Những ngày này, tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN - GDTX), trường nghề ở Hà Tĩnh, không khí ôn thi tốt nghiệp THPT đang vào giai đoạn cao điểm.

Phía sau những tiết học tăng cường là nỗ lực bền bỉ của giáo viên nhằm giúp học sinh vượt qua kỳ thi quan trọng, giữ lấy cơ hội học tập và nghề nghiệp.
Tại Trung tâm GDTX tỉnh Hà Tĩnh (phường Thành Sen), giáo viên đang bước vào chặng “bám lớp, bám trò” quyết liệt nhất. Trong các phòng học cuối cấp, thầy cô liên tục chữa đề, hệ thống kiến thức, hướng dẫn kỹ năng làm bài theo hướng “học chắc cơ bản, hạn chế điểm liệt”. Với nhiều học sinh nơi đây, đây là cơ hội để vượt qua mặc cảm, những đứt gãy trong hành trình học tập trước đó.
Bà Nguyễn Thị Kiều Đông, Phó Giám đốc trung tâm, cho biết đơn vị có tính chất đặc thù khi cùng lúc đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Những năm gần đây, trung tâm duy trì mỗi năm tuyển sinh 2 lớp; riêng khóa 2023 có 34 học sinh.
Khó khăn lớn nhất là chất lượng đầu vào không đồng đều, nhiều em học lực hạn chế, hoàn cảnh khó khăn, một số từng vi phạm pháp luật hoặc đứng trước nguy cơ bỏ học. “Đây là môi trường đặc thù nên giáo viên phải kiên trì, trách nhiệm và bao dung. Có em cần được kéo lại niềm tin trước khi kéo lại kiến thức”, bà Đông nói.
Ngay từ đầu năm, trung tâm xây dựng kế hoạch ôn tập bám sát định hướng của Sở GD&ĐT và Thông tư 29. Giai đoạn đầu tập trung củng cố nền tảng Toán, Ngữ văn, sau đó mở rộng ôn Lịch sử, Địa lí.
Cùng với dạy trực tiếp, trung tâm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tổ chức học trực tuyến, giao bài qua nhóm lớp và tổ chức thi thử. Do học sinh phân hóa lớn, giáo viên chia nhóm theo trình độ để hỗ trợ. Nhóm yếu được ưu tiên chống điểm liệt, nhóm khá hơn được tăng cường luyện đề.
“Càng gần thi, giáo viên càng bám sát. Nhiều hôm tối muộn thầy cô vẫn gọi điện nhắc học, giao bài, chữa bài qua nhóm trực tuyến. Học sinh là vận động viên thường xuyên vắng mặt được hướng dẫn riêng, học bù”, bà Đông cho hay. Hiện, trung tâm có 8 học sinh là vận động viên các đội tuyển của Sở VH-TT&DL, lịch tập luyện dày đặc khiến việc học gặp nhiều khó khăn.
Cô Nguyễn Thị Phương Thảo, giáo viên Toán, chia sẻ: “Nhiều em vừa học vừa tập luyện, áp lực rất lớn. Giáo viên phải tranh thủ mọi thời gian để đồng hành. Có hôm tối muộn vẫn soạn đề, gửi bài rồi giảng thêm qua điện thoại”.
Em Mai Quốc Phong, thành viên đội bóng đá, cho biết ngoài tập luyện 7 giờ đến 9 giờ mỗi ngày, em vẫn cố gắng học đầy đủ và nhờ bạn bè hỗ trợ. “Có hôm đi tập về muộn vẫn được cô gửi bài, gọi điện hướng dẫn riêng. Thầy cô không bỏ mặc học sinh yếu nên tụi em có thêm động lực”, Phong nói.
Nhiều năm liền, kết quả thi tốt nghiệp của Trung tâm GDTX tỉnh Hà Tĩnh dẫn đầu hệ GDTX toàn tỉnh. Theo các giáo viên, kết quả ấy đến từ cách dạy “chậm mà chắc”, kiên trì giữ học sinh ở lại với lớp.

