Gợi mở hướng hỗ trợ sớm stress sinh lý cho người trẻ từ can thiệp hô hấp có cấu trúc

ThS. Huỳnh Hữu Khôi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh áp lực cuộc sống ngày càng gia tăng, người trẻ đang phải đối diện với những biến đổi sinh lý tiêu cực, đặc biệt là sự thay đổi nồng độ cortisol. Hội thảo là nhịp cầu để các nhà chuyên môn làm rõ cơ chế sinh lý, đồng thời đề xuất những giải pháp thực tiễn như can thiệp hô hấp để hỗ trợ giảm căng thẳng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng từ sớm.

Một trong những điểm nhấn gây chú ý nhất tại hội thảo là báo cáo của CKI ĐD. Văn Tấn Thịnh về tác động của nhịp thở có kiểm soát. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy sau một phiên thực hành khoảng 20 phút (tương ứng 20 vòng thở), nồng độ cortisol huyết thanh ở nhóm nghiên cứu đã giảm mạnh từ 8,96 µg/dL xuống còn 5,81 µg/dL. Mức giảm tức thì tới gần 35% này được coi là một tín hiệu đặc biệt quan trọng, cho thấy các bài tập hô hấp có cấu trúc có khả năng tác động nhanh chóng lên hệ nội tiết và các chỉ số sinh tồn như nhịp tim, huyết áp mà không cần đến tác động bên ngoài hay sử dụng dược phẩm.

Dưới góc nhìn chuyên môn, TS.BS Trần Xuân Trường giải thích rằng việc hít thở sâu có kiểm soát không chỉ là hoạt động trao đổi khí đơn thuần mà là một can thiệp sinh lý toàn thân. Theo ông, phương pháp hít thở chậm và sâu giúp kích hoạt hệ phó giao cảm, điều hòa phản ứng stress và ổn định biến thiên nhịp tim (HRV). Tiếp nối quan điểm này, ThS. Nguyễn Thị Sáu cho rằng trong môi trường đào tạo áp lực cao như ngành Y Dược, việc giảm tải chương trình là không khả thi. Do đó, thay vì chỉ tìm cách giảm áp lực bên ngoài, việc tăng cường khả năng tự điều hòa và thích nghi cho sinh viên thông qua các kỹ thuật như Haama Breath là một hướng đi mang tính chiến lược và bền vững.

Mở rộng về triết lý của phương pháp này, nhà nghiên cứu độc lập Vashna Thiên Kim nhận định rằng nhiều rối loạn sức khỏe hiện đại hình thành từ sự mất cân bằng âm thầm ở tầng sinh lý nền do lối sống và môi trường. Bà cho rằng Haama Breath không chỉ là một bài tập thở đơn lẻ, mà là một hệ thực hành có cấu trúc, có thể định lượng và kiểm chứng bằng dữ liệu khách quan. Việc các chỉ số sinh lý thay đổi rõ rệt trước khi người thực hành cảm nhận được sự thay đổi về cảm xúc cho thấy can thiệp này đang tác động trực tiếp vào "gốc rễ" của stress. Đây là lời mời gọi các nhà khoa học cùng tham gia vào những nghiên cứu liên ngành để biến các tín hiệu bước đầu thành bằng chứng thực tế, giúp thế hệ trẻ tự xây dựng năng lực phục hồi ngay trong đời sống thường ngày.

Khép lại hội thảo, BS.TS Đỗ Huy Sơn, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bình Thuận khẳng định giá trị của hướng đi này nằm ở sự đơn giản, chi phí thấp và khả năng triển khai rộng rãi. Dù các kết quả hiện tại cần được tiếp tục kiểm chứng với cỡ mẫu lớn hơn và thời gian dài hơn, nhưng những dữ liệu khả quan về việc giảm cortisol và ổn định sinh lý đã mở ra một chương mới cho y tế dự phòng. Đây không chỉ là giải pháp cho từng cá nhân mà còn là gợi mở quan trọng cho các nhà quản lý giáo dục và y tế trong việc xây dựng một hệ thống hỗ trợ sớm, giúp người trẻ giữ vững sức khỏe tinh thần và thể chất trước những biến động của thời đại.