Thầy cô Trường PTDTBT THCS Đinh Núp với bài học, sự đồng hành từng bước tháo gỡ rào cản, giúp học sinh dân tộc thiểu số thêm tự tin đến trường.

Gỡ rào cản tiếng Việt
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, xã Ngọk Tụ (Quảng Ngãi) có nhiều thay đổi về tổ chức bộ máy và cách phối hợp công tác. Với Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Đinh Núp, việc giữ vững nền nếp, ổn định tâm lý đội ngũ và học sinh được xác định là nhiệm vụ trước tiên để hoạt động dạy học không bị gián đoạn.
Gần 100% học sinh của trường là con em đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi em lại có hoàn cảnh, khả năng tiếp thu khác nhau. Vì vậy, theo ông Ngô Đình Hiền, Hiệu trưởng nhà trường, ngay đầu năm học, giáo viên khảo sát, phân loại học sinh để xây dựng cách dạy phù hợp. Những em hạn chế kiến thức được phụ đạo vào các buổi học thứ hai và tại khu bán trú, riêng học sinh có năng lực được lựa chọn, bồi dưỡng vào các đội tuyển tham gia các cuộc thi.
Trong quá trình dạy học, thầy cô nhận thấy tiếng Việt là một trong những rào cản lớn của học sinh. Nhiều em sử dụng tiếng mẹ đẻ trong gia đình nên vốn từ, khả năng đọc hiểu và diễn đạt còn hạn chế. Từ đó, các tổ chuyên môn, nhất là Tổ Ngữ văn, Tổ Lịch sử - Địa lý và GDCD, tăng cường rèn đọc, rèn viết, giải nghĩa từ ngữ; đưa hình ảnh, vật thật và những tình huống quen thuộc ở bản làng vào bài học.
Cùng với đó, mỗi tuần, học sinh đều có tiết đọc sách tại thư viện, mỗi lớp duy trì một góc sách để trò hình thành văn hóa đọc. Hoạt động kể chuyện, đọc diễn cảm cũng được tổ chức thường xuyên. Những điều tưởng nhỏ ấy giúp các em từng bước làm quen với tiếng Việt, mạnh dạn hơn khi nói và tự tin trong học tập.

Đồng thời, các tổ chuyên môn sinh hoạt theo hướng nghiên cứu bài học, dự giờ, rút kinh nghiệm để điều chỉnh cách dạy sát với học sinh. Trong điều kiện còn khó khăn, tivi, máy chiếu và học liệu số được tận dụng để bài giảng trực quan, dễ hiểu hơn.
Nhưng với một trường bán trú, đồng hành cùng học sinh không chỉ diễn ra trong giờ học. Giáo viên quản lý bán trú vừa chăm lo bữa ăn, sinh hoạt, vừa kèm các em học bài. Còn giáo viên chủ nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương, trưởng thôn, già làng và cha mẹ học sinh để nắm hoàn cảnh từng em. Khi một học sinh có nguy cơ nghỉ học, thầy cô lại tìm đến tận nhà để trò không dang dở việc học.

Thầy A H Lưng, Tổ trưởng Tổ quản lý học sinh bán trú, đã nhiều lần đi qua những con đường đất để tìm học trò. Em Y Linh Chi là một trường hợp thầy nhớ mãi. Vì phải ở nhà trông em nhỏ để bố mẹ đi làm, Linh Chi thường xuyên nghỉ học. Biết em có nguy cơ bỏ dở việc học, thầy đi bộ hơn 8 km vào tận thôn.
Khi đến nơi, Linh Chi đang nấu cơm cho các em, sách vở được đặt trong một góc nhà. Em muốn đi học nhưng lo mình nghỉ nhiều, kiến thức bị hổng, không theo kịp bạn bè.
Thầy động viên em trở lại lớp và cho biết những phần kiến thức còn thiếu sẽ được thầy cô hỗ trợ. Những lúc rảnh, thầy dành thời gian kèm thêm, giúp em từng bước củng cố bài vở. Từ sự đồng hành ấy, Linh Chi dần lấy lại tự tin, tiếp tục đến trường và học tập tốt.
Câu chuyện của Linh Chi cũng là điều thầy cô ở Đinh Núp luôn trăn trở, bởi phía sau một học sinh nghỉ học có thể là cả một gia đình đang chật vật mưu sinh. Muốn giữ học trò ở lại với con chữ, trước hết phải hiểu và chia sẻ với hoàn cảnh của các em.

