Gần 40.000 bức ảnh ghi lại đời sống, văn hóa và diện mạo Việt Nam từ cuối thế kỷ 19 đang được xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh.

Ngày 15/6 tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tại Paris và Văn phòng UNESCO tại Hà Nội tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Sưu tập tư liệu ảnh EFEO - Tiềm năng di sản”.
Theo TS Đặng Xuân Thanh - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, kho tư liệu ảnh EFEO gồm gần 40.000 bức ảnh được thực hiện từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20. Đây là kết quả khảo sát, nghiên cứu của nhiều thế hệ học giả EFEO, phản ánh chân thực đời sống văn hóa, xã hội, lịch sử và kiến trúc của Việt Nam cũng như khu vực Đông Dương.

Theo các chuyên gia, bộ sưu tập có giá trị nổi bật về tính độc bản, tính xác thực và tính toàn vẹn. Trong suốt thế kỷ 20, ảnh EFEO được sử dụng như nguồn tư liệu đối chứng quan trọng trong khảo cổ học, bảo tồn di sản, nghiên cứu dân tộc học, kiến trúc học và biên soạn các công trình khoa học.
Nhiều hình ảnh ghi lại hiện trạng các di tích, phong tục tập quán và đời sống cộng đồng trước những biến đổi lớn của thời gian, trở thành nguồn tư liệu quý hiếm phục vụ nghiên cứu và phục dựng di sản.

GS Nicolas Fiévé - Giám đốc EFEO cho biết, các bộ sưu tập hiện được lưu giữ tại Hà Nội và Paris vốn xuất phát từ một kho tư liệu thống nhất. Trải qua biến động lịch sử, chúng được bảo quản ở hai nơi khác nhau nhưng vẫn có tính bổ trợ chặt chẽ. Khi kết hợp, hai thư viện ảnh tạo thành nguồn tư liệu đặc biệt phong phú và gần như độc nhất về Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ 20.

Những năm gần đây, thông qua hợp tác giữa EFEO và Viện Thông tin Khoa học xã hội, kho ảnh được số hóa và đưa lên nền tảng trực tuyến chung, tạo điều kiện cho cộng đồng quốc tế tiếp cận, nghiên cứu và khai thác. Theo TS Đặng Xuân Thanh, đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu của Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO, góp phần bảo tồn, số hóa và lan tỏa giá trị di sản tư liệu.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học của bộ sưu tập, đồng thời đánh giá tiềm năng đáp ứng các tiêu chí ghi danh của UNESCO.

Ông Jonathan Baker - Trưởng Đại diện UNESCO tại Hà Nội, đánh giá kho ảnh EFEO là minh chứng cho hiệu quả của hợp tác quốc tế trong bảo tồn di sản. Theo ông, hội thảo không chỉ giúp nhận diện sâu sắc hơn giá trị của bộ sưu tập mà còn tạo nền tảng cho các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu trong tương lai.
Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và tư liệu, bộ sưu tập ảnh EFEO được kỳ vọng sẽ trở thành một ứng viên sáng giá trên hành trình hướng tới danh hiệu Di sản tư liệu thế giới của UNESCO.