiều phân hiệu và học sinh đến từ các cộng đồng dân cư khác nhau, nhà trường chú trọng lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp với từng độ tuổi, điều kiện thực tế. Những bài học về phong tục, tiếng nói, nghề truyền thống hoặc nét đẹp trong sinh hoạt cộng đồng có thể được khai thác ngay từ môi trường sống của học sinh.
Theo cô Nguyễn Thị Kim Dung – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thanh Nưa, giáo dục văn hóa dân tộc cần được lồng ghép trong các môn học và hoạt động trải nghiệm, giúp học sinh tìm hiểu trang phục, tiếng nói, phong tục, lễ hội, dân ca, dân vũ và trò chơi dân gian.
Nhà trường khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu, thực hành và giới thiệu những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình, qua đó hình thành niềm tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống.
"Chúng tôi mong muốn mỗi học sinh hiểu về cội nguồn, tự hào về quê hương, trân trọng bản sắc dân tộc và có ý thức giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp ấy", cô Dung chia sẻ.
Giữ gìn văn hóa truyền thống có thể bắt đầu từ những điều giản dị: biết gọi tên một bộ trang phục dân tộc, hiểu ý nghĩa món ăn ngày Tết, hát một làn điệu dân ca hay tự tin giới thiệu về quê hương. Khi những điều ấy trở thành một phần trong bài học, tình yêu văn hóa quê hương sẽ từng bước được bồi đắp trong mỗi học sinh.