Tại Trung tâm GDNN - GDTX Thạch Hà (xã Thạch Hà), 268 học sinh lớp 12 đang bước vào giai đoạn nước rút với tinh thần khẩn trương. Giáo viên tập trung hệ thống kiến thức cốt lõi, sửa lỗi sai, hướng dẫn kỹ năng làm quen cấu trúc đề thi.
Cô Nguyễn Hải Vinh, giáo viên Địa lí, chủ nhiệm lớp 12B, cho biết cấu trúc đề thi Địa lí năm nay gồm ba phần rõ ràng: Câu hỏi nhiều phương án lựa chọn ở mức nhận biết, dạng đúng - sai tập trung vào vận dụng và câu trả lời ngắn với tính toán đơn giản. “Học sinh đã cơ bản hoàn thành chương trình. Giáo viên đang tập trung chốt kiến thức và lựa chọn bộ đề phù hợp để ôn luyện”, cô nói.
Mặt bằng học lực của học sinh hệ GDTX chủ yếu trung bình, một số còn yếu, nên giáo viên ưu tiên phần cơ bản. “Trước hết phải giúp các em chắc phần nền để đạt khoảng 3 điểm, sau đó nâng dần. Dạy quá nhanh hoặc kiến thức quá nặng, nhiều em sẽ hụt hơi và mất tự tin”.
Cô Nguyễn Thị Thanh Lương, Tổ trưởng tổ GDTX, cho biết học sinh có khả năng tiếp thu không đồng đều nhưng đa số có ý thức. “Giáo viên tận dụng tối đa thời gian trên lớp, ngoài giờ trực tiếp còn ra đề, dạy online, hướng dẫn mẹo làm bài, tập trung vào phần dễ lấy điểm”.
Từ tháng 12 đến nay, giáo viên dạy theo chủ đề rồi chuyển sang luyện đề. Mỗi buổi học 3 tiết, trong đó có tiết phụ đạo riêng cho học sinh yếu. Ngoài giờ lên lớp, thầy cô tiếp tục hỗ trợ qua nhóm trực tuyến.
Hiện, trung tâm có 8 lớp, riêng cơ sở 1 có 97 học sinh với 3 lớp. Đơn vị được tăng cường thêm 3 giáo viên biệt phái phục vụ ôn thi. Sau đợt thi thử của Sở, trung tâm đang rà soát, phân loại học sinh để điều chỉnh kế hoạch. Năm học trước, tỷ lệ tốt nghiệp đạt 97,9%.
Theo giáo viên, áp lực lớn nhất của học sinh GDTX là tâm lý tự ti, nguy cơ bỏ cuộc, vì vậy, thầy cô còn phải là người động viên tinh thần. Em Võ Phương Thùy, lớp 12B, chia sẻ: “Sau mỗi lần thi thử, thầy cô đều phân tích kỹ lỗi sai để chúng em rút kinh nghiệm, nhờ vậy em tự tin hơn”.

Tại các trường nghề, việc hỗ trợ học sinh lớp 12 cũng đang được dồn sức. Trường dạy nghề Lý Tự Trọng (Can Lộc) triển khai ôn tập theo hướng sát năng lực từng nhóm. Ông Trần Đình Long, Hiệu trưởng, cho biết năm trước tỷ lệ đỗ tốt nghiệp đạt gần 100%, vừa là niềm vui, vừa là áp lực để duy trì.
“Nhà trường phân nhóm học sinh từ đầu năm để xây dựng nội dung phù hợp, đồng thời tăng cường phối hợp với các trường THPT để được hỗ trợ chuyên môn, tập huấn và tăng cường giáo viên”, ông Long nói.
Tại Trường Trung cấp nghề Hà Tĩnh (phường Thành Sen), ngay sau học kỳ I, nhà trường đã xây dựng kế hoạch ôn thi tinh gọn, bám sát cấu trúc đề thi. Ông Nguyễn Viết Duẩn, Phó Hiệu trưởng, nhấn mạnh điều khó nhất là giữ học sinh theo được chương trình đến ngày thi.
“Giáo viên không chỉ dạy trên lớp, mà còn thường xuyên liên hệ phụ huynh để nắm bắt tâm lý. Học sinh có dấu hiệu chểnh mảng đều được kịp thời động viên, nhắc nhở”. Nhiều giáo viên tranh thủ buổi tối giao đề, chữa bài trực tuyến, theo dõi tiến độ học tập qua các nhóm.
Với nhiều học sinh GDTX và trường nghề, tấm bằng tốt nghiệp THPT chưa hẳn mở ra tương lai rộng lớn, nhưng thiếu nó, cánh cửa việc làm và học tập sẽ hẹp đi đáng kể. Vì thế, phía sau những giờ ôn thi là sự bền bỉ của thầy cô trong hành trình chắt chiu từng cơ hội, tiếp thêm niềm tin để các em vượt qua kỳ thi quan trọng.
Hà Tĩnh hiện có 44 trường THPT, 1 trung tâm GDTX tỉnh và 8 trung tâm GDNN - GDTX tổ chức ôn tập cho học sinh lớp 12. Kỳ thi năm nay, tỉnh có 18.661 thí sinh đăng ký dự thi, trong đó khối phổ thông 15.329 em, giáo dục thường xuyên 3.332 em; thí sinh tự do đã tốt nghiệp là 921 em. Trước đó, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh tổ chức kỳ thi thử tại 38 điểm thi với 17.734/17.755 học sinh, học viên tham gia, nhằm giúp thí sinh làm quen với kỳ thi chính thức và rà soát chất lượng ôn tập.