Em Lương Y Hiền, học sinh lớp 6B2, người Xơ đăng, ở thôn Đăk Chờ, là một trường hợp như thế. Gia đình thuộc hộ cận nghèo, không có đất sản xuất. Bốn anh chị em sống cùng bà ngoại đã già, không còn sức lao động. Sau giờ học, Hiền trông em, nấu cơm, làm việc nhà, đến vụ mùa, em đi mót mì, cà phê phụ bà kiếm thêm thu nhập.
Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, Hiền vẫn đi học chuyên cần, tích cực tham gia các hoạt động của trường, lớp. Năm học 2025-2026, em đạt kết quả học tập hoàn thành xuất sắc.
Với thầy cô, mỗi bước tiến của học trò là một niềm vui. Bởi phía sau một học sinh tiếp tục đến lớp là sự cố gắng của chính em, sự đồng hành của gia đình và những người thầy luôn tin rằng, dù hoàn cảnh còn khó khăn, con chữ vẫn có thể mở ra một con đường khác cho tương lai.
Thầy cô sát cánh cùng học trò vượt khó

Ở vùng cao, những khó khăn vẫn hiện hữu trong từng ngày đến lớp. Đường sá xa xôi, mùa mưa đi lại vất vả, điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn, nhiều giáo viên phải xa gia đình, xa con nhỏ. Nhưng trong những thiếu thốn ấy, thầy cô vẫn nhận được tình cảm chân thành từ học trò.
“Điều khiến tôi và đồng nghiệp gắn bó với nghề giáo là sự thương yêu và niềm tin của các em. Một nụ cười, một tiếng "em chào thầy, cô", hay bó hoa dại, ít măng rừng… các em mang đến tặng thầy cô, tuy nhỏ nhưng rất ấm lòng. Tôi luôn mong muốn các em có cơ hội thay đổi cuộc sống bằng con chữ. Mỗi em học tốt hơn, bản làng sẽ thêm một người có hiểu biết, biết giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình và biết xây dựng quê hương”, thầy Lưng nói.
Cùng với dạy chữ, Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Đinh Núp còn chú trọng giúp học sinh hiểu và trân trọng văn hóa của dân tộc mình. Các hoạt động giao lưu văn nghệ, đánh cồng chiêng, múa xoang, kể chuyện truyền thống được duy trì, để các em thêm tự hào về quê hương, dân tộc.

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ông Ngô Đình Hiền, Hiệu trưởng nhà trường, gửi lời tri ân đến các thầy cô đang ngày đêm bám trường, bám lớp, đồng hành cùng học sinh vùng cao. Hành trình của thầy cô không ồn ào nhưng thầm lặng, bền bỉ, mỗi bước chân đến thôn làng, mỗi giờ kèm học sinh đều góp phần mở ra tương lai cho các em.

Ông Hiền cũng mong rằng học sinh luôn giữ vững tinh thần hiếu học, mạnh dạn, tự tin vươn lên. Bên cạnh đó, biết trân trọng bản sắc dân tộc, biết ơn cha mẹ, thầy cô và những người đã giúp đỡ mình.
“Hoàn cảnh có thể còn khó khăn, nhưng bằng quyết tâm và sự nỗ lực, các em sẽ viết tiếp những câu chuyện đẹp của chính cuộc đời mình”, ông Hiền chia sẻ.